ଏକ ସମୟର କଥା, ଧର୍ମ ଓ ନିତିର ଉପଦେଶ ଦେଉଥିବା ବୃହସ୍ପତି ଏବଂ ଭୃଗୁ ମହାର୍ଷି ନିଜ ଶିଷ୍ୟ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେଙ୍କୁ ନିତିର ମହତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ଯେଉଁ ଲୋକ ସଦା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଗୁଣକୁ ଘୃଣା କରେ, ସେ କୁକୁର ଭଳି ହେବାକୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ କୁକୁଡ଼ା ଭଳି କହନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅପବିତ୍ର ଭାବେ ଗଣାଯାଏ। ଯଦି ସେ ବିପଦରେ ନୁହଁନ୍ତି, ତାହା ସତ୍ପୁରୁଷମାନେ ତାଙ୍କୁ ପତିତ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ଲୋକ ଗାଏ, ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଜନନୀକୁ ହତ୍ୟା କରେ, ସେ ଅପବିତ୍ର ଭାବେ ପରିଚିତ। ସତ୍ପୁରୁଷମାନେ ତାଙ୍କୁ ନଗ୍ନ ଭାବେ କହନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅପବିତ୍ର। ଯେଉଁ ଲୋକ ଅନ୍ୟେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ଚାଣ୍ଡାଳ ଭଳି ନିମ୍ନତମ ପୁରୁଷ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ। ଯେଉଁ ଲୋକ ତଳ ଗଡ଼ାରୁ ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ, ସେ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟନ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ପରେ, ତିନି ଦିନ ଉପବାସ କରିଲେ ଶୁଦ୍ଧି ମିଳେ। ଏହି ନୀତି ଦିନ୍ଦାର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାରଣରେ କୌଣସି କଟିବା ବିଧି କେବେ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଦେହ ଛାଡ଼ି ଯାଆନ୍ତି, ଭୃଗୁ ମହାର୍ଷି କହିଲେ, ତୃତୀୟ, ଚତୁର୍ଥ କିମ୍ବା ସପ୍ତମ ଦିନରେ ଅସ୍ଥି ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ। ପାଣି ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଅନୁବନ୍ଧୀ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଏହି କ୍ରିୟା କରିବେ। ଶିଶୁ, ଯାତ୍ରୀ, ବ୍ରତୀ କିମ୍ବା ଦୂରେ ମୃତ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ନୀତି ଲାଗୁ ହୁଏ। ଗର୍ଭପାତ ଘଟିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଧି ମାନିବା ଉଚିତ। ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଛଅ ଦିନ ଏବଂ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ବାରହ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ବିଧି ରହିଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଗ ନିଜ ନିଜ କ୍ରିୟା ଓ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏକ ବର୍ଷ ପରେ ପିତୃକ୍ରିୟା କ୍ରିୟା ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଦେହ ଛାଡ଼ିଥିବା ପାଇଁ କରିବେ। ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା ପ୍ରୟାସ ହେବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବଜମାନେ ଯେପରି ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି, ସେପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଅବିନାଶୀ ଫଳ ଚାହାନ୍ତି, ସେ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଧନ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଅର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି କ୍ରିୟା ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଲୁଚାଇବା ଦରକାର ନୁହେଁ; ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବେ କରିବା ଉଚିତ। ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମ ଦୁଇ ଜଗତରେ ଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଏବେ ମୁଁ ବନବାସୀ ଆଶ୍ରମର ଧର୍ମ ଉପଦେଶ ଦେବି। ଏହି ଧର୍ମ ହେଉଛି: ଭୂମିରେ ଶୋଇବା, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ, ପିତୃ, ଦେବତା ଓ ଅତିଥି ପାଇଁ କ୍ରିୟା କରିବା; ଜଙ୍ଗଲ ଉପଜାଏ ଓ ଘୀ ଖାଇବା; ଗୃହରେ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିବା, ଏକା ଏକା ଥିବା ନୁହଁ; ଆତ୍ମା ଜ୍ଞାନ ଅଭିଲାଷା ଓ ଆତ୍ମା ଅନୁଭୂତି ପ୍ରାପ୍ତି। ଏବେ ରାତିରେ ଚାଲିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ଅନ୍ୟ ବର୍ଗର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଶୁଣ। କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଆଚାର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ସେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ ହୁଏ। ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମାତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଚାର ହେଉଛି ଗୃହସ୍ଥ ଆଶ୍ରମର ନୀତି, ଯାହା ରାତିରେ କରିବା ଉଚିତ। ଏହାକୁ ଅବହେଳା କରିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କୁ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁ ଲୋକ ଏହି ଆଚାର ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରନ୍ତି। ଯଦି କେହି ନିଜ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିଦିଏ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କୁ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି। ଏପରେ ସେ ନିଜ ସହରକୁ ପୁନଃପୁନଃ ଫେରିଗଲେ, ଧର୍ମ ଉପରେ ଚିନ୍ତା କରି। ସେ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେଙ୍କୁ ଡାକି, ଧର୍ମମୟ ଉପଦେଶ ଦେଲେ—“ଦାନ, ଦୟା, କ୍ଷମା, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ ଓ ବିନୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର। ଉତ୍ତମ ଆଚରଣ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଲେ ପରଲୋକର ଫଳ ମିଳେ।” ଏଭଳି ଧର୍ମ ଓ ନୀତିର ଉପଦେଶ ରାକ୍ଷସମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଶୁଣିଲେ।