ଏହି ଗଳ୍ପରେ, ପ୍ରାଚୀନ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ବିଶିଷ୍ଟ ଦ୍ରବ୍ୟ, ସ୍ଥାନ ଓ ଜନଙ୍କର ମହିମା ବିବର୍ଣ୍ତି ହେଉଛି। ଯେପରି ତୁମେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେପରି ବନ୍ଧା ନାଗମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଧନ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ସେପରି ଫୁଲମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଲ୍ଲିକା ଫୁଲ, ନଗରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କାଞ୍ଚୀ, ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରମ୍ଭା, ଏବଂ କ୍ଳାନ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୃହସ୍ଥ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ। ଫଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆମ୍ବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୁଳମୁକୁଳିରେ ଅଶୋକ ଦଳ, ଔଷଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଥ୍ୟା ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ। ଧଳା ଦ୍ରବ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଧ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେପରି ଆବରଣ ମାନେ ମଧ୍ୟରେ କପାସ। ଶାକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କାକମାଚୀ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ରସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଟବୃକ୍ଷ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଯେପରି ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶିବ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ। ଦୁର୍ଗମ ସ୍ଥାନମାନେ ଓ ଦୁର୍ଗମ ଦୁର୍ଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ରାତିର ନିବାସୀଙ୍କ ମାଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଭୈତରଣୀ ରାଜାମାନଙ୍କର ପତନରେ ପ୍ରଧାନ। ଯେ ମିତ୍ର ଘାତକ, ସେଠି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କେବେ ମିଳେନାହିଁ, କୋଟି-କୋଟି ବର୍ଷ ବିତିଗଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଦୋଷ ଅପସାରିତ ହୁଏନାହିଁ। ଏବେ, ମହାର୍ଷିମାନେ ଜମ୍ବୁଦ୍ବୀପର ଗଠନ ବିବର୍ଣ୍ତି କରିବେ। ଏହି ଦ୍ବୀପ ନଉଟି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ, ବିଶାଳ ଏବଂ ସ୍ଵର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜା ହିରଣ୍ୟ ଅବସ୍ଥିତ, ଦକ୍ଷିଣରେ ଭାରତ ଓ ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମରେ ହରି ଅଛନ୍ତି। ଉତ୍ତରରେ କୁରୁ ଦେଶ, ଯାହା କାମନାପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃକ୍ଷମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି। ଭାରତ ଛଡ଼ା, ଇଳାବୃତ ଆଦି ଆଠଟି ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି। ଏମାନେ କେବେ ବିପରୀତ ହୁଅନାହାନ୍ତି, କେହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, କେହି ଅଧମ ବା ମଧ୍ୟମ ନୁହେଁ। ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଓ ପରସ୍ପରକୁ ଅପହ୍ରାସ୍ୟ। ନାଗଦ୍ବୀପ, କଟାହ, ସିଂହଳ ଓ ଵାରୁଣ ଦ୍ବୀପ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖିତ। କୁମାର ନାମକ ଦ୍ବୀପ ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରେ ଅଛି। ଦକ୍ଷିଣରେ ଆନ୍ଧ୍ରମାନେ, ଉତ୍ତରରେ ତୁରୁଷ୍କମାନେ ବସୁନ୍ତି। ଏମାନେ ପୂଜା, ଯୁଦ୍ଧ, ବ୍ୟବସାୟ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି। ଏଠାରେ ସାତଟି ପ୍ରମୁଖ ପାହାଡ଼ ଅଛି—ଏମାନେ ବିସ୍ତୃତ, ଉଚ୍ଚ, ସୁନ୍ଦର, ବିରାଟ ଓ ଶୁଭ୍ର ଢାଳ ଥିବା। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିନ୍ଧ୍ୟ, ପାରିୟାତ୍ର, ବାତନ୍ଧାମ, ବୈଦ୍ୟୁତ, ମୈନାକ, ସରସ, ଉଜ୍ଜାୟନ, ପୁଷ୍ପଗିରି, ଅର୍ବୁଦ, ରୈବତ, ଶ୍ରୀପର୍ବତ, କୋଙ୍ଗଣ ଓ ଅନେକ ଶତାଧିକ ପାହାଡ଼ ଅଛି। ଏହି ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ଥିରୁ ପ୍ରମୁଖ ନଦୀମାନେ ଉଦ୍ଭବ ହୁଅନ୍ତି—ଏଠି ତାଙ୍କ ନାମ ଶୁଣ। ଶତଦ୍ରୁ, ଚନ୍ଦ୍ରିକା, ନୀଳା, ବିତସ୍ତା, ଇରାବତୀ, କୁହୂ, ଗୋମତୀ, ଧୂତପାପା, ବାହୁଦା, ସଦୃଶଦ୍ବତୀ, ସରୁ, ଲୌହିତ୍ୟ, ପର୍ଣ୍ଣାଶା, ନନ୍ଦିନୀ, ପାବନୀ, ମହୀ, ଶିପ୍ରା, ଅବନ୍ତୀ (ଯାହା ପାରିୟାତ୍ରରୁ ଉଦ୍ଭବ), ମନ୍ଦାକିନୀ, ଦଶାର୍ଣା, ଚିତ୍ରକୂଟର ନଦୀ, ପିପ୍ପଳଶ୍ରୋଣୀ, ବିପାଶା, ବଞ୍ଜୁଳାବତୀ ଓ ଋକ୍ଷ ପାଦରୁ ଜନ୍ମିତ ଅନ୍ୟ ନଦୀମାନେ, ବଳବାହିନୀ, ୱେଣା, ବୈତରଣୀ, ସିନୀବାହୁ, କୁମୁଦ୍ବତୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନଦୀ ଅଛନ୍ତି। ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାଦରୁ ଉଦ୍ଭବ ନଦୀମାନେ ପବିତ୍ର, ଶୁଭ୍ର ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ। ତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରା, ସୁପ୍ରୟୋଗା, ବାହ୍ୟା, କାବେରୀ—ଏହି ସମସ୍ତ ମହାନଦୀ ସାହ୍ୟ ପାହାଡ଼ରୁ ଉଦ୍ଭବ। ସିନୀ, ସୁଦାମା ଓ ମୁକ୍ତା ଶଙ୍ଖରୁ ଜନ୍ମିତ ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ ନଦୀମାନେ ବିଶ୍ୱର ମାତୃ, ସମୁଦ୍ରର ମହିଳାମାନେ ଭଳି ପୂଜ୍ୟ।