ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାୟୁ ପୁରାଣରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବର୍ଣ୍ଣ ଦିଆଯାଇଛି—ଯେଉଁମାନେ ସୋମର ବିକ୍ରୟ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ବେଦ ପାଠର ବିକ୍ରୟ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମହା ରୌରବ ନରକରେ ବାସ କରନ୍ତି। ସେହିପରି, ସେମାନେ ଏକ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନ୍ଧତମିଶ୍ର ନରକରେ ରହି, ତାପରେ ତଳୱାର ଛୁରିର ଜଙ୍ଗଲରେ ଯାଆନ୍ତି। ଏହି ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ନିଜେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଖାଦରେ ପଡ଼ନ୍ତି। ଏପରି ଅକୃତଘ୍ନ, ଯେଉଁମାନେ ସମାଜରେ ନିନ୍ଦିତ, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବେ ଏଠି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଯେପରି ଅନନ୍ତ ନାଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ପୃଥିବୀ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୃଷି କ୍ଷେତ୍ର ଭୂମିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତରଳ ତୀର୍ଥମାନେ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିବାସ ସମସ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧର୍ମକ୍ରିୟାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସତ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ—ଏହିପରି ଉଦାହରଣ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି। ଯେପରି ସୁମ୍ଭ ବଂଶୀୟ ତପସ୍ବୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ, ଶାସ୍ତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆଗ୍ରୟ, ମନୁ ସମସ୍ତ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅମାବାସ୍ୟା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦାନ ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବନ୍ଧନ ନାଗମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଫୁଲ ମଧ୍ୟରେ ମଲ୍ଲିକା, ନଗରମାନେ କାଞ୍ଚୀ, ନାରୀମାନେ ରମ୍ଭା, କ୍ଲାନ୍ତ ଲୋକମାନେ ଗୃହସ୍ଥ, ଫଳମାନେ ଆମ୍ବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୁଳମୁଳା ମଧ୍ୟରେ ଅଶୋକ, ଔଷଧିମାନେ ପଥ୍ୟା, ଧଳା ପଦାର୍ଥମାନେ ଦୁଧ, ଆବରଣ ମଧ୍ୟରେ କପାସ, ଶାକ ମଧ୍ୟରେ କାକମାଚୀ, ରସମାନେ ଲୁଣ, ଗଛମାନେ ବଟବୃକ୍ଷ, ପଣ୍ଡିତମାନେ ଶିବ, ଦୁର୍ଗମ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ସ୍ଥଳମାନେ ରାତିର ଅଧିପତି ବୈତରଣୀ, ଏହିପରି ଏକ ଏକ ଉଦାହରଣ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି। ମିତ୍ର ଘାତକଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ; କୋଟି କୋଟି ବର୍ଷ ବିତିଗଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ପାପ ଅପସାରିତ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏବେ ମହାମୁନିମାନେ ଜମ୍ବୁଦ୍ବୀପର ଗଠନ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ଏହି ଦ୍ବୀପ ନଉ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ, ଏବଂ ଏହା ବିଶାଳ ପରିମାଣର, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଉଥିବା ଦ୍ବୀପ। ପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହିରଣ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଭାରତ ଅବସ୍ଥିତ, ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ହରି ଅଛନ୍ତି। ଉତ୍ତର ଦିଗରେ କୁରୁ ଦେଶ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ କାମଧେନୁ ଗଛମାନେ ବିକସିତ। ଭାରତ ଛଡ଼ି ଅନ୍ୟ ଆଠ ଦେଶ ଅଛି, ଯାହା ଇଲାବୃତ ଆଦି ନାମରେ ପରିଚିତ। ସେମାନେ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରନ୍ତି ନାହିଁ, କୌଣସି ଉଚ୍ଚ, ନିମ୍ନ କିମ୍ବା ମଧ୍ୟମ ନାହିଁ, ସମସ୍ତେ ସମାନ। ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ବୀପକୁ ଅନ୍ୟ ଦ୍ବୀପରୁ ପ୍ରବେଶ ଅସମ୍ଭବ। ଏଠି ନାଗଦ୍ବୀପ, କଟାହ, ସିଂହଳ, ବାରୁଣ ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ଦ୍ବୀପମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। କୁମାର ନାମକ ଦ୍ବୀପ ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଆନ୍ଧ୍ରମାନେ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ତୁରୁଷ୍କମାନେ ଅଛନ୍ତି। ସେମାନେ ପୂଜା, ଯୁଦ୍ଧ, ବ୍ୟବସାୟ ଇତ୍ୟାଦି କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି। ଏଠିରେ ବିନ୍ଧ୍ୟ, ପାରିୟାତ୍ର ସହିତ ସାତଟି ପ୍ରମୁଖ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ସେମାନେ ବିଶାଳ, ଉଚ୍ଚ, ଶୋଭାମୟ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ଢାଳ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ପାହାଡ଼ମାନେ ଭିତରେ ବାତନ୍ଧାମ, ବୈଦ୍ୟୁତ, ମୈନାକ, ସରସ, ଉଜ୍ଜାୟନ, ପୁଷ୍ପଗିରି, ଅର୍ବୁଦ, ରୈବତ, ଶ୍ରୀପର୍ବତ, କୋଙ୍ଗଣ ଓ ଅନେକ ଶତଧିକ ପାହାଡ଼ ଅଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼ରୁ ପ୍ରମୁଖ ନଦୀମାନେ ଉଦ୍ଭବ ହୁଅନ୍ତି—ଶତଦ୍ରୁ, ଚନ୍ଦ୍ରିକା, ନୀଳା, ବିତସ୍ତା, ଇରାବତୀ, କୁହୂ, ଗୋମତୀ, ଧୂତପାପା, ବାହୁଦା, ସଦୃଶଦ୍ୱତୀ, ସରୁ, ଲୌହିତ୍ୟା (ଯାହା ହିମାଲୟ ପାଦ ଉଦ୍ଭବ), ପର୍ଣ୍ଣାଶା, ନନ୍ଦିନୀ, ପାବନୀ ଓ ମହୀ। ଏହିପରି ଜମ୍ବୁଦ୍ବୀପର ପବିତ୍ର ପାହାଡ଼, ନଦୀ ଓ ଦ୍ବୀପମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମହାମୁନିମାନେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।