ତାରାଦ୍ରଶ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଅଜସ୍ର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚମକର ସହିତ, ସେ ତାଙ୍କର ସେବକ ଓ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ସହିତ ବସୁଥିଲେ। ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଶୋଣିତ ନାମକ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ନଗରୀ ସ୍ଥାପନା କରି, ସେଠାରେ ଦାନବମହୀଶ୍ଵରମାନଙ୍କ ସହିତ ବାସ କରିଥିଲେ। ଏହା ସବୁ କିଛି ହେଉଥିଲା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କୃପା, ଦେବତାମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳତା, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଋଷି, ଗାଈ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳାର୍ଥେ। ଯେଉଁଠି ଏହି କଥା ଶୁଣାଯାଏ, ସ୍ମରଣ କିମ୍ବା ପାଠ କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ପାପ କମିଯାଏ ଓ ପୁଣ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ଏହିପରେ, କଥାକୁ ଶୁଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯାଇଲା—ଯଦି ଆହୁରି କିଛି ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ମୁଁ କହିଦେବି। ତେଣୁ, ଯେଉଁ କଥା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଛି, ଆଜି ମୋତେ ପଚାର। ସେଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଲା—ସେ କେଉଁଠି ଗଲେ, କାହିଁକି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ? ତାଙ୍କ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି କି? ଦୟାକରି କହନ୍ତୁ। ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ, ତାଙ୍କୁ କୁହାଯିଲା—ସେ ନାଗମଣ୍ଡଳ ଉପରେ ବସି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଗଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, କମଳାସନ, ସ୍ନେହବଶତଃ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଭାଗ ପାଇଁ, ସ୍ୱୟଂଭୂ ବ୍ରହ୍ମା ବଳିଙ୍କ ବନ୍ଧନ ବିଷୟରେ କଥା ଉଠାଇଲେ। ସେ ପଚାରିଲେ—'କିପରି? କେମିତି?' ତାହା ଦେଖାଇବାକୁ ଚାହିଁଲେ। ତାପରେ ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଅଂଶରେ ଗଠିତ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ରୂପ ଦର୍ଶନ କରାଇଲେ। ସ୍ୱୟଂଭୂ, ସେହି ରୂପକୁ ଦେଖି, ନମ୍ରତା ସହିତ ନମସ୍କାର କଲେ। ତାପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—'ଯେ ଶୁଦ୍ଧ ଚରିତ୍ର ଥିବା ଦେବ, ତୁମେ ଏକ ବର ଚୟନ କର।' ସେଉଁଠି ମୁରାରି କହିଲେ—'ମୋ ନିବାସରେ ତୁମ ଏହି ଧାର୍ମିକ ରୂପ ସ୍ଥିର ହେଉ।' ତେଣୁ, ସେଉଁଠି ବାମନ ରୂପରେ ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ଥିତ ହେଲେ, ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ ଗୃହରେ ପୂଜିତ ହେଲେ। ବିଦ୍ୟାଧର, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦେବ, ଅସୁର, ଏବଂ ସିଦ୍ଧମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବା ଲାଗି ଶଙ୍ଖ, ବୀଣା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାଦ୍ୟ ବଜାଇଲେ। ସ୍ୱର୍ଗରେ, ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ନିବାସରୁ ଉତ୍ତମ ଫୁଲ ଆଣି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାମନ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାପରେ, ହଜାର ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ ହେଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୟଂଭୂ ସମ ଗୁଣରେ ପୂଜିତ ହେଲେ। ଏବେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତଳପାତାଳରେ ବସୁଥିବା ଦାନବ କ’ଣ କଲେ, ଶୁଣ। ସେ ଶୁଦ୍ଧ କ୍ରିଷ୍ଟଳର ସିୢଢ଼ି ଥିବା ଏକ ନଗରୀ ନିର୍ମାଣ କରାଇଲେ। ତାହାର ମଧ୍ୟର ଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ମୁକ୍ତା ଝାଲରେ ତିଆରି କଲେ। ସେଠାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ବୈରୋଚନି ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଅନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ନାଶ କରିବାକୁ ସୁଦର୍ଶନ ପାତାଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏକ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଶବ୍ଦ, ଉତ୍ତାଳ ସମୁଦ୍ରର ଦ୍ୱନି ପରି, ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା। ଏହା କ’ଣ?—ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ଅସୁରମୁଖ୍ୟ। ତାଙ୍କର ପତିବ୍ରତା ଓ ପବିତ୍ର ଚରିତ୍ର ଥିବା ସ୍ତ୍ରୀ ଏକ ଖଡ଼ଗ ଗୁପ୍ତପେଟିରେ ରଖିଲେ। ସେ ନିଜ ଶରୀରର ଅଙ୍ଗ ମଧୁର ଥିଲେ, ବଳିଦାନ ପାତ୍ର ନେଇ ବାହାରିଗଲେ। ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ପୂଜା କରି, ଏକ ସ୍ତୋତ୍ର ପଢ଼ିଲେ—'ସହସ୍ର କିରଣ, ସହସ୍ର ଦୀପ୍ତି, ସହସ୍ର ଚକ୍ର ଥିବା, ସର୍ବପରିଶୁଦ୍ଧ; ମୁଖରେ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରିଥିବା ଶର୍ବ, ଉଦ୍ଭିଦ ମୂଳରେ ଥିବା ମହାପର୍ବତରେ; ତାଙ୍କ ଗତିରେ ବାୟୁ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ବିବେକ ରହିଛି; ଯାହାଠାରୁ ଋଷିମାନେ, ବାଳଖିଳ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ; ମୋ ଶରୀର, ବାଣୀ କିମ୍ବା ମନର ଯେକୌଣସି ପାପ; ପୂର୍ବଜ, ମାତୃକୁଳ କିମ୍ବା ବଂଶର ଯେକୌଣସି ଦୋଷ; ତୁମ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣରେ, ହେ ଚକ୍ରଧାରୀ, ସେସବୁ ଦୁଷ୍ଟି ନଶ୍ୱର ହେଉ।' ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ଏପରେ, ତଳପାତାଳରୁ ସେ ଦକ୍ଷିଣାୟନ ସମୟରେ ବାହାରିଲେ, ହେ ମୁନି, ଏହିପରି ଅଦ୍ଭୁତ କାହାଣୀ ଘଟିଲା।