ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଉଦ୍ଭାସିତ ହେଉଛି—ଏଠାରେ ଦେବମାତା ଅଦିତି ତାଙ୍କର ଗଳାରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିଲେ, ଏବଂ ଏହି ଗଳାର ଚକ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ଜ୍ଞାନର ନିବାସ ଥିଲା। ଧର୍ମ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପବିତ୍ରତା ସହିତ ସେଠାରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିଲେ। ମାତରିଶ୍ୱାନ (ବାୟୁଦେବ) ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସରେ ବସିଥିଲେ, ଏବଂ ମାରୁତଗଣ ସମସ୍ତ ସନ୍ଧିସ୍ଥଳରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିଲେ। ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଚକ୍ଷୁ ଥିଲେ, କୃତ୍ତିକା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ତାଙ୍କର ପାପୁଡ଼ିରେ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର କେଶର ରୋମକୁପରେ ନକ୍ଷତ୍ରମାଳା ଥିଲା, ଏବଂ ମହାର୍ଷିମାନେ ତାଙ୍କର କେଶରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିଲେ। ଏଭଳି ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେ ଏକ ଏକ ପଦକ୍ରମରେ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସହିତ ଏହାକୁ ଅଧିକାର କରିଲେ। ତାଙ୍କର ନାଭି ଦ୍ୱାରା ଆକାଶକୁ ବ୍ୟାପ୍ତ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ବାମ ଓ ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ବସିଥିଲେ। ଅଧା ପଦକ୍ରମରେ ସେ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିଥିଲେ, ମଧ୍ୟମ ପଦକ୍ରମରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପୂରଣ କରିଥିଲେ। ଏଭଳି ଭାବେ ସେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଅନ୍ତର୍ବତୀ ଅଂଶକୁ ଆବ୍ରୁତ କରି, ଅନ୍ଧକାରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ବାଙ୍କା ଚରିତ୍ର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେଠି ବାଙ୍କା ହୋଇଗଲା। ତୃତୀୟ ପଦକ୍ରମ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇନଥିଲେ ବି, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ପ୍ରଭୁ କହିଲେ—“ମୋ ପାଇଁ ଏକ ପଦକ୍ରମ ପୂରଣ କରିବା ଅଟୁଟ ଦେଉ; ଯଦି ନୁହେଁ, ତେବେ ବନ୍ଧନ ଗ୍ରହଣ କର, ରାଜନ!” ଏହାପରେ ବଳି, ଅମରମଣ୍ଡଳର ନାୟକଙ୍କୁ ଯୁକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ—“ଯାହାକୁ ଆପଣ ଏପରି ବିଶାଳ ଦାନ ମାଗୁଛନ୍ତି, ତାହା ପୂର୍ବରୁ ଆପଣ ନିଜେ ବଡ଼ କରିଥିଲେ କି? ଏତେ ଦାନ ତାଙ୍କର ପିତା ଦେଇଥିଲେ—ତେଣୁ ଏବେ କେବଳ ଶବ୍ଦରେ କାହିଁକି ବନ୍ଧିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା? ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଆପଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବାକୁ ସମର୍ଥ; ହେ ମୁରାରି, ଦୟା କର, ତାଙ୍କୁ ବନ୍ଧିବା ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ହେ ଚକ୍ରଧାରୀ, ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଓ ଶୁଭ ସମୟରେ ସମସ୍ତ କିଛି ପ୍ରକାଶିତ ଅଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ନକ୍ଷତ୍ରର ପ୍ରଭାବ ଅଛି, ଚନ୍ଦ୍ର ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ତଳଭୂମି ଏଠାରେ ଅଛି। ଆପଣ ନିଜେ ବେଦମୂଳ ନିର୍ମାତା, ସମସ୍ତ ପ୍ରପଞ୍ଚରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଓ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି, ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ଦୁହିଁରେ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ନିଜ ଦେହରେ ତିନି ଲୋକକୁ କାହିଁକି ଗ୍ରହଣ କରୁନାହାଁତି, ଯେଉଁ ଦେହ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ? ପଦକ୍ରମେ ପଦକ୍ରମେ ଆପଣ ସମସ୍ତକୁ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିପାରନ୍ତି; ଏହା ଆପଣଙ୍କର ଲୀଳା ମାତ୍ର। ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଆପଣ ବଳିଙ୍କୁ ବନ୍ଧନ କରୁନାହାଁନ୍ତି, ନାହିଁ କି ଦୂରେ ଅଛନ୍ତି; ପ୍ରଭୁ ଯାହା ଇଚ୍ଛା, ତାହା କରନ୍ତି।” ତାପରେ ମୂଳ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଶ୍ରୀଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଏହିପରି ଶବ୍ଦ କହିଲେ—“ମୋ ଉତ୍ତର ଶୁଣ, ଯାହା ଯୁକ୍ତିସହିତ ଅଛି। ଯେଉଁଠାରେ ଯେପରିମାଣ ପୂର୍ବରୁ ଦିଆଯାଇଛି, ସେଉଁଠାରୁ ଦିଅ। ଯିଏ ମୋତେ ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ ମୋ ତିନି ବଡ଼ ପଦକ୍ରମ ଦେଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ପଦକ୍ରମମାନେ ତାଙ୍କର ଉପକାର ପାଇଁ ହୋଇଥିଲେ। ବଳିଙ୍କୁ ଏକ ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆୟୁଷ୍ୟ ଦିଆଯିବ। ସାବର୍ଣ୍ଣିକ ମନ୍ବନ୍ତର ଆସିଲେ ବଳି ଇନ୍ଦ୍ର ହେବେ।” ଏପରି କହି ବଳିଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁ ମଧୁର କଥା କହିଲେ—“ସୁତଳ ନାମକ ପାତାଳ ଲୋକରେ ନିର୍ବିଘ୍ନ ଭାବେ ବସ କର। ଭବିଷ୍ୟତରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏଠି ବିନା କଷ୍ଟରେ ବସିବି। ଏଠାରେ ବଡ଼ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଥିବ; ମୁଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ବିବର୍ଣ୍ଣନ କରିବି। ଯେତେବେଳେ ସେଇ ଉପାସନା ହେବ, ତୁମେ ତାହାର ଫଳ ପାଇବ। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଦ୍ୱାରପ୍ରତିପଦା ନାମକ ପର୍ବ ତୁମ ପାଇଁ ଆସିବ। ଫୁଲ ଓ ଦୀପ ଅର୍ପଣ କରି ଲୋକମାନେ ଉତ୍ସାହରେ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରିବେ। ଯେପରି ଏବେ ତୁମେ ରାଜ୍ୟ କରୁଛ, ସେପରି କୌମୁଦୀ ପର୍ବ ମଧ୍ୟ ବିକାଶ ପାଇବ।” ଏପରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ପ୍ରଭୁ ବଳିଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଗ୍ରହଣ କରି, ଶୀଘ୍ରତାରେ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସଭାକୁ ଚଲିଗଲେ। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଭୁ ଦୃଶ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁରାଙ୍କ ପ୍ରଧାନମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ। ପରେ, ସେ ସୌଭ ନାମକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନଗର ନିର୍ମାଣ କରି, ଆକାଶରେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଚାଲିଲେ।