ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାନେ, ନିଜ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ଭକ୍ତିରେ ନିମଗ୍ନ ହୋଇ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଦେବତାଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ରୂପକୁ ଦେଖିଲେ। ମଣିମତ ପାହାଡ଼ରେ ଶିବଙ୍କୁ ଶମ୍ଭୁ ଭାବରେ, ବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟରେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ, ଔଷଧିମୟ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟମାନ ଦେଖିଲେ। ଗୟାକ୍ଷେତ୍ରରେ ଗୋବିନ୍ଦ, ଦେବତା, ଗଦାଧର ଭାବରେ ବିରାଜମାନ। ମହେନ୍ଦ୍ର ପାହାଡ଼ର ପବିତ୍ର ଦକ୍ଷିଣ ଢାଳରେ ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱର, ସାହ୍ୟ ପର୍ବତରେ ବୈକୁଣ୍ଠ, ପରିୟତ୍ରରେ ଅପରାଜିତା ବିଦ୍ୟମାନ। ମଲୟ ପର୍ବତରେ ସୌଗନ୍ଧି, ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ର ତଳେ ସଦାଶିବ, ପଞ୍ଚାଳ ଦେଶରେ ପଞ୍ଚାଳିକା, ମଧୁପଟରେ ସ୍ୱୟଂଭୂ, ପୁଷ୍କରରେ ଆୟୋଗନ୍ଧି ରହିଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ଅବିମୁକ୍ତ ଓ ଲୋଲା ନାମକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। କୁମାରଧାରାରେ ବାହ୍ଲିଷ, ବର୍ହିନା ଭାବରେ କାର୍ତ୍ତିକେୟ, କିଷ୍କିନ୍ଧାରେ ମୋତେ ବନମାଳିନା ଭାବରେ ଡାକାଯାଏ। ନର୍ମଦାରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସଧାରୀ, ଶ୍ରୀମୟ ରୂପରେ ଶ୍ରୀଧର ରହିଛନ୍ତି। ଅର୍ବୁଦ, ତ୍ରିସୌପର୍ଣ୍ଣ, ଓ ସୂକରାଚଳ ପର୍ବତରେ ତିନି ରୂପରେ ଶଶିଶେଖର ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ହେମକୂଟରେ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ, ଶରବଣରେ ସ୍କନ୍ଦ, ପଦ୍ମନାଭ ସମସ୍ତ ସୁଖର ଦାତା। ପ୍ରୟାଗରେ ବଟେଶ୍ୱର, ଭିଲ୍ଲୀବନରେ ମହାଯୋଗ, ମାଦ୍ରଦେଶରେ ପୁରୁଷୋत्तମ ବିଦ୍ୟମାନ। ଶୂର୍ପାରକରେ ଚତୁର୍ଭୁଜ, ମଗଧରେ ଅମୃତେଶ୍ୱର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ବନସ୍ପତି, ମହାକୋଶରେ ହଂସେ ଚଳିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ। ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ମହାଶୈରିନ୍, କନ୍ଥାରେ ମଧୁସୂଦନ, ଲୌହଦଣ୍ଡରେ ହୃଷୀକେଶ, କୋଶଳରେ ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ। ଦେବକାନଦ୍ୟାରେ ଭୂଧର, ମହୋଦାରେ କୁଶପ୍ରିୟ, ସିନ୍ଧୁବନରେ ସୁନେତ୍ର, ଶୂରପୁରେ ଶୂର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ଭୀମାରେ ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ, ଶାଳବନରେ ଭୀମ, ମହିଳାଶୈଳରେ ମହେଶ, କାମରୂପରେ ଶଶିପ୍ରଭା। ସିଂହଳଦ୍ବୀପରେ ଉପେନ୍ଦ୍ର, ଶକ୍ରାହ୍ବରେ କୁଣ୍ଡମାଳିନ୍, ସେଠାରେ କାଳାଗ୍ନିରୁଦ୍ର ଓ କୃତ୍ତିବାସାସ୍ ଅନ୍ୟ ଏକ ରୂପରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ମହାତଳରେ ଦେବେଶ, ଛାଗଳେଶ୍ୱର ଭାବରେ ପ୍ରଭାସିତ। ସହସ୍ରନେତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ର, ଦାନବ ଦମନ ପାଇଁ ଗଦା ଉଠାଇଥିଲେ। ପୃଥିବୀରେ ପଦ୍ମସଦୃଶ ଦେବତା, ମଣ୍ଡଳରେ ଚକ୍ରଧାରୀ ବିରାଜମାନ। ମହର୍ଲୋକରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ଲୋକେ କପିଳ ଥିବା ସୂଚନା ମିଳେ। ସପ୍ତମ ଲୋକ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ରୂପ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ନିରାଧାର, ଆକାଶରହିତ ଓ ତପସ୍ଵି। ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ବୀପରେ ଗରୁଡ଼ାରୁଢ଼ ଦେବତା ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଶାକଦ୍ବୀପରେ ସହସ୍ରକିରଣ, ପୁଷ୍କରରେ ଧର୍ମରାଜ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ଏହି ସମସ୍ତ ଭୂମିରେ, ଚଳିତ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଦେବତାଙ୍କର ବିରାଜ ଦେଖାଯାଏ। ଏଠାରେ ଧର୍ମଦାତା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମେଘନାଶକ ଓ ହୋମକୁ ଭୋଗ କରୁଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ। ଦେବ, ମାନବ ଓ ସାଧ୍ୟମାନେ ଏଠାରୁ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ଶେଷରେ ମୋକ୍ଷକୁ ଲାଭ କରନ୍ତି।