ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର କୃପାରେ, ବଡ଼ ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃସାଧ୍ୟ ବୋଧ କରିଥିଲେ। ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦଳରେ ଶରଣ ନେଇ, ସେହି ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ଏଠିରେ ରହିଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମୃଷି ଶୁକ୍ର, ଭୃଗୁ ବଂଶର ସନ୍ତାନ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସହିତ ଏହି ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନେତୃତ୍ୱ କଲେ। ଶୁକ୍ର ନିଜେ ବାଲିଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଦୀକ୍ଷା ସଠିକ୍ ଭାବେ କରାଇଲେ। ବାଲିଙ୍କ ପିଠରେ ମୃଗଚର୍ମ ଯୋଗାଯୋଗ କରାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦର୍ଭା ଘାସରେ ସଜିଥିଲେ। ହୟଗ୍ରୀବ, ପ୍ରଲମ୍ବ, ମାୟା, ବାଣ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ମୁଖ୍ୟ ଅଟ୍ଟାରେ ରହିଥିଲେ। ହଜାରଟି ଯୁବତୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମୁଖ୍ୟା ଥିଲେ ଋଷିଙ୍କ ଜୀୟେ। ତାକୁ ପୃଥିବୀରେ ଏକା ଘୁଞ୍ଚିବାର ଅନୁମତି ଦିଆଯିବା ପରେ, ତାରକାକ୍ଷ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। ତିନି ମାସ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବା ସମୟରେ ଏବଂ ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରାଯିବା ବେଳେ, ଦେବମାତା ମାଧବଙ୍କୁ ବାମନ ରୂପରେ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ ବଡ଼ ବଡ଼ ଋଷିମାନେ ଏଗ୍ରେଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। “ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଇନ୍ଦନକୁ ଭସ୍ମ କରୁଥିବା ଅଗ୍ନି, ମହାପାପର ଅରଣ୍ୟକୁ ଦହିଦେଇଥିବା ଅଗ୍ନି, ବିଶ୍ୱର ଆଧାର, ପରମପୁରୁଷ, ପୀତବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଶ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଜନାର୍ଦନ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତ ରୂପର ଧାରଣକାରୀ, ପୃଥିବୀର ଧାରଣକାରୀ, ଦେବମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଅଶ୍ରୁ ମୁଛିଦିଅ।” ଶୁଭ ଅବସ୍ଥାରେ ପ୍ରଭୁ ମୋତେ କୁରୁମାନେକୁ ଆଣିବା ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ। ବ୍ରହସ୍ପତିଙ୍କ ପୁଅ, ବିଶିଷ୍ଟ ତପସ୍ୱୀ, ଭାରଦ୍ୱାଜ ତାଳିକାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତେଜସ୍ୱୀ ଥିଲେ। ସମସ୍ତେ ସ୍ନେହପୂର୍ବକ ଏକାଏକି ଦାନ ଦେଲେ—କୁମ୍ଭୟୋନି ମୃଗଚର୍ମ, ଭାରଦ୍ୱାଜ ଏକ ମେଖଳା, ଵାରୁଣୀ ମାଳା, ଅଙ୍ଗିରା ରେଶମ ଓ ବେଦ, ବ୍ରହସ୍ପତି ଜଳପାତ୍ର ଦେଲେ ଵିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ। ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ପରେ, ପ୍ରଭୁ ବେଦ ଓ ତାହାର ଅଙ୍ଗମାନେ ଶିଖିଲେ। ବଡ଼ ବଡ଼ କଥା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ସହିତ, ପ୍ରଭୁ ଲୋକର ଆଚରଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ବୁଝିବା ପାଇଁ ବେଦରେ ପ୍ରବୀଣ ହେଲେ। ପ୍ରଭୁ ମୁଖ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଦୈତ୍ୟପତିଙ୍କ ଅଶ୍ଵମେଧ ଯଜ୍ଞ ଏଠିରେ ଚାଲିଛି। ଏହି ଦ୍ୱାରା ବାଲି କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗଲେ। ଆମେ ବିଷ୍ଣୁ, ବାଲିଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ଯିବାକୁ ଯାଉଛୁ; ଚିନ୍ତିତ ହେବା ଦରକାର ନାହିଁ। ତୁମେ ମୋର ଉପସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ କହ; ମୁଁ ଏହାକୁ ସତ୍ୟ ଭାବେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।” ପ୍ରଭୁ କହିଲେ: “ମୁଁ ଅନେକ ରୂପରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ବାସ କରେ। ସମସ୍ତ ଦିଗ, ପାହାଡ଼, ସାଗର ମୋର ରୂପରେ ବ୍ୟାପ୍ତ। ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅଚଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଦ୍ୱିଜ, ପକ୍ଷୀ, ଗଣ୍ୟମାନେ, ସରୀରୀ ଓ ଅସରୀରୀ, ଏହି ସମସ୍ତ ଅନେକ ଗୁଣ ଓ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ମୋର ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀର ପୂରଣ ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ସେମାନେକୁ ଦେଖିବା କିମ୍ବା ସ୍ତୁତି କରିବା ମାତ୍ରରେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପାପ ତୁରନ୍ତ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।” ଗାଇବା, ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପର ନାଶ ହୁଏ। ଅଶ୍ବମୁଖ ଅବତାର କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଂଶରେ, ଗୋବିନ୍ଦ ହସ୍ତିନାପୁରରେ, ମାଧବ କେଦାରରେ, ଶୌରି କୁବ୍ଜାମ୍ରରେ, ହୃଷ୍ଟମୂର୍ଧଜ ସେଠି, ଜୟେଷ ଭଦ୍ରକର୍ଣ୍ଣରେ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ବିପାଶାରେ, ନୃସିଂହ ଶୁଦ୍ଧି ପରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣରେ, ବିଶ୍ୱକର୍ମା ସେଠି, ଅଜିତ ବିଶାଖୟୂପରେ, ହଂସ ହଂସପଦରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଏହିପରି ଦିବ୍ୟ ଘଟଣା ଏବଂ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅନେକ ରୂପରେ ବ୍ୟାପ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହି ଉତ୍କଳ ଆସ୍ଥା ଓ ଭକ୍ତିର ଉଦାହରଣ ଦେଖାଯାଏ।