ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେତେବେଳେ ଦୁଇଟି ପିଠା ଦାନ କରାଯାଇଥିଲା, ମୃତ୍ୟୁଲୋକରେ ମୋ ପାଇଁ ଏକ ଯାନ ଦେଖା ଦେଲା। ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାଦଶୀର ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମହାତ୍ମ୍ୟ ତୁମେ କହିଛ, ସେହି ପୁଣ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଧର୍ମକୁ ବୃଦ୍ଧି କରେ। ମୁଁ ଯେଉଁ କାମ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ବାପା, ସେଥିପାଇଁ ତୁମେ ଅନୁମତି ଦିଅ। ତାପରେ, ମୃତ୍ୟୁଲୋକର ରକ୍ଷକ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ କଥା କହିଲେ। ସେ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିବି, ଯାହା ତୁମେ ଓ ମୋ ପାଇଁ ଉପକୃତ ହେବ। ତୁମେ ମୋ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଓ ତିଳ ଅଞ୍ଜଳି ଦାନ କର। ମୁଁ ମୁକ୍ତ ହେଇ, ଦାନୀ ଲୋକଙ୍କର ଲୋକକୁ ଯିବି। ବୁଧ ଓ ଶ୍ରବଣ ସଂଯୁକ୍ତ ହେଲେ, ଏହି ଦିନ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଶୁଭ ମନାଯାଏ।" ସେ, ପବିତ୍ର ହୋଇ, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବରେ ସମସ୍ତଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ପରେ, ଶୂରସେନ ନାମକ ମନୋହର ଭୂମିକୁ ସେ ବଣିକ ଯାଇପହଞ୍ଚିଲେ। ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା କରି, ସେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଗୟାଶୀର୍ଷକୁ ଯାଇଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଉତ୍ତରଧିକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କଲେ। ସେ ନିଜ ବଂଶର ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ତିଳ ଅଞ୍ଜଳି ଦାନ କଲେ। ସେହି ଦ୍ୱିଜ ମୃତାତ୍ମାମାନେ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ଯାଇଲେ। ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଉପବାସ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ସେ ସମୟ ନୁସାରେ ଚାଲିଗଲେ। ମାନବ ଜନ୍ମ ପାଇ, ସେ ଶାକଳରେ ବିରାଟ୍ ଭାବରେ ପ୍ରଭା ପ୍ରଦାନ କଲେ। ନିଜ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅନ୍ତ ପାଇ, ସେ ଗୁହ୍ୟକମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ। ପୃଥିବୀରେ ଆସି, ସେ ରାଜବଂଶର ପୁତ୍ର ହେଲେ। ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ଲୋକକୁ ଯାଇ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ସମ୍ମାନ ଲାଗିଲେ। ଭୟଙ୍କର ରୂପ ନେଇ, ସେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ଅଧିକାର କଲେ। ତାଙ୍କ ସ୍୵ାମୀ ଧର୍ମିକ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କ ଚମକୁଥିବା ଜନାନୀ ତାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କଲେ। ଏହା ପରେ, ଦିନ୍ଦାୟିତ୍ୟ ଭରି, ସେ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ। ସେ ନକ୍ଷତ୍ରପୁରୁଷ ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱନାଥଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ପୂର୍ବ ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା, ସେ ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାଦଶୀ ପ୍ରତି ଅତି ଭକ୍ତିଶୀଳ ହୋଇଗଲେ। ସେ ଅନଙ୍ଗ ରୂପ ପରି ହେଲେ, ଏବଂ ସେ ରାଜା ପୁରୂରବାସ୍ ଥିଲେ। ଏଠାରେ, ନାରଦ, ତୁମେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—ସେ କିପରି ନକ୍ଷତ୍ରପୁରୁଷ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ? ଏଠି ଦେବତାଙ୍କ ନକ୍ଷତ୍ର ଅଂଶ କଣ? ବାସୁଦେବଙ୍କ ଦୁଇ ଗୁଡ଼ି ଅଶ୍ୱିନୀ ନକ୍ଷତ୍ର ରୂପରେ ବିସ୍ଥାପିତ। କୃତ୍ତିକା ନକ୍ଷତ୍ର ବାସୁଦେବଙ୍କ କଟିରେ ଅଛି। ଅନୁରାଧା ଚାତିରେ ଏବଂ ଶ୍ରବିଷ୍ଠା ପୃଷ୍ଠରେ ବିସ୍ଥାପିତ। ଆଙ୍ଗୁଳି ପୁନର୍ବସୁ ଓ ନଖ ସାର୍ପ ନକ୍ଷତ୍ର। ପୁଷ୍ୟ ମୁହଁରେ ଏବଂ ସ୍ୱାତି ଦନ୍ତରେ ଅଛି। ମୃଗଶୀର୍ଷ ନକ୍ଷତ୍ର ଚକ୍ଷୁରେ ବିସ୍ଥାପିତ। ମୁଣ୍ଡର କେଶରେ ଶିତଳ ଚନ୍ଦ୍ର ନକ୍ଷତ୍ର ହରିଙ୍କ ଅଂଶ ରୂପରେ ଅଛି। ଯେତେବେଳେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ, ସେ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଚନ୍ଦ୍ର ନକ୍ଷତ୍ର ସଂଯୁକ୍ତିରେ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଏବଂ ଆଶା ବେଳେ, ଯଜ୍ଞ ଭୋଜନ ଦିଅ ଓ ପୂର୍ବରୁ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦିଅ। ଶୀତଳ ଜଳ ଆଶା ବେଳେ ଦିଆଯିବା ନିୟମ। ଦାହ ବେଳେ ଗାଁ ଦୁଧ ଦିଅ, ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦିଅ। ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରତି ଆଶା ବେଳେ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଓ ଜଳ ଅର୍ପିତ କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ପୂଜାର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଏହି କଥାରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ।