ବେଦ, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଧର୍ମର ସାର ଅର୍ଥକୁ ଜାଣିଥିବା, ବରୁଣଙ୍କ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଏକ ଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ। ସେଠାରେ, ମୋର ଭାଇ ବଡ଼, ମୁଁ ଛୋଟ, ଅର୍ଥାତ୍ ଛୋଟ ଭାଇ ଓ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଅବମାନିତ। ମୋର ପିତା କୌତୁହଳବଶତଃ ମୋତେ "ଗତିଭାସ" ନାମ ଦେଇଥିଲେ। ମୋର ଭାଇ ଦିବ୍ୟ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, ରୂପରେ ସୁନ୍ଦର, ଏବଂ ଏକ ମହାସୁର ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି, ଆମେ ଦୁଇଜଣେ ଘରକୁ ଫେରିଲୁ। ସେ ମୋତେ କହିଲେ, "ତୁମେ କୌଣସି ଅଂଶର ଅଧିକାରୀ ନୁହଁ, ମହାଶୟ।" କାରଣ, ପାଗଳ ଓ ଅନ୍ଧଙ୍କୁ ଧନର କୌଣସି ଅଂଶ ମିଳେନାହିଁ। ସେମାନେ କେବଳ ଏତିକି ମାତ୍ର ପାଆନ୍ତି, ଧନର ଅଂଶ ନେଉନଥିବାକୁ ଦେଖି। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଧନର ଅଂଶ ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ତେବେ କେଉଁ ନ୍ୟାୟରେ ମୋତେ ଅଂଶ ଦିଆଯାଉନାହିଁ? ଏହି କଥା କହି, ସେ ମୋତେ ଉଠାଇ ଏହି ନଦୀରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ତୁମେ ଏଠାରେ ଏକ ବର୍ଷ ସମୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛ। ଏହିଠାରେ ଏହି ପୂଜିତ, ବଳଶାଳୀ, ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କିଏ? ତୁମେ ବହୁତ ଧନ୍ୟ ଓ ମୋ ପ୍ରତି ଅତି କୃପାଳୁ। ପୂର୍ବରୁ ଦ୍ୱିଜମାନେ କହିଥିଲେ, "ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆମର ବଂଶ ହେଉଛି ଭାର୍ଗବ।" ଦାତା, ଭୋକ୍ତା, ବିତରଣକାରୀ ଓ ଯଜ୍ଞରେ ଦୀକ୍ଷିତ—ସମସ୍ତେ ଦୈତ୍ୟପତିଙ୍କୁ ବାମନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଉଚିତ ଶବ୍ଦ କହିଥିଲେ। ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ନିବାସ ଓ ବିଭିନ୍ନ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦେବେ। ସେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମକୁ ଯେତେ ଧନ ଚାହଁ, ଦେଇବି।" "ଆଜି ମୁଁ ଦେଉଛି, ଯେଉଁ ଇଛିତ ବସ୍ତୁ ଚୟନ କର, ଓ ବଳଶାଳୀ।" ତାହା ପରେ, ସେ ଦୈତ୍ୟପତି ଧୁନ୍ଧୁଙ୍କୁ ନିଜ କାମ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ କଥା କହିଲେ। ଯେଉଁ ଦେଉଥିବା ଜନ ତାହା ପଛେ ନେବାକୁ ଅସମର୍ଥ, ତାଙ୍କର ଦାନ କେହି ନେଇପାରିବେନାହିଁ। ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁଠାରେ ସମର୍ଥ ମୁଖ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ଦେଉ, ଓ ବଳଶାଳୀ। ଦିଅ, ଦୈତ୍ୟପତି, ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ରକ୍ଷା କରିପାରିବେନାହିଁ। ସେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ତିନି ପଦ ଦେଲେ, ଏବଂ ସେ ସମୟରେ ତାହା ଛଡ଼ା ଆଉ କିଛି ନେଲେନାହିଁ। ତାପରେ, ତ୍ରିବିକ୍ରମ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତି ଦେଖାଇଲେ। ସେ ପୃଥିବୀ, ପାହାଡ଼, ସମୁଦ୍ର, ଓ ରତ୍ନନଗରୀ ସହିତ ସମସ୍ତ ଧରିଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦରେ, ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଇଛାରେ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ତାହାକୁ ଅନୁସୂଚିତ କରି ଧରିଲେ। ତ୍ରିବିକ୍ରମ, ଶୁଭ ଦେହ ଧାରଣ କରି, ମେରୁ ପର୍ବତ ସମ ଶରୀର ସହିତ ପୃଥିବୀର ପଛ ଉପରେ ପଡ଼ିଲେ। ତିରିଶି ହଜାର ଯୋଜନ ଗଭୀର ଏକ ଗଡ଼ିକୁ ପୃଥିବୀରେ ଦୃଢ଼ କଲେ। ସେ ଏହି ଗଡ଼ିରେ ବାଳୁକା ବର୍ଷା କରି, ଏହାକୁ ପୂରିଦେଲେ। ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତା ତିନି ଲୋକରେ ନିର୍ବିଘ୍ନ ଭାବରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ କାଳିନ୍ଦୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ସେଇ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମରେ, ଦୈତ୍ୟରାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧର୍ମଗୁଣ ଉପେତ୍ତା ମହାଋଷିଙ୍କ ସମୀପକୁ ଗଲେ। ଏକ ରାତି ଉପବାସ କରି, ସେ ସେଇ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠି ଚିହ୍ନ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଏକ ରାତି ଉପବାସ କରି, ସେ ପବିତ୍ର କେଦାର ତୀର୍ଥକୁ ପହଁଚିଲେ। ସାତି ଦିନ ରହି, ସେ କୁବ୍ଜାମ୍ରକୁ ଗଲେ। ତାପରେ, ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ଉପବାସ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ ସହିତ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ପୂଜି, ବଦରିକ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ। ବରାହ ତୀର୍ଥରେ, ସେ ଗରୁଡ଼ ପୀଠ ଦେଖି, ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କଲେ। ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖି ଓ ପୂଜି, ବିପାଶା ନଦୀ ପାଖକୁ ଗଲେ। ଉପବାସରେ ଥିବା ସେ, ଇରାବତୀ ତଟରେ ଉତ୍ତମ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।