ଇନ୍ଦ୍ର ଏକଦିନ ବ୍ରହ୍ମା, କଶ୍ୟପ ଓ ଅନେକ ତପସ୍ୱୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ତପସ୍ୟାରେ ବହୁତ ପ୍ରବଳ ଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ବଳି ମୋର ରାଜ୍ୟ ଦଳି ନେଇଛି।” ଶକ୍ର ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ କଣ ଅପରାଧ କରିଛି?” ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ୟଖ୍ୟା କଲେ, “ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ତୁମେ ଶିଶୁକୁ ଅନେକ ଭାଗରେ ଭାଗିଦେଇଥିଲା। ସେ ଦିନ ଦିତି ଅଶୁଦ୍ଧ ଥିଲେ, ତେଣୁ ଏହି ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା। ପରେ ତୁମେ ଏକ ଦାସକୁ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ବଧ କରିଥିଲା।” ଇନ୍ଦ୍ର ଅନୁରୋଧ କଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଏହି ପାପ ଓ ବିନାଶର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କ’ଣ? ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତ ପାଇଁ କି ପ୍ରୟୋଜନୀୟ, ବିଶେଷତଃ ମୋ ପାଇଁ?” ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଶରଣ ନିଅ; ସେ ତୁମେ ମଙ୍ଗଳ ଦେବେ।” ଦେବତାମାନେ କହିଲେ, “ମାନବମାନେ ଲୋକରେ ଅତି କ୍ଷିପ୍ର ସମୟରେ ବଡ଼ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି।” ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ତୁରନ୍ତ ପୃଥିବୀରେ ପହଞ୍ଚି, ଜଣେ ଦ୍ରଢ଼ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଭାବେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରୁ ପ୍ରାଚୀନ ଏକ ସ୍ଥାନରେ, ବସୁଙ୍କ ନଗର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଉଭୟ ଦିଗରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି, ଯିଏ ଶତ ଓ ହଜାର ଯଜ୍ଞ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ରାଜା ଯିଏ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ‘ଗଦାଧାରୀ’ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ପାପର ବଡ଼ ଗଛକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କୁଲାଡି ଭଳି ଚିରିଦେଇଥିଲେ। ଭଗବାନଙ୍କ କୃପାରେ ଲୋକମାନେ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞର ଅନନ୍ତ ଫଳ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ସେ ଦେବତା ଦୃଷ୍ଟି, ଚିଖିଆ, ଅଙ୍ଗରେ ଲେପନ କରି ଜଗତର ପାପକୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବରେ ନାଶ କରିଥିଲେ। ଦେବପୂଜା ପାଇଁ ଏକ ଆଶ୍ରମ ସ୍ଥାପନ କରି, ସେଠାରେ ରହିଗଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଶତାକ୍ଷୀ, ତପସ୍ୟା କରି, ଗଦାଧାରୀ ଦେବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ। ଏକ ବର୍ଷ ତାଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛା ଓ କ୍ରୋଧ ଛାଡ଼ି ଅତିତ ହେଲା। ଭଗବାନ କହିଲେ, “ଏବେ ଯାଅ; ମୁଁ ତୁମେ ପ୍ରସନ୍ନ। ତୁମେ ପାପମୁକ୍ତ ହେଲା। ଶକ୍ର, ମୁଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି, ଭବିଷ୍ୟତର ଭଲ ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ହେବ।” ଦେବତା ନିମ୍ନମନେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଏହି ପାପ ବିଷୟରେ ଆମେ ଶିକ୍ଷା ଦିଅ।” ଭଗବାନ କହିଲେ, “ହିମାଳୟ ଓ କଲିଞ୍ଜର ଦୁଇ ଶୁଭ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଅଞ୍ଚଳରେ ପୁଲିନ୍ଦାମାନେ ବସିବେ।” ପୂଜିତ ହୋଇ, ସେ ତାଙ୍କର ମା, ଧର୍ମର ନିବାସ, ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ, ନିକଟକୁ ଗଲେ। ମାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ ସମାନ ଚରଣରେ ନମି, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ବିଷୟରେ ଜଣାଇଲେ। ସେ ଏହି ସଂଗେ ଦେବତାମାନେ ସହ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଯୁଦ୍ଧର ଜୟ ବିଷୟରେ କହିଲେ। ଦୁଃଖରେ ଆକୁଳ ହୋଇ, ମା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଲେ, ଯିଏ ପ୍ରାଚୀନ, ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ ଦେବତା। ସେ ଚଳନ ଅଚଳନର ଆଦିସ୍ଥାନଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ଅପେକ୍ଷା ନ ରଖି, ନିର୍ମଳ ଚରିତ୍ର ଓ ସଂଯମିତ ଭାଷାରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଲେ। ଅଗ୍ନି, ଯିଏ ପାପର ଇନ୍ଧନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଅନ୍ଧକାରକୁ ଅଟକାଇଥିବେ, ସେମାନେ ସ୍ତୁତି କଲେ, “ଜୟ ହେ, ଜୟ ହେ!” ସେ କହିଲେ, “ତୁମେ ଚଳନ ଅଚଳନର କାରଣ, ତୁମେ ଜଗତର ରୂପ, ରକ୍ଷା କର। ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ପରାଜୟ ପରେ ମୁଁ ତୁମେ ଶରଣ ନେଇଛି।” ସେ ଓଲିଅଣ୍ଡର ଫୁଲ, ଧୂପ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଭୋଜନ ଦେଇ, ଭଗବାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ପବିତ୍ର ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସା କରି, ଉପବାସରେ ଉପାସନା କରି ଦଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ସେ ଦ୍ୱିଜମାନେ (ବ୍ରାହ୍ମଣ) କୁ ସୁନା ଓ ତିଳ-ଘୃତ ଦାନ କରି, ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂର୍ବ ଅପରାଧରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ। ଭଗବାନ ପ୍ରକାଶ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋର କୃପାରେ ତୁମେ ଦୁର୍ଲଭ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇବ; କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ମୁଁ ଦାନବମାନେକୁ ନାଶ କରିବି, ତୁମ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରି।