ହେ ଦାନବମଣ୍ଡଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ। ରାଜା, ତୁମେ ତ ଦୈତ୍ୟମହାପିତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଛ। ଏଭଳି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ବଳିଙ୍କୁ କହି, ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ବିଧବାମାନଙ୍କ ପରି ହୋଇଗଲେ। ତାଙ୍କର ତେଜ, ବୁଦ୍ଧି, ପ୍ରୟାସ, ସମୃଦ୍ଧି, ଜ୍ଞାନ, ଆଚରଣ ଓ କରୁଣା—ଏସବୁ ବଳିଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲା ଓ ସେଠାରେ ଇଚ୍ଛାମତେ ବିଶ୍ରାମ ପାଇଲା। ବଳି ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, ତପସ୍ବୀ, ମୃଦୁ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ଦାତା, ନିଜ ପ୍ରଜାଙ୍କ ରକ୍ଷକ ଓ ସମର୍ଥକ ଥିଲେ। ସେ ସଦା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଆତ୍ମସଂଯମୀ ଓ ମାନବ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଭୋଗବିଲାସର ଉପଭୋକ୍ତା ଥିଲେ। ଏପରେ ଶଚୀପତି ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବତାମାନେ ସହିତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ସେ ତାଙ୍କର ପିତା କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଋଷିମାନଙ୍କ ସହ ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, କଶ୍ୟପ ଓ ଅନ୍ୟ ତପୋଧନ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, “ପ୍ରଭୋ, ବଳି ମୋର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଦଳବଳରେ ଦଳିନେଇଛନ୍ତି।” ଶକ୍ର ପଚାରିଲେ, “ମୋର ଦୋଷ କ’ଣ, ମୋତେ କ’ଣ ଅପରାଧ ହୋଇଛି?” ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ତୁମେ ବଳପୂର୍ବକ ଅନେକ ଟୁକୁଡା କରିଥିଲ; ସେ ସମୟରେ ସେ ଅଶୁଚି ଥିଲେ, ତେଣୁ ଏହି ଦୁଷ୍କର୍ମ ହେଲା। ତାପରେ ତୁମେ ତାଙ୍କର ଦାସକୁ ମଧ୍ୟ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିନାଶ କରିଥିଲ। ବତାଅ, ଏହି ପାପର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କ’ଣ? ଏହା ସମସ୍ତ ଜଗତ ପାଇଁ ଭଲ ଓ ଶକ୍ର ପାଇଁ ବିଶେଷ ଉପକାରୀ କ’ଣ?” ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ତୁମେ ତାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଯାଅ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମକୁ ମଙ୍ଗଳ ଦେବେ।” ଦେବତାମାନେ କହିଲେ, “ମାନବମାନେ ଅତି ତୁରନ୍ତ ସମୟରେ ବିଶେଷ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି।” ଏହିପରି ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପହଁଚିଲେ ଓ ସେଠାରେ ଦୃଢ଼ ହେଲେ। ପୂର୍ବଦିଗରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସ୍ଥାନରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ସେ ବସୁଙ୍କ ନଗର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲେ। ଯିଏ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଶତ ଓ ସହସ୍ର ଯଜ୍ଞ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁ ରାଜା ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ କରିଛନ୍ତି—ସେମାନେ ‘ଗଦାଧର’ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ପାପର ଦୃଢ଼ ବୃକ୍ଷକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କୁଳାର ପରି କାଟିଦିଅନ୍ତି। ଭଗବାନଙ୍କ କୃପାରେ ଲୋକେ ମହାଯଜ୍ଞର ଅନନ୍ତ ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ସେ ଦେଖିବା, ସ୍ୱାଦ ଓ ଅଭ୍ୟଞ୍ଜନର କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଜଗତର ପାପର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଶ କଲେ। ଦେବପୂଜା ପାଇଁ ଏକ ଆଶ୍ରମ ସ୍ଥାପନ କରି, ସେଠାରେ ରହିଲେ। ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସହସ୍ରନୟନ, ତପସ୍ୟା କରି, ଗଦାଧରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଏଭଳି ଏକ ବର୍ଷ ତାଙ୍କର ରାଗ ଓ ଭୋଗ ଛାଡ଼ି ଅତିତିତ ହେଲା। ତାପରେ ଭଗବାନ କହିଲେ, “ତୁମେ ଯାଅ, ମୁଁ ତୁମରେ ପ୍ରସନ୍ନ; ତୁମେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ। ମୁଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି, ଯେପରି ଭବିଷ୍ୟତର ଭଲ ହେବ, ତାହା ତୁମେ ଚାହଁ। ଦେବତାମାନେ ସ୍ନାନ କରି ସେଠାରେ ଥିବା ପୁରୁଷମାନେ ପଚାରିଲେ, “ପ୍ରଭୋ, ଏହି ପାପ ବିଷୟରେ ଆମକୁ ଉପଦେଶ ଦିଅ।” ବୋଲିନ୍ଦାମାନେ କହିଲେ, “ତୁମେ ହିମାଳୟ ଓ କଳିଞ୍ଜର—ଏହି ଦୁଇ ସୁଖଦ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ରୁହ।" ଏପରେ ସେ ପୂଜିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ଯିଏ ଧର୍ମର ଆଧାର ଓ ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ। ସେ ମାତାଙ୍କ ପଦକମଳରେ ନମସ୍କାର କରି, ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ବିଷୟରେ ଜଣାଇଲେ। ସେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ଦେବଗଣଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲାଭିଥିବା ବିଜୟ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ଯିଏ ପୁରାତନ, ପୂଜ୍ୟ ଦେବତା ଓ ଶରଣଦାତା। ସେ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ। ସେ ଆଶାବାଦ ବିନା, ସଂଯମିତ ଭାଷା ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଆଚରଣ ସହ ଦେବତାଧିପତିଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ସେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି କହିଲେ, “ଏ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ପାପର ଇନ୍ଧନରୁ ଜନ୍ମିତ, ଅନ୍ଧକାରର ସମୂହକୁ ଅଟକାଇଥିବା, ତୁମକୁ ଜୟ ହେଉ, ତୁମକୁ ଶତ ଶତ ନମସ୍କାର।