ଏହି ସମୟରେ, ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ବଳଶାଳୀ ବରୁଣ ଦେବ ଅଗ୍ରଗତି କରି, ସେଠାରେ ସାମ୍ନାରେ ଥିବା ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତିମାନ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ ଦେଇଥିଲେ। ଅନେକ ଦେବତା ଓ ତାଙ୍କର ସେନା, ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ, ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଥିବା ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସହିତ ମୁକାବିଲା କରିଥିଲେ। ଏକ ମହାସଂଗ୍ରାମ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଗଛ ନଥିଲା, କୌଣସି ପକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟ ନଥିଲା—ଏଠାରେ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମୁହାଁମୁହିଁ ହେଲେ। ସେହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ ଉପରେ, ପୂର୍ବରୁ ମାନବ ଓ ହସ୍ତୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା, ଏମିତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ଗଗନରେ ଗୋଧୂଳି ରଙ୍ଗର ଏକ ମେଘ ଦେଖାଦେଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଭୟ ଓ ଅଶାନ୍ତିର ଚିହ୍ନ ଥିଲା। ଦିନ ଓ ରାତି, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ 'କାଟ, ଭଙ୍ଗ' ଭଳି ଶବ୍ଦ ଗଞ୍ଜି ଉଠିଲା। ରକ୍ତ ଧାରା ଧୂଳି ସହିତ ମିଶିଗଲା, ଯେଉଁଥିରେ ବିକଳତା ଓ ଅସ୍ପଷ୍ଟତା ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସମସ୍ତେ ଏକାସাথে ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ସହିତ ଆଗକୁ ଧାଉଥିଲେ। ଦୈତ୍ୟମାନେ, ମାୟା ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭୂତି ହାନି କରିଥିଲେ। ନାରଦ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବତାମାନେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍କନ୍ଦ ସହିତ ପରାଜିତ ହେଲେ। ଏଠିରେ କେଶବ, ତାଙ୍କର ଶାର୍ଂଗ ଧନୁକୁ ନମସ୍କାର କରି, ପୁନିପୁନି ଅନେକ ବାଣ ବର୍ଷା କରିଲେ। ଦୈତ୍ୟମାନେ ବଡ଼ ଅସୁର କାଳନେମିଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ବଢିଗଲା, ଯେପରି ଅବହେଳିତ ରୋଗ ବଢିଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ, ବିଶାଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦୈତ୍ୟକୁ ଧରି, ବିଶାଳ ମୁହଁ ଭିତରକୁ ଝାପି ଦେଲେ। ତାଙ୍କର ଚକ୍ର ଅଗ୍ନି ପରି ଜଳି, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲା; ଯେପରି କାଳାଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ନିଗଳିବାକୁ ଚାହେ, ଏହି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଏକ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କଲା। ଦୈତ୍ୟମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ତିର ହୋଇ, ଅମରମଣ୍ଡଳରେ ସମ୍ମାନିତ, ଶୋଭାମୟ ମୁକୁଟ ଧାରଣ କରିଥିବା ହରିଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ମାର୍ଗରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ତାଙ୍କର ଗର୍ବ ଅଧିକ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ତେଜ ହ୍ରାସ ପାଇଲା। କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ନେଇ, ବିଷ୍ଣୁ ମାତ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଥ, ହସ୍ତୀ, ଅଶ୍ୱମାନେ ଶକ୍ତିହୀନ ହେଲେ; ତାଙ୍କର ସୁସଜ୍ଜିତ ନାରାଚ ବାଣମାନେ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ମେଘ ପରି ଆଛାଦିତ କଲେ। ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭରେ, ଦାନବ ନାୟକ ଶତବଦନ କାଳନେମିଙ୍କୁ ଦେବସେନାପତି ଓ ତ୍ରିଲୋକନାଥ କେଶବଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପଠାଇଲେ। ସେହି ଦାନବ, ମେଘଗର୍ଜନ ପରି କଠୋର କଣ୍ଠସ୍ୱରରେ, ଗର୍ବିତ ଓ ଦୈତ୍ୟବଂଶ ନାଶକଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅଟ୍ଟାହାସ କରି ଦୀର୍ଘ ଭାଷଣ ଦେଲେ—"ଯିଏ ହିରଣ୍ୟବଂଶର ଶେଷକାରୀ ଓ ପୁଷ୍ପପୂଜା ପ୍ରିୟ, ସେ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିଲେ କେଉଁଠି ପଳାଇପାରିବେ? ଦେବତାମାନେ ଭୟଭୀତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିବେ, ମୋ ମୁଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗଭାଗ ଭଙ୍ଗ ହୋଇ, ଛାଇଁରେ ଢାକିଯିବେ।" କ୍ରୋଧରେ, ସେ ତାଙ୍କ ଗଦାକୁ ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ପେଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ବଜ୍ରକୁ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ନিক্ষେପ କରନ୍ତି। ତେବେ, ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କ ଚକ୍ରଦ୍ୱାରା ସେଇ ଅପମୃତ୍ୟୁ ଦୈତ୍ୟର ଆଶା ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ। ଦୁଇଟି ହାତ କାଟିଯିବା ପରେ, ତାଙ୍କ ଦେହ ଜଳିଥିବା ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା—କାଳନେମି ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଗରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ତାଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କରି, ସେ ଗଛର ପକ୍ୱ ତାଳଫଳ ପରି ଭୂମିକୁ ଫେଲାଇଦେଲେ। ମୁଣ୍ଡ ବିହୀନ ଦେହ ମେରୁ ପର୍ବତ ପରି ଅଚଳ ରହିଗଲା। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିହୀନ ଦୈତ୍ୟର ମୁଣ୍ଡ ଓ ହାତକୁ ଆକାଶରୁ ଭୂମିକୁ ଫେଲାଇଥିଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଅସୁରମାନେ ଅସ୍ତ୍ର, କବଚ, ବସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି, ବାଣ ବ୍ୟତୀତ ସମସ୍ତେ ପଳାଇଗଲେ। ଦେବତାମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ତ୍ୟାଗ କରି ପଛକୁ ହଟିଗଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଏଉଁଠି ଅପେକ୍ଷା କଲେ। ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ: "ଭୟ ଛାଡ଼, ଯୁଦ୍ଧ କର।" ପୁନଃ ଦେବତାମାନେ ଦାନବମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, କିନ୍ତୁ ବିଷ୍ଣୁ ଦୃଶ୍ୟାନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ତେଜସ୍ବୀ ଦାନବ ଗଦା ଉଠାଇ ଦେବସେନା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଏବଂ ହଜାର ହଜାର ଦେବତାକୁ ନିପାତ କରିଦେଲେ। ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ରେ ଲିପ୍ତ ହେଲେ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ପରିଣାମ ହେଲା ଧୀରେ ଧୀରେ ଦେବସେନା ଦୁର୍ବଳ ହେବା; ତୁମର ସେନା ମଧ୍ୟ ଦେବତାମାନକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଯେତେବେଳେ ଜନାର୍ଦନ, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ଦୃଶ୍ୟାନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ, ଅଧିକାଂଶ ଦେବତା ହୃଦୟହୀନ ଓ ନିରାଶ ହେଲେ। ତିନି ଲୋକ ଜୟ କରିବା ଆଶା ଥିବା ସମସ୍ତେ ପଛକୁ ପଳାଇଗଲେ। ସ୍ୱର୍ଗ ତ୍ୟାଗ କରି ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ବଳି, ତାଙ୍କ ଝିଅ, ଭାଇ ଓ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗର ଉପଭୋକ୍ତା ହେଲେ। ବରୁଣ ମାୟା ହେଲେ, ସୋମ ରାହୁ ହେଲେ, ହ୍ଳାଦ ହୁତାଶନ ହେଲେ। ଏପରି ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧର ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ମହାନ ଘଟଣା ଘଟିଗଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ଶକ୍ତିର ଅଭିମାନରେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପରାଜିତ କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଭାଗ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେଲା।