ଏହି ଏକ ପବିତ୍ର ଗାଥା। ଶିବଙ୍କୁ ଦେବତାମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ, ଅଚଳ, ରୁଦ୍ର, ପଶୁପତି, ମହାଦେବ ଭାବେ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଉଛି। ସେ ଅଜୟ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ତାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଥିବା ଭକ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, ତାମ୍ର ନୟନ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ପ୍ରେମମୟ ମୂର୍ତ୍ତି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନୟନ ଧାରିଣୀଙ୍କୁ ମଧୁର କଥା କହିଲେ—“ଶୁଭେ, ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ମୋତେ ଅନ୍ୟ କିଛି ବର ଚାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଆମ୍ବିକା ବ୍ୟତୀତ।” ତାହା ପରେ, ଏକ ଭକ୍ତ ନମ୍ରତାରେ ଦେବୀ ଆମ୍ବିକାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମକୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ—“ମୋ ଶରୀର, ମନ, ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ଅବିଚାରରେ ଯେ କୌଣସି ପାପ କରିଥିଲି, ତାହା ଦୂର ହେଉ। ମୋ ପ୍ରାର୍ଥନା ଏହି, ଆପଣଙ୍କୁ ଅଚଳ ଭକ୍ତି ମୋତେ ଦିଅନ୍ତୁ।” ଶିବ ତାଙ୍କୁ ଦୟା କରି କହିଲେ—“ତୁମେ ଏବେ ଦାନବ ସ୍ୱଭାବରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲା, ଭୃଙ୍ଗୀ, ସେବକମାନଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କର।” ତା’ପରେ, ଶିବ ନିଜ ହାତରେ ଅନ୍ଧକଙ୍କୁ ପରିଶ୍ରୁତ କରି, ତାଙ୍କର ଘାଉ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ସେ ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ ତିନି ନୟନୀ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଚାଲିଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଶିବ ଭୃଙ୍ଗୀଙ୍କୁ ଦେଖାଇ କହିଲେ—“ଏହା ଅନ୍ଧକ ନୁହେଁ।” ତା’ପରେ, ସେମାନେ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ, ଯିଏ ସେବକମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ପାଇଲେ। ଶିବ କହିଲେ—“ତୁମେ ନିଜ ନିଜ ଗୃହକୁ ଯାଅ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କର। ତୁମେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଉଚ୍ଚତମ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିପାରିବ।” ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତିଲାଭ କରି, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହିପରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଶିବ ଓ ତାଙ୍କ ସେବକମାନେ ନିଜ ନିଜ ଯାନରେ ଚଢ଼ିବେ। ସେଠାରେ କାମଧେନୁ ଓ କାମବୃକ୍ଷ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ। ସେବକମାନେ ନିଜ ନିଜ ମାର୍ଗରେ ଚଲିଗଲେ, ମହେଶ୍ୱର ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ଦୁଇ ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ବରପ୍ରାପ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ପୁଣି ଫେରିଲେ। ସେ ଏସିଥିବା ବେଳେ, ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷଣ ଓ ଚିହ୍ନ ଉପରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ। ଦେବୀଙ୍କ ନିମନ୍ତ୍ରଣରେ ଜୟା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ତ୍ୱରିତ ଆସିଲେ। ତା’ପରେ, ତ୍ରିନୟନୀ ଶିବ ଗିରିଜା ଓ ଅନ୍ଧକଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ—“ଦେବୀ, ଏହି ଅନ୍ଧକକୁ ମୁଁ ତୁମ ସେବକ କରିଛି।” ଏପରି କହି, “ପୁତ୍ର, ଶୀଘ୍ର ଅନ୍ଧକକୁ ବିନାଶ କର,” ଏହି ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଏହି ଆଦେଶରେ, ନନ୍ଦି ଓ ଅନ୍ଧକ, ସେବକମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ, ଶାସ୍ତ୍ରସମ୍ମତ, ପୁଣ୍ୟଦାୟକ, ପାପନାଶକ ଷ୍ଟୁତି କଲେ। ଶିବ କହିଲେ—“ପୁତ୍ର, ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲି, ଉତ୍ତମ ବର ମାଗ।” ତେଣୁ, ସେ କହିଲେ—“ପ୍ରଭୁ, ଏବଂ ଆମ୍ବିକା, ଆପଣଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ଭକ୍ତି ମୋତେ ଦିଅନ୍ତୁ।” ସେ ଶର୍ବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଦେବସେନାପତି ହେଲେ। ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଭୈରବ ଏହି ସ୍ଥାନ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ ନିଜ ଭକ୍ତିବଳରେ। ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଧର୍ମ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ଧନ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକେ ସଦା ପାଠ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ସମୟରେ କଥା ହୁଏ—“ମୋ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି, ଏହି ବିଷୟରେ ମୋତେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର। ବ୍ରହ୍ମନ୍, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ବିଶ୍ୱ ଓ ନିଜ ଉପକାର ପାଇଁ। ଦେବସେନା ଦ୍ୱାରା, ଯେଉଁମାନେ ପାତାଳକୁ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, ସେମାନେ ଅପରାଜିତ ହେଲେ। ସେଉଁଠି ଲତା ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, ମଦୋନ୍ମତ ପ୍ରାଣୀ ଭରିଥିବା ଏକ ପାହାଡ଼ ଥିଲା। ମାଧବୀ ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧ ତା’କୁ ମନୋହର କରିଥିଲା, ଯାହା ଋଷିମାନେ ପୂଜା କରିଥିଲେ ଓ ହରଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ଥିଲା। ମାୟା ଓ ତାରାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ସେମାନେ ସେଠି ନିବାସ ପାଇଁ ଚୟନ କଲେ। ଦକ୍ଷିଣ ପବନ ଶିତଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧ ମିଶିତ ଭାବେ ବହୁଥିଲା। ଦେବସେନାମାନେ ଏଠି ସମସ୍ତଙ୍କର ସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ।” ଏଭଳି ଏହି ଦିବ୍ୟ ଗାଥା ଶେଷ ହେଲା।