ଏହି ଉତ୍କଳନ୍ଧର ଉପାଖ୍ୟାନରେ ବର୍ଣ୍ନିତ ହେଉଛି—ଯେଉଁପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରମଥା ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ଶରବୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୱଂସ କରି ଦେଇବି, ସେଉଁପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ରୁକିବି ନାହିଁ। ଏହି ସଙ୍କଳ୍ପ ନେଇ ଦୈତ୍ୟ ନୀଳବର୍ଣ୍ଣ, ବେଗୀ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଚମଚମା ଚାବୁକରେ ଆଘାତ କଲେ। ଘୋଡ଼ାମାନେ କମରେ ଅନେକ କଷ୍ଟରେ ଡୁବିଯିବା ସହ ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ ଗୁଡ଼ି ଚାଲିଲେ, ଚାରିଅଟ୍ଟିକୁ ଭଲରେ ଟାଣି ପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ଚାରିଅଟ୍ଟି ବାୟୁର ବେଗରେ ଚାଲିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଷ ଲାଗିଗଲା। ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଉପେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ସହ ଆଡ଼କୁ ଢାକିଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ପୁଣି ଶ୍ରୀମତ୍ ଜନାର୍ଦନ, ଚକ୍ରଧାରୀ, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ—“ବିଜୟ ଆଶା କରୁଛ, ତେଣୁ ତୁରନ୍ତ ମୋ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କର। ଚାରିଅଟ୍ଟିକୁ ଭଙ୍ଗ କର, ଶତ୍ରୁକୁ ଚାରିଅଟ୍ବିହୀନ କର। ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ଉପାଧ୍ୟାୟ ଯେଉଁ ଶତ୍ରୁକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି, ସେଉଁପରି ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।" ଏହି ଉପଦେଶ ସାପ୍ତେ, ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ଭାବେ ବେଗରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦୈତ୍ୟକୁ ଗଦାରେ ଆଘାତ କରାଗଲା। ଦୈତ୍ୟ ଆଣିରେ ବିଦ୍ଧ ହେଇ, ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଚାଲିଗଲା ଏବଂ ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ତାପରେ ତପସ୍ଵୀମାନେ ତୁରନ୍ତ ଚାରିଅଟ୍ଟିକୁ, ଭଲ ପତାକା ଓ ଦୃଢ଼ ଧୁରା ସହ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ। ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୈତ୍ୟ ଗଦା ଧରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲା। ଦୈତ୍ୟମହାରାଜ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ମହାଦେବଙ୍କୁ ବିବେକପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ—“ତଥାପି, ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ପରାଜିତ କରିବି, ମୋର ପ୍ରତାପ ଦେଖ।" ଏହି ସମୟରେ, ଦୈତ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ, ନିଜ ଶରୀରରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କଲେ। ସେ କହିଲେ—“ଆସ, ଆସ, ଶାନ୍ତ ହୋଇଥିବା; ମୁଁ ଏକା ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ।" ଦୈତ୍ୟ ବେଗରେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଉପରେ ଗଦା ନେଇ ଆଗେଉଁ ଆସିଲେ। ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଶିବ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପାହାଡ଼ର ଢାଲରେ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ଉଭୟ ଦିଗରେ ଉଭୟ ହେଲେ। ଶିବ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ବିଶାଳ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ, ଯାହା ତିନି ଲୋକକୁ ଭୟଭୀତ କରିଦେଲା। ସେ ସର୍ପମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ପାହାଡ଼ ଗୁହା ଭଳି କଣ୍ଠ, ଶୁଣ୍ୟ ଏବଂ ଅଧ ହାତ, ଅଧ ଚକ୍ଷୁ, ଏବଂ ଅଶୁଭ ସତ୍ଵ ରୂପେ ଦେଖାଗଲେ। ଅନନ୍ତ, ଶୁଭ ଶିବ ତ୍ରିଶୂଳରେ ଶତ୍ରୁକୁ ଆଘାତ କରିଦେଲେ। ବଡ଼ ବେଗରେ ଦୈତ୍ୟ କ୍ରୋଶ ଦୂର ଯାଇଲେ। ଶିବ ତ୍ରିଶୂଳରେ ଦୈତ୍ୟକୁ, ଗଦା ସହ ଉପଡ଼ି ଆଘାତ କଲେ। ଦୈତ୍ୟ ଦୁଇ ହାତରେ ତ୍ରିଶୂଳ ଧରି, ଉଚ୍ଚ କୁଦିଲେ। ଗଦାର ଆଘାତରେ ଚାରି ଧାରାରେ ରକ୍ତ ଝରିଲା। ଏହି ଦୈତ୍ୟ ବିଦ୍ୟାରାଜା ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ପଦ୍ମମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ। କଳରାଜା ଭାବରେ ଅନ୍ୟ ନାମରେ ମାନ୍ୟତା, କାଜଳ ଭଳି ଚମକିଥିଲେ। କାମରାଜା ଭାବରେ ନାମିତ, ଦୀପିକା ଫୁଲ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସୋମରାଜା ଭାବରେ ମାନ୍ୟତା, ଚକ୍ରମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ସ୍ୱଚ୍ଛନ୍ଦରାଜା ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଭଳି ଚମକିଥିଲେ। ଲଳିତରାଜା ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସୌନ୍ଦର୍ୟ ପାତ୍ର ଭଳି ଚମକିଥିଲେ। ଏଠାରେ ଅଷ୍ଟମ ବିଘ୍ନରାଜା, ଯାହାକୁ ଭୈରବ ଅଷ୍ଟ ଭାବରେ କୁହାଯାଉଛି। ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଭୈରବ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଛତା ଭଳି ଉପରେ ଧରିଥିଲେ। ମହାଦେବ ସପ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ତାଙ୍କ ଭୂରୁ ତଳୁ ଏକ କନ୍ୟା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ଯାହା ରକ୍ତରେ ଭିଜିଥିଲେ। ସେ କନ୍ୟାରୁ ଏକ ପିଲା ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯାହା ଅଙ୍ଗ ଗୁଚ୍ଛ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। କନ୍ୟା ଛିନ୍ଦି ହେବା ପରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ରକ୍ତକୁ ଚାଟିଦେଲେ। ଶେଷରେ, ଶଙ୍କର, ଜଗତର କୃପାଦାନୀ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲର ନିମିତ୍ତେ ଉତ୍ତମ କଥା କହିଲେ।