ଏକ ସମୟର କଥା, ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ସେ ବାରମ୍ବାର ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ କ୍ରନ୍ଦନ କରୁଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ କୁ ତୁରନ୍ତ ବାଙ୍କି, "ଦୁଃଖ" ନାମକ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ପୁଣିଥରେ ଅନ୍ତର୍ଜଗତକୁ ବିଧି କଲେ। ଏହି ପ୍ରକାରେ ସେ ସମସ୍ତ ସଂସାରକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇ, ଘୋର ଗର୍ଜନ କରିବାରେ ଲାଗିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରି ଦୂରେ ଚାଲିଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କଲେ। ତାପରେ, କାମବାଣରେ ବିପୁଳ ଭାବେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିସ୍ତାରିତ ହେଇ ଭ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଭାଇ କହିଲେ, "ଭାଇ, ତୁମେ ଆଜି ଯାହା କହିଛ, ସେହି କାମ କର; ତୁମେ ଅପାର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ।" ଏହିପରେ ସେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ, "ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶମ୍ଭୁ, ଆମକୁ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାସ।" "ଅପରିମିତ କାମବାଣର ପ୍ରଭାବରେ ଆମେ ନା ସ୍ଥିରତା, ନା ସୁଖ, ନା ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଛି," ବୋଲି ସେ ଅନୁଭବ କଲେ। "ଏହି ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ତୁମେ ଛାଡ଼ି କେହି ସହିପାରିବେ ନାହିଁ; ତେଣୁ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କର।" ତାପରେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଭଗବାନ ଶିଘ୍ରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ କହିଲେ, "ତୁମର ଉପାସନା ପାଇଁ ଏକ ଅନୁଗ୍ରହ ଦେଉଛି—ଏହା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ହସାଇଦେବ।" ବୃଦ୍ଧ, ଶିଶୁ, ଯୁବା, ନାରୀ—ସମସ୍ତେ ଏହି ମଦନତାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେବେ। ତୁମ ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁମାନେ ହସିବା ଏବଂ କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ଲିନ ହେବେ, ସେମାନେ ତୁମର ଭକ୍ତ ହେବେ; ଯେଉଁମାନେ ଯୋଗରେ ଏକତ୍ରିତ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ। ମୋର କୃପାରେ ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ପୂଜ୍ୟ ଦାତା ହେବ। କାଳଞ୍ଜରର ଉତ୍ତରେ, ହିମାଳୟର ଦକ୍ଷିଣେ ଅତି ପବିତ୍ର ଏକ ଭୂମି ଅଛି। ସେଠାକୁ ଯିବାବେଳେ ତ୍ରିନେତ୍ର ଭଗବାନ ମଧ୍ୟ ବିନ୍ଧ୍ୟା ପର୍ବତକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ, ସେ ଆଘାତ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଦେଖି, ହରା କହିଲେ। ତାପରେ ସେ ଏହିଠାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ରୁଷିମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ବସିଥିଲେ। ପରମ ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକ ଭଗବାନ ସେମାନୋଁକୁ କହିଲେ—"ମୋତେ ଭିକ୍ଷା ଦିଅ।" ଏହି ସମୟରେ ନାରଦ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମ ମଧ୍ୟରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଦୁର୍ବଳ ଚିତ୍ତ ଲୋକ ଏଠିଏଠି ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କର ମନ ପତିପୂଜା ଓ ସେହି ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ ରହିଲା। ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ଲୋକ କାମେ ତପ୍ତ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ମୋହରେ ଭ୍ରମିତ କରିଛନ୍ତି, ସେଠାକୁ ଯାଇଲେ। ସେମାନେ ପ୍ରମତ୍ତ ହାତୀ ପଛରେ ମାଦିନୀ ହାତୀନୀମାନେ ଯେମିତି ଚଲନ୍ତି, ସେମିତି ତାଙ୍କ ପଛରେ ଚଲିଗଲେ। ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କହିଲେ, "ତାଙ୍କର ଚିହ୍ନ ଭୂମିରେ ପତିତ ହେଉ!" ଏଵେଳେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ନୀଳ-ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଭଗବାନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ସେ ଶୀଘ୍ରେ ପାତାଳ ଲୋକକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଉପରୁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ବିଧି କଲେ। ସମସ୍ତ ପାତାଳ ଲୋକ ଚରାଚର ଜନ୍ତୁମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଏପରେ ସେ ମାଧବଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ କ୍ଷୀରୋଦ ସାଗରକୁ ଗଲେ। "ହେ ଜଗତ୍ନାଥ, କେଉଁ କାରଣରୁ ଏହି ଜଗତ ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ହେବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଛି?" ବୋଲି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଚିହ୍ନ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା, ତାହାର ଭାରରେ ଭୂମି କମ୍ପିତ ହେଲା। "ଆସ, ହେ ଦେବତାମନ୍ଦିର ନାଥ," ବୋଲି ସମସ୍ତେ ପୁଣିପୁଣି କହିଲେ। ସେମାନେ ଏହିଠାରେ ଆସିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଭବଙ୍କର ଲିଙ୍ଗ ଥିଲା। ଏହା ଦେଖି, ପ୍ରଭୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପାତାଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ତାହାର ଶେଷ ଦେଖି ପାରିଲେ ନାହିଁ ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୁଣି ଫେରିଆସିଲେ। ଚକ୍ରଧାରୀ ମଧ୍ୟ ଗଲେ, କିନ୍ତୁ ବଡ଼ ଋଷି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଶେଷ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ। ତାପରେ ସମସ୍ତେ ହାତ ଜୋଡି ଭଗବାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବାରେ ଲାଗିଲେ—"ଘନଧାରୀ, କବି, ଶର୍ବ, ତ୍ରିନେତ୍ର, ଶଙ୍କର; ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞ ଧ୍ୱଂସକାରୀ, କାଳସ୍ୱରୂପ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ତୁମେ ଅନନ୍ତ, ପରମେଶ୍ୱର, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ; ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।" ତାପରେ, ନିଜ ରୂପରେ ବିରାଜିତ ପ୍ରଭୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ବାକ୍ୟରେ ଉପଦେଶ ଦେଲେ।