ସୁନ୍ଦର ବାଲୁକା ଚର, ହ୍ରଦ ଓ ପଦ୍ମ ସମୂହରେ ମହେଶ୍ଵର ଇଚ୍ଛାମତା ଘୁରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ କୌଣସି ଶାନ୍ତି ନ ପାଇଲେ। ତାଙ୍କର ମନ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଶିଥିଳା ଅଙ୍ଗ ଓ ମନୋହର ଦକ୍ଷକୁମାରୀ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କଲା। ଘୁମେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ କହିଉଥିଲେ: “ହେ ନିର୍ମଳା, ତୁମୁ ସହିତ ବିୟୋଗରେ ମୁଁ ପ୍ରେମ ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ୁଛି। ଯିଏ ତୁମ ପାଦପଦ୍ମରେ ନମନ କରେ, ତାଙ୍କୁ ତୁମେ କଥା କହିବା ଉଚିତ। ତୁମେ ସଦା ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ କାହିଁକି ଚୁପ୍ ଅଛ? ତୁମ ପତିଙ୍କୁ ଏପରି ଅନୁଦୟା କାହିଁକି? ତୁମ ବିନା ମୁଁ ବଞ୍ଚିପାରିବି ନାହିଁ, ଏହା ତୁମର ଅସତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ। ନହେଲେ ଏହି ବେଦନା କେବେ ଶମିତ ହେବ ନାହିଁ; ଏହି କଥା ସତ୍ୟ, ପ୍ରିୟେ, ମୁଁ ଶପଥ କରୁଛି।” ଏପରି କହି, ମହେଶ୍ଵର ଦୁଃଖରେ ବନରେ ବାରମ୍ବାର ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ଧନୁ ବାକ୍ର କରି, ଦୁଃଖ ନାମକ ବାଣରେ ପୁଣି ଆଘାତ କଲେ। ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ବିଥଳ କରି, ସେ ଦେବ-ଦାନବ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରିଗଲେ। କାମବାଣରେ ବିପୁଳ ଭାବେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ, ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଚାଲିଗଲେ। ତାପରେ ଜଣେ ଭାଇ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିଲେ, “ଆପଣ ଯେଉଁ କଥା କହିବେ, ମୁଁ କରିବି। ଆପଣ ଅପାର ଶକ୍ତିର ଧାରକ। ମୋତେ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ, ହେ ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତି ଶମ୍ଭୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ଦାସ, ଭକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।” ସେ କହିଲେ, “ମୁଁ କାମବାଣରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ, ନ ଶାନ୍ତି, ନ ଆନନ୍ଦ, ନ ଖୁସି ମିଳୁଛି। ଆପଣ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କେହି ଏହା ସହିପାରିବେ ନାହିଁ; ତେଣୁ ଏହା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।” ତେବେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଶିଘ୍ର ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ କହିଲେ, “ତୁମ ପୂଜା ଫଳସ୍ୱରୂପ ଏକ ଅନୁଗ୍ରହ ଦେଉଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ହସିବ। ବୃଦ୍ଧ, ଶିଶୁ, ଯୁବା, ନାରୀ – ସମସ୍ତେ ଏହି ପ୍ରମାଦରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେବେ। ତୁମ ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁମାନେ ହସା ସଂଲାପରେ ଲିନ, ସେମାନେ ତୁମେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ ହେବେ; ଯେଉଁମାନେ ଯୋଗରେ ଏକତ୍ରିତ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ହେବେ। ମୋ ଅନୁଗ୍ରହରେ, ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନୁଗ୍ରହଦାତା ଭାବେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପୂଜିତ ହେବ। କାଳଞ୍ଜରର ଉତ୍ତରେ ଏକ ପବିତ୍ର ଭୂମି ଅଛି, ଯାହା ହିମାଳୟର ଦକ୍ଷିଣେ ଅବସ୍ଥିତ।” ସେଉଁଠାକୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ତିନିନେତ୍ରୀ ଭଗବାନ୍ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତକୁ ଯାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଦେଖି, ହରା କଥା କହିଲେ। ସେ ଯେଉଁଠି ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ସେଉଁଠି ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାପରେ ଭଗବାନ୍ କହିଲେ: “ମୋତେ ଭିକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ।” ଏହି ସମୟରେ ନାରଦ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମ ମଧ୍ୟରେ ଘୁରୁଥିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଦୁର୍ବଳ ମନର, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅଶାନ୍ତ ହେଉଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ମନ ସ୍୵ାମୀ ପୂଜା ଓ ଏହି ପ୍ରକାର ଚିନ୍ତାରେ ଅବିଚଳ ରହିଲା। କାମପୀଡିତ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟମୟ ଲୋକମାନେ ସେଉଁଠାକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେମାନେ ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ପଛରେ ଯେପରି ମାଦାନ୍ନାତି ହସ୍ତିନୀମାନେ ଚାଲନ୍ତି, ସେପରି ତାଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଗଲେ। ସମସ୍ତେ କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ: “ତାଙ୍କର ଚିହ୍ନ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଯାଉ!” ତେବେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ନୀଳ-ଲାଲ ଦେହୀ, ଦୃଶ୍ୟରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ସେ ଶୀଘ୍ର ପାତାଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଉପରୁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଭେଦିଦେଲେ। ସମସ୍ତ ପାତାଳ ଲୋକ ଚଳାଞ୍ଚଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ତାପରେ ସେ କ୍ଷୀରୋଦ ସାଗରରେ ମାଧବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ। ସେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ହେ ଲୋକନାଥ, କିଏ ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ବିଥଳ କରୁଛି, ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ?” ତାଙ୍କର ଚିହ୍ନ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଲାବେଳେ, ଭୂମି ତାହାର ଭାରେ କମ୍ପିତ ହେଲା।