ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଚାହିଁ, ସେ କାହିଁସିଠି କାମଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। ଏହି କାମଦେବଙ୍କୁ ସମ୍ସାରର ଶ୍ୱାମୀ, ଅବିନାଶୀ ଭଗବାନ୍ ନାରାୟଣ ଦେଖିଥିଲେ। ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦଗ୍ଧ ହୋଇ, କାମଦେବ ଦେହହୀନ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ କାହିଁକି ତାଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରାଗଲା? ଏହା ତୁମେ ବିସ୍ତାରରେ କହିବା ଉଚିତ। ଡକ୍ଷ୍ୟଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଧ୍ୱଂସ କରି, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ମହାଦେବ ଏପଟେ ସେପଟେ ଚାଲିଯାଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ତିନି ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ବିହୀନ ଅବସ୍ଥାରେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇ, ଏକ ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରିଥିଲେ। ଏହି ବିକ୍ଷୁବ୍ଧତାରେ, ସେ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଝିଲିକୁ ଚାରିପଟେ ଭ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏକ ତୀର ଲାଗିଥିବା ହାତୀପରି, ଶିବ ଶାନ୍ତି ନାପାଇଲେ। ଏହିପରି, ଶିବ ଜଳରେ ବିଲୀନ ହେବା ସମୟରେ, ସେଇ ଜଳ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ କଳା ପଡିଗଲା। ସେଇ ପବିତ୍ର ନଦୀ ଭୂମିରେ ଚୁଲି ପରି ବହିଗଲା। ସୁନ୍ଦର ବାଲୁକା ବେଳା, ପୋଖରୀ ଓ ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଭ୍ରମଣ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ମହେଶ୍ୱର ଶାନ୍ତି ନାପାଇଲେ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଶିବ ଡକ୍ଷ୍ୟର କନ୍ୟା, ସୁନ୍ଦର ଓ ସ୍ଲିମ୍ବାଦେହୀ ସତୀକୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ। ଶେଷେ, ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ସତୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏପରି କହିଲେ: "ହେ ନିର୍ମଳେ, ତୁମ ସହିତ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ, ମୁଁ କାମାଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହେଉଛି। ତୁମ ପାଦପଦ୍ମରେ ଶିର ନମାଇ, ମୁଁ ଅଞ୍ଜଳି ଶେଷ କରୁଛି, ମୋ ସହ କଥା କହ। ତୁମେ ସବୁବେଳେ ମୋ ଆଲିଙ୍ଗନରେ ରହୁଛ, ତଥାପି କାହିଁକି କିଛି କୁହୁନାହାଁ? ତୁମେ ତ ମୋ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଅନୁଦୟାଳୁ ହେବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ଏପରି କଠୋର କାହିଁକି? ତୁମ ବିନା ମୁଁ ବଞ୍ଚିପାରିବି ନାହିଁ; ତୁମେ ଯାହା କରିଛ, ତାହା ଅସତ୍ୟ। ନହେଲେ, ଏହି ଯନ୍ତ୍ରଣା କେବେ ଶେଷ ହେବ ନାହିଁ; ଏହି କଥା ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି, ପ୍ରିୟେ।" ଏଭଳି କହି, ଶିବ ପୁଣିପୁଣି ଜଙ୍ଗଲରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କ୍ରନ୍ଦନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ଧନୁକୁ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ବାଙ୍କ କରି, ଯନ୍ତ୍ରଣା ନାମକ ତୀର ଦ୍ୱାରା ପୁନି ଆଘାତ କଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଥିଲେ, ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦୂରେ ହଟାଉଥିଲେ। କାମବାଣରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇ, ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିସ୍ତାରିତ ହେଉଥିଲେ। ତେବେ, ସେ କହିଲେ, "ଭାଇ, ତୁମେ ଯେଉଁ କଥା ଆଜି କହୁଛ, ତାହା କର; ତୁମେ ଅପାର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ। ମୋତେ ଆଦେଶ ଦିଅ, ହେ ଅସୀମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶମ୍ଭୁ; ମୁଁ ତୁମର ଭକ୍ତିମୟ ଦାସ। କାମବାଣରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ, ମୋତେ କୌଣସି ସ୍ଥିରତା, ଆନନ୍ଦ କିମ୍ବା ସୁଖ ମିଳୁନାହିଁ। ଏହି ଯନ୍ତ୍ରଣା ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କେହି ସହିପାରିବେ ନାହିଁ; ତେଣୁ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କର।" ତାପରେ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଶିବ ଶୀଘ୍ର ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ: "ତୁମ ଉପାସନା ଫଳରେ, ମୁଁ ଏମିତି ଏକ ବର ଦେଉଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଲୋକ ହସିବେ। ବୃଦ୍ଧ, ଶିଶୁ, ଯୁବା, ନାରୀ—ସମସ୍ତେ ଏହି ମଦନାନ୍ଧତାରେ ପୀଡ଼ିତ ହେବେ। ତୁମ ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁମାନେ ହସି, କଥା କରିବାରେ ଆସକ୍ତ, ସେମାନେ ତୁମର ଭକ୍ତ ହେବେ; ଯେଉଁମାନେ ଯୋଗରେ ଏକତ୍ରିତ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ହେବେ। ମୋ କୃପାରେ, ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବରଦାତା ଭାବରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପୂଜିତ ହେବ।" ଏହାପରେ, କାଳଞ୍ଜରର ଉତ୍ତରେ, ହିମାଳୟର ଦକ୍ଷିଣେ ଥିବା ଏକ ପବିତ୍ର ଭୂମିକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରି, କାମଦେବ ସେଠାକୁ ଯିବାକୁ ଚାଲିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଭଗବାନ୍ ଶିବ ମଧ୍ୟ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ହନ୍ତା ହେବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ଦେଖି, ତାପରେ ହର କଥା କହିଲେ। ଏହିପରି, ସେ ସେଠିଏଁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁନିମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ବସିଥିଲେ। ଏବେ, ଭଗବାନ୍ ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କହିଲେ, "ମୋତେ ଭିକ୍ଷା ଦିଅ।" ଏହି ସମୟରେ, ନାରଦ ମୁନି ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମ ଭିତରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଦୁର୍ବଳ ଚିତ୍ତ ଥିବା ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତଠାରେ ବିଚଳିତ ହେଉଥିଲେ।