ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଢ଼ ଲୋକ କାମନାରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ଭୟକୁ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନି ପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେ ଜଳରେ ଡୁବି ଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଉପରକୁ ଆସିଲେ ନାହିଁ; କାରଣ, ସେ ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ଜୟ କରି ଶାନ୍ତ ରହିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ଅନେକ ଋଷି ଓ ରାଜାମାନେ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ। ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗବିହାରିଣୀ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦା, ପତଳ କଟିଯୁକ୍ତ ବନିତାଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ପବିତ୍ର ତୀର ବିଲକୁଳ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯିବାବେଳେ, ଗାଳବ ମଧ୍ୟ ଜଳ ତଳେ ଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ପରଜନ୍ୟଙ୍କର ଧର୍ମପୁତ୍ରୀ, ଘୃତାଚୀ ଜନିତା ଏକ ସଦ୍ଗୁଣବତୀ କନ୍ୟା, ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ତିନି ଜଣୀ କୁମାରୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ତୁମେ କିଏ? ଏହି ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ କାହିଁକି ଅଛ?” ସୁଶ୍ରେଣୀ, ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦା—ଯିଏ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କର କନ୍ୟା ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ—ଏବଂ ନୈମିଷ ରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣନୟନୀ ଧର୍ମମାତା ଭାବେ ଖ୍ୟାତିଲାଭ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ସୁରଥା, ଅତ୍ୟନ୍ତ କାମନାରେ ପୀଡ଼ିତ, ମୋତେ ଅଶ୍ରୟ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମୋ ପିତାଙ୍କ ଶାପରେ ମୁଁ ରାଜାଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଇଗଲି। ପରେ, ମୁଁ ଶ୍ରୀକଣ୍ଠଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲି, ତାପରେ ଗୋଦାବରୀ ତୀରକୁ ଗଲି। କିନ୍ତୁ ସେଇ ସୁରଥା, ଯିଏ ମୋର ହୃଦୟର ଆନନ୍ଦ ଓ ସ୍ୱାମୀ, ସେଉଁଠି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲେ ନାହିଁ। ମୋତେ ଯାହା ଘଟିଛି, ସେସବୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟସତ୍ୟ କହିଦେଲି। ମୋର ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଫଳିବା ପରେ, ମୁଁ ପୁଷ୍କରକୁ ପହଞ୍ଚିଲି। ଏଉଁଠି ଅରଣ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିବାବେଳେ, ଏକ ବିକ୍ଷୁକ ମୋତେ ଦେଖିଲେ। ସେ କିଏ, ଯିଏ ମୋତେ ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମରୁ ଭୂମି ଉପରେ, ମେରୁ ପର୍ବତରେ ଆଣିଥିଲେ? ସେଉଁଠି, ମେରୁରେ ଅଶ୍ରୟ ନେଇ, ମୁଁ ବେଦବତୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲି। ହଠାତ୍, ମୁଁ ବନ୍ଦୁଜୀବ ଶିଖରକୁ ଉଠିଲି; ଏବଂ ସେଇ ଗଛ ସହିତ ମୁଁ ବଡ଼ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ତଳକୁ ପଡ଼ିଲି। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜୀବ ଦେଖିଲେ। ସିଦ୍ଧ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ କହିଲେ, “ହାୟ! ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ କେତେ ଦୁଃଖ ଘଟିଲା।” ଏହି ମନୁକୁମାରୀ, ସାହସୀ, ହଜାର ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଦୁଃଖ ଘଟିଲା। କିନ୍ତୁ, କିଏ ସେଇ ଗଛକୁ ହଜାର ଖଣ୍ଡ କରିଦେଲେ, ମୁଁ ଜାଣିନାହିଁ। ଆଜି ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆଣାଯାଇଛି ଏବଂ ତୁମକୁ ଦେଖିଛି। ହେ କନ୍ୟେ, ପୁଷ୍କରାର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱ ଦେଖ। ସେଇ କନ୍ୟା ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଦେଖିବା ଓ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ଏକାଏକି ସତ୍ୟ ଅନୁସାରେ ନିଜ ନିଜ ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲେ। ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେମାନେ ହାଟକେଶ୍ୱରଙ୍କ ପୂଜା କଲେ। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶକୁନି, ଜାବାଲି ଓ ଋତଧ୍ୱଜ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ, ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ସେ ନିଜ ପିତାଙ୍କ ସହିତ ଶାକଳକୁ ଗଲେ। ସେ ବୁଝି, ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ରହିଲେ, ତାପରେ ଭିକ୍ଷା ପାତ୍ର ନେଇ ବାହାରିଲେ। ସେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁବଂଶୀ ଶକୁନି, ଭାଇମାନେ ଆଦର କରୁଥିଲେ। ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଆମ ପ୍ରିୟଜନ ହରାଇଯାଇଛି, ଏହି କଥା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜଣା। ତେଣୁ, ଉଠ—ତାଙ୍କୁ ଖୋଜ; ତୁମେ ସହଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ। ମୁଁ ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟା କରିଛି, ତଥାପି ସେ ମିଳିଲେ ନାହିଁ; କାହାକୁ ଏହି ବିଷୟ କହିବି?” ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ତୀରରେ ହଜାର ଖଣ୍ଡରେ ବିଭକ୍ତ ହେଇଗଲେ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଜାଣିନାହିଁ ସେ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି; ତେଣୁ, ମୁଁ ଏବେ ତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ଯାଉଛି।