ଏକ ସମୟର କଥା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଜନ୍ମାନ୍ତର ଦେଶରେ ଥିବା ସୁଲୋଚନାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିଲେ। ସେ ନିଜ ଉତ୍ସାହିତ କନ୍ୟା ସହ ଏଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି ସଂଯୁକ୍ତ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ ନିର୍ଥକ ହେଲା, କାରଣ ଏହା ଜଳରେ ବିଲିନ ହୋଇଥିଲା। ଭୟରେ, ସୁଲୋଚନା ହିରଣ୍ବତୀ ନଦୀରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ବିପୁଳ ଦୁଃଖ ଓ ବିଷାଦରେ ଭାଗ୍ନ ହୋଇ, ସେ ଅଞ୍ଜନ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତି ବହୁ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାସ କଲେ। ସୁଲୋଚନାକୁ ଉତ୍କଳ ଦେଶର କୋଶଳ ନାମକ ପବିତ୍ର ଭୂମିକୁ ଆଣାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକ ରହିଥିଲେ। ସୁଲୋଚନାଙ୍କ ଶରୀର ଉପରେ ଅଙ୍କୁର ଫୁଟିଗଲା, ଯେପରି ମୁଣ୍ଡରେ ଜଟା ରହିଥିବା ଭଗବାନଙ୍କ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଏକ ପଥର ତଳାପଟିରେ ବସିଥିବା ସୁଲୋଚନା ଏକ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ। ସେ ଶବ୍ଦ କହିଲା, “ତୁମର ପୁଅ ବଟବୃକ୍ଷ ତଳାରେ ବନ୍ଧା ଅଛି।” ସୁଲୋଚନା ଚାରିପାଖ ଦେଖିଲେ—ପାଖରେ, ଉପରେ, ତଳେ। ତାଙ୍କର ପୁଅ ଚାଲିଆ ଜଟାରେ ଏକାନ୍ତ ଭାବରେ ବନ୍ଧା ଥିଲା। ସୁଲୋଚନା ପଚାରିଲେ, “ତୁମକୁ କିଏ ବନ୍ଧିଛି, ପୁଅ? କହ, ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି।” ପୁଅ କହିଲା, “ମୁଁ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ବଞ୍ଚୁଛି, ଯଦିଓ ଏହି ଜଟାରେ ଦୁଷ୍ଟ ଭାବରେ ବନ୍ଧା ହୋଇଛି। ଏଠାରେ ଦେଖିବାକୁ ଏକ ତପସ୍ୟାର ଉପଚୟ ଅଛି; ମୋ ପିତା ଋତଧ୍ୱଜ। ସେ ମଧୁମକୁଆ ମାଝରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରବୀଣ। ସେ ଜାବାଲୀ ଭାବରେ ପରିଚିତ; ଏହା ଶୁଣ, ମୋ ମନୋହର ମୁହଁ ଥିବା ମା। ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ତୁମେ ସୁମାରାରେ ତପସ୍ୟା କରିବେ। ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରେ, ତୁମେ ପାଞ୍ଚ ଶତ ବର୍ଷ ଦୃଢ଼ ବନ୍ଧନ ଭୋଗିବେ। ଯୁବା ଅବସ୍ଥାରେ, ଦୁଇ ହଜାର ବର୍ଷ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିବେ। ପୃଥିବୀରେ ଶୟନ କରିବେ, ଜଙ୍ଗଳ ଶସ୍ୟର ଖାଦ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରିବେ। ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଛି, ହିରଣ୍ବତୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଜନ, ଯିଏ ମୂଖ୍ୟ ଆଶ୍ରମରେ ଅବିବେକରେ ରଖାଯାଇଥିଲା, ତାଙ୍କୁ ନେଇଯାଉଛି। ବଟବୃକ୍ଷର ଶିରାରେ ଜଟାରେ ବନ୍ଧା, ମନୋହର। ଲତା ରସି ଏବଂ ତଳେ ବଡ଼ ଉପକରଣ ଦ୍ୱାରା, ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ମନ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧାଯାଇଛି। ଲତା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଉପକରଣ ସମସ୍ତ ଦିଗର ମୁଖରେ ରଖାଯାଇଛି। ମନୋହର, ମୁଁ ଯାହା ଦେଖିଛି, ସେହିପରି ତୁମକୁ କହିଛି। ମନୋହର ଅଙ୍ଗ ଥିବା ମହିଳା, ତୁମେ କାହିଁକି ଏଠାକୁ ଆସିଛ? ମୋ ନାମ ନନ୍ଦୟନ୍ତୀ, ପ୍ରମ୍ଲୋଚାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି। ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ରାଜାଙ୍କର ରାଣୀ ହେବେ। ଶିବା ଏବଂ ଅଶିବନିର୍ଘୋଷା—ଏପରେ ଋଷି ଆଉ ଅଧିକ କଥା କହିଲେ। ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କଥା କହି ଋଷି ବିଦାୟ ନେଲେ। ହିରଣ୍ବତୀ ନଦୀର ତଟରୁ ବାନରରଥ ପବିତ୍ର ଦେଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲା। ସେ ମୋତେ ଏହି ଜନଶୂନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଆଣିଥିଲେ। ସୁନ୍ଦରୀ କହିଲେ: “ତୁମେ ଯମୁନା ତଟରେ ଶ୍ରୀକଣ୍ଠଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉ।” ସେଠାରେ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ଲାଭ କରିବେ। ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ, ସେ ପର୍ବତରୁ ଯମୁନା ନଦୀକୁ ଆସିଲେ। ସେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଉପସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ତପସ୍ୱୀ ଆସନ୍ତି। ନମସ୍କାର କରି, ସେ ଅମର ମହାଋଷିମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ଶିଶୁ କାଳରେ କହିଥିବା ନିଜ ଅନ୍ୟ ଏକ ଶ୍ଲୋକ ଲେଖିଲେ।