ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ଜ୍ଞାନ ଓ ଯୋଗ ବିଷୟରେ ଜିଜ୍ଞାସା ହେଉଥିଲା, ସେଠି ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯିଲା । ପ୍ରଜାପତି ଉତ୍ତର ଦେଇ କହିଲେ, “ଏହି ସତ୍ୟ କେବଳ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କୁହିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହା ଏପରି ଅଟୁଟ ସତ୍ୟ, ଏହାର ବିପରୀତ କିଛି ନାହିଁ । ପୁଅ ଓ ଶିଷ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଭେଦ ନାହିଁ, ହେ ପିତାମହ । ତଥାପି ଯେତେବେଳେ ଧର୍ମ ଓ କର୍ମ ଏକାତ୍ମ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ମୋ କଥା ଶୁଣ । ବେଦର ଉପଦେଶ କହେ: ‘ଯାହା ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ ତାହିଁ ପାପ କୁ ଦୂର କରେ; ଶିଷ୍ୟ ଏହା ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୁଏ ।’ କିଏ ଏହି ଅବଶିଷ୍ଟ ପାପକୁ କେମିତି ଦୂର କରେ, ଏବଂ ଶିଷ୍ୟ କେମିତି ପବିତ୍ର ହୁଏ? ମୋତେ ଏହା କୁହ । ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ ପ୍ରଜାପତି କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଭୟଜନକ ଓ ଭୟ ନାଶକ ମାନବୀୟ ଆଚରଣ ବିଷୟରେ କହିବି, ଆଗ୍ରହ ପୂର୍ବକ ଶୁଣ । ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି କଠୋରତା ପ୍ରଥମ ନରକ ବୋଲି ସ୍ମୃତିରେ ଆସିଛି । ଗଛ କଟିବା ଦ୍ୱିତୀୟ ନରକ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି । ଧନ ଲାଗି ହେଉଥିବା ବିବାଦ ତୃତୀୟ ନରକ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ । ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଚତୁର୍ଥ ନରକ । ମିଠା ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରିବା ପଞ୍ଚମ, ଏବଂ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦଣ୍ଡ ଦେବା ମଧ୍ୟ ପଞ୍ଚମ ନରକ ଭାବରେ କୁହାଯାଏ । ଯାନ ଓ ତାହାର ସାମଗ୍ରୀ ଛିନିନେବା ଷଷ୍ଠ ଦଣ୍ଡ । ଶାସନରେ ଅନ୍ୟାୟ କରିବା ସପ୍ତମ ନରକ । ଲାଲ ଥୁକା କିମ୍ବା ଥୁକା ସହିତ ମିଶାଇବା ଅଷ୍ଟମ ନରକ । ସ୍ବଜନଙ୍କ ସହ ବିରୋଧ କରିବା ନବମ ଦଣ୍ଡ । ଶାସ୍ତ୍ର ଚୋରି କରିବା ଓ ଧର୍ମ ନାଶ କରିବା ଦଶମ ନରକ । ଏଗାରସ ନରକକୁ ଶିଳ୍ପୀମାନେ ସର୍ବଉଚ୍ଚ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି । ଉଚିତ କ୍ରିୟା ନ ହେବା ଦ୍ୱାଦଶ ନରକ । ସମ୍ମତିର ଭାଗ ହୋଇଯିବା ତ୍ରୟୋଦଶ । ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ନରକ ନିନ୍ଦିତ । ପଞ୍ଚଦଶ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଅଛି, ଏହା ସହିତ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଅକୁହା ନରକ ମଧ୍ୟ ଅଛି । ସମସ୍ତ ଘରରେ ଅଗ୍ନି ଜଳାଇବା ସାର୍ବଭୌମ ଅତିଥିସ୍ନେହର ଚିହ୍ନ । ସତ୍ୟବାନ ଲୋକଙ୍କର ଇର୍ଷ୍ୟା ନଥିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ଅଭିମାନ ନିନ୍ଦିତ । ଏହି ଗୁଣରେ ଯିଏ ଅଳଙ୍କୃତ, ସେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ସେବା କରି ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଚାହିଁ । ସେ ମନୁଷ୍ୟ ନାମକ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଶ୍ୱ କରେ । ଏବେ ମୁଁ ଅବଶିଷ୍ଟ ପାପର ଲକ୍ଷଣ କୁହିବି । ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣଙ୍କର ପୂର୍ବଜଙ୍କ ସହ ଏକତା ଅଛି । ମାଛ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରିବା, ନିଷିଦ୍ଧ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ମହାପାପ । ନିଜ ଦୋଷ ଲୁଚାଇବା ଓ ଅନ୍ୟଙ୍କ ଦୋଷ ଖୋଲିଦେଇବା ମଧ୍ୟ ପାପ । ଉପହାସ, ହାତ ତାଳି ଦେଇ ହସିବା, ଅନ୍ୟାୟ ଭାଷଣ କରିବା ଏହି ପାପର ଅଂଶ । ଏହି ପାପରେ ଯେଉଁଯେଉଁଠି ଲୋକ ଲିପ୍ତ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଯଦି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନଙ୍କର ଶରୀର, କଥା, ମନ ଓ କ୍ରିୟା ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି ଆଣିବା ଦରକାର । ଭାଇ ଓ ସ୍ବଜନମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଜନ୍ମରେ ଏହି କ୍ରମ ଉଲ୍ଟା କଲେ, ଫଳ ବିପରୀତ ମିଳିବ । ଅବଶିଷ୍ଟ ଦ୍ୱାରା ଶିଷ୍ୟ ଉଦ୍ଧାର ପାଏ, ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅ । ତେଣୁ, ଶିଷ୍ୟ କହିଲେ, “ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପୁଅ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ଏହି ଯୋଗ ଶିଖାନ୍ତୁ ।” ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, “ତେବେ ପୁଅ ପ୍ରାପ୍ତି କରିବ, ତୁମେ ମୋର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ, ହେ ପୁଅ । ଯାହା ତୁମେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ତାହାକୁ ମୋତେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ ଦିଅ ।” ଏହିପରି କଥା ହେଉଥିଲା, ତେବେ ଭଗବାନ୍ ମୁସ୍କୁରାଇ କହିଲେ, “ଶୁଣ, ହେ ନାରଦ, ମୋର ପୁଅ ।