ଅରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ଭୂଷିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଙ୍ଗ ରୂପରେ ନିର୍ମଳ ଏବଂ ଆକର୍ଷକ ପାହାଡ଼ର ରାଜକନ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଖି, କେହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ପଚାରିଲେ—"ଏହି ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଅଦ୍ଭୁତ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଥିବା ନାରୀ କିଏ? କାହାର ଏହି ରମଣୀ ଅରଣ୍ୟରେ ଏପରି ଭାବେ ଘୁରୁଛନ୍ତି?" ସେଉଁଠି ଅନ୍ୟ ଜଣ ଅନ୍ତର୍ମନରେ ଅନୁଭବ କଲେ—"ମୋ ଜୀବନ ଯଦି ନିଷ୍ଫଳ ରହିଲା, ତେବେ ଏହାର କ'ଣ ଉପକାର? ଏପରି ଅପୂର୍ବ ରୂପ କ'ଣ କାମର, ଯଦି ଏହା ସଫଳ ହେବାକୁ ନାହିଁ?" ସେ ଆହୁରି କହିଲେ—"ଯିଏ ମୋତେ ଏହି କଳାକେଶୀ, ମୃଗନୟନୀ ନାରୀ ସହିତ ଏକତ୍ର କରିଦେବେ, ସେଠିଏ ମୋର ପ୍ରୟୋଜନ।" କିନ୍ତୁ ଏହି ଅଭିଲାଷା ଜଣେ ଜଣଙ୍କ ମନରେ ଉଠିବା ସହିତ, ସେ ଦୁଇ ହାତରେ କାନ ଢାକି, ମୁଣ୍ଡ ନାଡ଼ି, ଦୃଢ଼ କଥା କହିଲେ—"ସେ ହେଉଛନ୍ତି ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଶଙ୍କର, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥଙ୍କର ପତ୍ନୀ। ଏହି ନାରୀ ଅନ୍ୟର ଜନାନୀ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏପରି ପାପ କରି ଅନ୍ଧକାରରେ ବୁଡିଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତୁମର ଶତ୍ରୁମାନେ ଅନ୍ୟର ଜନାନୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯିଉଁ। ଅନ୍ୟର ଜନାନୀଙ୍କୁ ଅପ୍ରାପ୍ତ କରିବାଠାରୁ ଅଶକ୍ତ ରହିବା ଭଲ, ଅନ୍ୟର ଧନ ଉପଭୋଗ କରିବାଠାରୁ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବା ଭଲ।" ଏହିପରି କହି, "ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ମାତା," ବୋଲି ସେ ଦୃତ ଭାବେ ପଳାଇଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଅଚଳ ଓ ଦୃଢ଼ ନନ୍ଦୀ, ହାତରେ ଉତ୍ତୋଳିତ ବଜ୍ର ନେଇ, ସେମାନଙ୍କ ପଥ ଅଟକେଇଲେ। ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦ୍ରୁତ ଆକ୍ରମଣ ହେବାରୁ, ସେମାନେ ଭୟରେ ଦଶ ଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ। ତେବେ ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ଜଣ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ନନ୍ଦୀଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରି, ସେଠାରେ ପଡ଼ିଦେଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଶତରୂପା ଭୟରେ ଗୌରୀର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ଏଠି ଏକ ମଦନ୍ତ ହାତୀ ଯେପରି ଅରଣ୍ୟରେ ଅସ୍ଥିର ଦୃଷ୍ଟିରେ ମହିଳା ହାତୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘୁରୁଥାଏ, ସେପରି ଅନ୍ଧକ ଚଞ୍ଚଳ ହେଇଁ ଘୁରିବାରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ। କାରଣ, ଏହି ଚାରିଜଣ କେବେ ଠିକ୍ ଭାବେ ଦେଖିପାରିନାହାନ୍ତି। ଗିରିଜାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅନ୍ଧକ ସତ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହାପରେ, ଏହି କୁକର୍ମୀ ଅନ୍ଧକୀ ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଯିଏ ଶତବଜ୍ର ସମାନ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ, ତ୍ୟାଗିତ ହେଲେ। ଅନ୍ଧକ ପଡ଼ି ଯିବା ଦେଖି, ଶତରୂପା ରାତିର ଦିଆଏ ପ୍ରଭା ଦେଇ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବ ନାୟକମାନେ ଆସିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଚାର୍ଜର ଧ୍ୱନି ଶୁଣି, ଗଣପତି ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ିଗଲେ। ତାଳେ ବଜ୍ର ଧରି, ସେ ମଘବାନ (ଇନ୍ଦ୍ର) ସଦୃଶ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଖାଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଦେବୀ ତାଙ୍କର ନିଜ ଶକ୍ତିମାନ ରୂପମାନଙ୍କୁ ଦେଶିଲେ—"ତମେ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ଯାଅ। ତୁମର ବାସ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଅରଣ୍ୟରେ ହେଉ। ଗଛ ଓ ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯାଅ, ଏବଂ ପ୍ରତିକ୍ରମ କରି ଅମ୍ବିକାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କର।" ଏହିପରି ନିଜ ସେନାକୁ ପରାଜିତ ଦେଖି, ଅନ୍ଧକ ଦୃତ ଭାବେ ପାତାଳକୁ ପଳାଇଗଲେ। ଏହି ଦୁଃଖ ଓ ଅପୂର୍ବ ଗୌରୀଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, କାମବାଣରେ ବିଧ୍ଧ ହୋଇ, ସେ ରାତିରେ ଶୁଅନ୍ତିଲେ ନାହିଁ, ଅତ୍ୟଧିକ କାମନାରେ ଆବେଶିତ ହେଲେ। ଏଠି ଏକ ଦୃଢ଼ ମନ୍ତ୍ରୀ ପଚାରିଲେ—"ଅନ୍ଧକ ସହ କିପରି ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ଏହା ମୋତେ କହନ୍ତୁ।" ସେଠିଏ ଅନ୍ଧକ ଏହି ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା ପରେ ତାଙ୍କର ତେଜ ହାରାଇ, ଶକ୍ତି କ୍ଷୀଣ ହେଲେ। ସେ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ନିଜ ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କଲେ। ପାହାଡ଼କୁ ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା ଭାବେ ରଖି, ସେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଘୁରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର କଟିରେ ବଡ଼ ଶଂଖର ବେଲ୍ଟ ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ଗଛ, ପାହାଡ଼ର ଢାଳ ଓ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଦିନ ବ୍ୟତୀତ କଲେ। ଏହି ନବଶତ ବର୍ଷ ଧରି, କେବଳ ବାୟୁ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଥିଲେ। ହିମବତ୍ତର ଚଉଡ଼ା ଓ ସୁନ୍ଦର ମଞ୍ଚରେ, ସମତଳ ପାଥର ଉପରେ, ଦେବୀ ତାଙ୍କର ଜଟା ମଧ୍ୟରେ ଭୂସିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଭୂମିରେ ବସିଥିଲେ। ଏଠିଏ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ କେଦାର, ଯାହା ପୁଣ୍ୟ ବଢ଼ାଏ, ପାପ ନାଶ କରେ ଓ ମୋକ୍ଷର ପଥ ଦେଇଥାଏ।