ଏହି ଦୃଶ୍ୟରେ, ରୋଷରେ ଭରି ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ହାତ ଫିଳାଇ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଶଙ୍କର ତାଙ୍କୁ ଦୁଇ ହାତରେ ଧରି, କେବଳ ଏକ ହାତରେ ଧରି ରଖିଲେ। ତାଙ୍କର ଆଙ୍ଗୁଳି ଠାରୁ ଚାରିପାଖରେ ରକ୍ତ ଧାରା ଝରିଲା। ଶଙ୍କର ତାଙ୍କୁ ସିଂହ ନିଜ ଶବକୁ ଯେପରି ଦେଖାଏ, ଏମିତି ଭାବରେ ଘୂରାଇ ଦେଲେ। ତାଙ୍କର ହାତ ଶିଥିଳ ହୋଇଗଲା, ତାନ୍ଦା ଓ ଯୋଡ଼ା ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଲା। ତେବେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ "ଏଠାକୁ ଆସ, କାପାଳିନ" ବାରମ୍ବାର କହିଲେ, ରଥର ମାଳିକଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ଏକ ଘୁଷିରେ ତାଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ତାଙ୍କୁ ଅଚେତନ ହେଇ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ବିଜୁଳିର ଆଘାତରେ ପାହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ପରି। ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ଶଙ୍କର ତାଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ଫେଙ୍ଗି ଦେଲେ, ଯାହାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଉତ୍ତେଜିତ ହେଇଗଲେ। ଏହା ପରେ ସମସ୍ତେ ଶିଷ୍ଟ ହୋଇ, ହସ୍ତ ଜୋଡି ସ୍ଥିତ ହେଲେ। ହରଙ୍କ ରୋଷରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ଦହିଯିବାକୁ ଚାହିଲେ। ହରଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଭୟରେ ଯମଙ୍କ ନିବାସକୁ ଚାଲିଗଲେ। ତାଙ୍କର ତୃତୀୟ ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁମାନେ ଦେଖିଲେ, ସେମାନେ ସମୟରେ ଭସ୍ମ ହୋଇଗଲେ। ତେବେ ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ ସହିତ ଆକାଶକୁ ଦେଖି ଦୃଢ଼ ଚଳନରେ ପଳାଇଗଲେ। ମହେଶ୍ୱର ପାଶୁପତା ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ, ସମୟର ଆକାରରେ ଆକାଶରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଶର୍ବ ଆକାଶରେ ଅଧା ଶରୀର ନେଇ, ସମୟର ଅବତାର ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲେ। ଏଠାରେ, ତାଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ଓ ତାଙ୍କର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। କିଏ ଆକାଶକୁ ପୂରି, ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ଚାହିଲେ? ମେଷ ରାଶି, ମଙ୍ଗଳ ରାଜ୍ୟ, ସମୟର ଆକାରର ମୁଣ୍ଡ ଭାବରେ କହାଯାଇଛି। ବୃଷ ରାଶି, ଚନ୍ଦ୍ର ରାଜ୍ୟ, ତାଙ୍କର ମୁଖ ଭାବରେ ଘୋଷିତ। ମିଥୁନ ରାଶି ଆକାଶରେ ଉତ୍ତିର୍ଣ୍ଣ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଭଗବାନଙ୍କର ହାତ ଭାବରେ କହାଯାଇଛି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାଶି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ହୃଦୟ ଭାବରେ ପ୍ରଶଂସିତ। ଚନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କ ଘର ଦ୍ୱିତୀୟ, ତାଙ୍କର ପେଟ ଭାବରେ। ଶୁକ୍ରର ଦ୍ୱିତୀୟ ଘର ତୁଳା, ତାଙ୍କର ନାବି ଭାବରେ। ବୃଶ୍ଚିକ ଦ୍ୱିତୀୟ ଚିହ୍ନ, ସମୟର ଆକାରର ଯୌନାଙ୍ଗ ଭାବରେ। ଦେବତାଙ୍କର ଦୁଇ ଜଙ୍ଘା ପ୍ରଶଂସିତ। ଧନିଷ୍ଠା ଓ ଶତଭିଷର ଅର୍ଦ୍ଧ ଭାଗ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର ଗୁଡ଼ି ଭାବରେ। ଶନିର ପ୍ରଧାନ ଘର କୁମ୍ଭ, ତାଙ୍କର ଶୋଠ ଭାବରେ ସ୍ଥିତ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଗୁରୁ ଘର ମୀନ, ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପାଦ ଭାବରେ। ଜନ୍ତ୍ରଣା ଓ ଚିନ୍ତାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଆକାଶରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ଶରୀର ତାରାମଣି ଦ୍ୱାରା ଭୂଷିତ। ଏବେ ତାଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ଓ ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କହିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ସେମାନେ କେଉଁଠି ବିଚରଣ କରନ୍ତି, କେଉଁଠି ବସନ୍ତି, ଏହି ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି। ତାଙ୍କର ବିଚରଣ ଅନ୍ନ, ରତ୍ନ ଓ ଏପରି ଜିନିଷରେ ହୁଏ। ସେ ସଦା ଫୁଲିଥିବା ଫୁଲ ଓ ହ୍ରଦର ତଟରେ ଚଳାଯାନ୍ତି। ତାଙ୍କର ନିବାସ ଏହି ପୃଥିବୀ, କ୍ଷେତ୍ର ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ। ଦୁଇ ଜଣ ବୀଣା ବାଦନରେ ପ୍ରବୀଣ, ଗାୟକ, ନୃତ୍ୟକାର ଓ କଳାକାରମାନେ ମଧ୍ୟ। ଦୁଇ ଜଣ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ୱଭାବ ଭାବରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। କ୍ଷେତ୍ର, ଜଳାଶୟ ଓ ନିର୍ଜନ ନଦୀକୂଳରେ ମଧ୍ୟ ସେ ବସନ୍ତି। ଶିକାରୀ ଗ୍ରାମ, ପାହାଡ଼ ଗୁହା ଓ ଗହ୍ୱରରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ବାସ।