ଏହି ଦୀର୍ଘ କଥାରେ, ଦୁଷ୍ଟ ଏବଂ ବାକ୍ରମତି ଏକ ଭଫାଳା ସହିତ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହ ଥିବା ମହିଷକୁ ମାଡ଼ିଲେ। ଗୁହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମହିଷ ବଧ ହେବାକୁ ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ରୁଦ୍ର, ଆଶ୍ୱିନୀ ଦ୍ୱୟ, ଏବଂ ବସୁମାନ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଚକ୍ରଧାରୀ ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ, ବହୁତ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ବାହୁଦ୍ୱାରା ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ସେ ‘ଗୁରୁ!’ ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ନାଗବଂଶୀଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ହରି, କୁମାର ଓ ଶିଖଣ୍ଡିନ୍ଙ୍କୁ ସହିତ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଗଲେ। ତାପରେ, କେହି ଦୁଃଖରେ କହିଲେ, “ମୋ ଭାଇ, ମୋ ମାମାଙ୍କ ପୁଅ, ମୋ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଏହି କାରଣରେ, ମୁଁ ମୋ ଦେହକୁ କ୍ଷୟ କରିଦେବି।” ଏହାପରେ, ଯଦି କେହି ଅଘବତୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ଭକ୍ତିସହିତ ହରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିବେ, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ ହେବେ। ସେ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ହରଙ୍କ ପର୍ବତ ନିବାସକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ, ବୃଷଧ୍ୱଜ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବାବେଳେ, ହର ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ ଏକ ବର ଦେଲେ। ସେ ଅନୁରୋଧ କଲେ, “ଯେପରି ହାତରେ ଏକ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ କାଟାଯାଏ, ଏମିତି ଶକ୍ତି ମୋତେ ବାଣଙ୍କ ଉପରେ ଦିଅନ୍ତୁ।” ତାଲେ, ହର କହିଲେ, “ବାଣଙ୍କ ବଳଶାଳୀ ବାହୁଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ କାଟିଦେବି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।” ଏହି ବର ପ୍ରାପ୍ତିରେ, ସେ ହରଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ପଡ଼ି, ଅନନ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଏବଂ ପ୍ରାପ୍ତ ଦୟା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଜଣାଇଲେ। କ୍ରଉଞ୍ଚ ବଧ ଏକ ଶରଣାଗତ ପାଇଁ ହେଇଥିଲା, ଯାହା ପାପ ନାଶ କରେ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରେ। ଏହିଠାରେ କିଛି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା—“କିଏ ଦାଇତ୍ୟପତିଙ୍କୁ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ବିଧ୍ୱସ୍ତ କଲେ?” ସେ ଅପରାଜିତ ବୀର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ, ମିତ୍ର, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦରିଦ୍ର ଓ ଦୁଃଖିତଙ୍କୁ ସମଭାବେ ଦେଖୁଥିଲେ। ପାତାଳକେତୁଙ୍କ ପିଛୁ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ସମ ଏକ ବାଣ ଲାଗିଥିଲା। “କିଏ ସେ ରାଜପୁତ୍ର ଯିଏ ଏହି ଦାଇତ୍ୟକୁ ପଖା ବାଣ ଦ୍ୱାରା ବଧ କଲେ?” ପ୍ରଶ୍ନ ହେଲା। ପାତାଳକେତୁ ଅଜ୍ଞାନବଶତଃ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାକୁ ଅଟକାଇଲେ ଏବଂ ଧ୍ୟାନକୁ ବିଘ୍ନ କଲେ। ତାପରେ, ସେ ଆକାଶକୁ ଦେଖି ଦୀର୍ଘ ଏବଂ ତାପସ୍ଵୀ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିଲେ। ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡ଼ା ଏକ ଦିନରେ ହଜାର ଯୋଜନା ଚାଲିପାରୁଥିଲା। ପରେ, ଏକ ମହାମୁନି ତପସ୍ୟା ଅବସ୍ଥାରେ ଦାଇତ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ, ଏବଂ ରାଜପୁତ୍ର ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱସ୍ତ କଲେ। “ଏହି ବାଣ କାହାଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଲା, ଓ ଶରୀରହୀନ? ମୋର ଜିଜ୍ଞାସା ବହୁତ।" ସେ ଦ୍ରୁତ ଏହି ଘୋଡ଼ାକୁ ରତଧ୍ୱଜଙ୍କ କନ୍ୟା ପାଇଁ ବିଶ୍ୱରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। "ରାଜା କୁବଳୟାଶ୍ୱ ଏବଂ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ’ଣ?" ସେ କହିଲେ, "ସେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ଧାମ, ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତି ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ତାଙ୍କ ନାମ ମଦାଲସା—ସେ ମଦାଲସା ନିଜେ।" କିନ୍ତୁ ପାତାଳକେତୁ ସେ ସୁନ୍ଦରୀ କୁମାରୀକୁ ଅପହରଣ କଲେ; ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ଅସାଧାରଣ ଘୋଡ଼ା ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଯେପରି ଶଚୀ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ, ସେପରି ରାଜପୁତ୍ର ମୃଗନୟନୀ କୁମାରୀକୁ ଦେଖିଲେ। "ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷଙ୍କ ପୁଅ ଶିକ୍ଷିତ କ’ଣ କଲେ?" ସେ ଦେବସେନା ବଧକ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ମନୋଭାବରେ ରୂଷ୍ଟ ହେଲେ। ପରେ ସେ ପାତାଳରୁ ବାହାରି ଭୂମିରେ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ତିନି ଦେଖିଲେ ଗୌରୀ, ପର୍ବତର ଝିଅ, ତାଙ୍କ ସହଚରୀମାନେ ସହିତ ଦଢ଼ିଆ ରୂପରେ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ଦଢ଼ିଆ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି। ସେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ରୂପବତୀ ପର୍ବତର ଝିଅ ଭାବେ ଚମତ୍କୃତ ହେଲେ। “ଏହି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗର ମାଲିକିନୀ କିଏ, ଯିଏ ଅରଣ୍ୟରେ ଘୁରୁଛନ୍ତି?” ଏହି ଭାବନା ତାଙ୍କ ମନରେ ଆସିଲା। “ମୋ ଜୀବନ କ’ଣ ଉପକାରୀ ଯଦି ଏହା ଫଳହୀନ ରହିଯାଏ?” ସେ ଅପନ ରୂପକୁ ଅପମାନ କରି କହିଲେ, “ମୋ ରୂପ କ’ଣ ଲାଭ ଯଦି ଏହା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉନାହିଁ?” ଏହି ମୃଗନୟନୀ କଳାକେଶୀ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ ଯିଏ ମୋତେ ଏକତ୍ର କରିଦେବ, ସେ ମୋ ପ୍ରତି ଉପକୃତ। ଏହି ଅନୁରାଗ ଅତିରିକ୍ତ ହେଉଥିବାବେଳେ, ସେ କାନ ଢାକି ମୁଣ୍ଡ ହଲାଇ କହିଲେ: “ସେ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଜନାନୀ। ସେ ଅନ୍ୟର ଜନାନୀ, ହେ ପ୍ରଭୁ—ପାତାଳକୁ ତୁମେ ଯିଅନ୍ତୁନାହିଁ! ତୁମ ଶତ୍ରୁମାନେ ଅନ୍ୟର ଜନାନୀଙ୍କୁ ଲାଗି ପାପ କରନ୍ତୁ।” ଅନ୍ତେ, ଦେଖିଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଧେନୁକୁ ଉପାସନା କରୁଥିବା ଏକ ସେନା, ଯାହା ସତ୍ୟ, ଶୁଭ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତ ପାଇଁ ଉପକାରୀ।