ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ବିଶାଳ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମକରାକ୍ଷ, ମୁଷଳ ହାତରେ ନେଇ, ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ପଳାଇଗଲେ। ସେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଲଜ୍ଜାରେ ମୁଁହ ନମାଇଲେ, ଯଦ୍ୟପି ସେ ଉଚ୍ଚ ଚିନ୍ତାବନ୍ତି। ମକରାକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମିତ ବାଣ ମଧ୍ୟ, ମକରାକ୍ଷ ଦୃଷ୍ଟିଧାରୀଙ୍କ ଆଘାତରେ, ପଛୁଆ ହୋଇ ପଳାଇଗଲେ। ଏହି ଦାନବ, ତଳୱାର ଉଠାଇ, ଗଣପତିମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଦୌଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ଓ ଭୟାଭୀତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନବମାନେ, ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ଦେଖି, ସ୍କନ୍ଦ ତାଙ୍କ ଶୁଳରେ ହୃଦୟରେ ଆଘାତ କଲେ; ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ଶକ୍ତି ନ ରହି, ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ। ପରେ, ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି, ଦିମାଚଳ ପର୍ବତକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଭୟରେ, ସେ ଭୟାନକ ଗୁହାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଗଣମାନେ ଦୋଷୀଙ୍କୁ ବଧ କରୁଥିଲେ। ତାପରେ, ସ୍କନ୍ଦ ପଙ୍ଖାଳି ସାଜିଥିବା ମୟୂର ଉପରେ ଚଢ଼ି, ମହିଷାସୁରଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ସେ କୈଳାସ ଛାଡ଼ି, ହିମାଚଳ, ପରେ କ୍ରଉଞ୍ଚ ପର୍ବତ ଉପରେ ଗଲେ ଏବଂ ଗୁହାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ, “ମୁଁ କିପରି ନିଜ ସ୍ବଜନଙ୍କୁ ବଧ କରିବି?”—ଏହିପରି ଚିନ୍ତାରେ ସେ ଉଭୟ ହୋଇ ଦଢ଼ି ରହିଲେ। ତାଁକୁ ଦେଖି, ଅନ୍ୟମାନେ କହିଲେ, “ମହିଷ ଓ ପର୍ବତକୁ ତୁମ ଶୁଳରେ ଆଘାତ କର; ଦେବତାମାନଙ୍କ କାମ ସଫଳ କର।” କିନ୍ତୁ ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ, “ମା’ଙ୍କ ନାତି, ମାମା, ଭାଇ, କିମ୍ବା ଭାଇର ପୁଅ କେମିତି ବଧ ହେବେ?” ଏହିପରି ଦୁଃଖ ଭାବ ମଧ୍ୟରେ, ସେ ଅନୁଭବ କଲେ—ମହାମାୟାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସରଣ କଲେ, ଅପରାଧୀ ମଧ୍ୟ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ସେ ଏହି ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରି କହିଲେ, “ଅପରାଧୀମାନେ ମଧ୍ୟ ବଧ କରିବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି, ବିଶେଷକରି ଗୁରୁ ଓ ବଡ଼ମାନେ। ଦାନବ ଗୁହାରୁ ବାହାରିଲେ, ତେବେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମୋର ଶୁଳରେ ବଧ କରିବି।” ତାପରେ କେହି କହିଲେ, “ତୁମେ ମୁଁଠି ଚତୁର ନୁହଁ; ଏମିତି କାହିଁକି କହୁଛ? ହରିଙ୍କ କଥା ଶୁଣ। ନାମୁଚି, ମୋ ଛୋଟ ଭାଇ, ପୂର୍ବେ ବଧ ହୋଇଥିଲେ। ଏବେ ତୁମେ, ପାଵକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଶୁଳ ଦ୍ୱାରା, ତାଙ୍କୁ ବଧ କର, ତୁମ ଶୌର୍ଯ୍ୟ ଦେଖା।" ତାପରେ, ଏହି ଯୁବକ କମ୍ପିଥିବା କଣ୍ଠରେ ଏହି କଥା ଶକ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ମୋତେ ନିନ୍ଦା କରୁଛ, ନିଶ୍ଚିତ ତୁମେ ଜ୍ଞାନୀ ନୁହଁ।” ଏହିପରି ଅନ୍ତର୍ବାର୍ତ୍ତା ଚାଲିଥିଲାବେଳେ, ଗୃହ କହିଲେ, “ଆସ, ଯଦି ଶକ୍ତି ଅଛି, ଯୁଦ୍ଧ କର।” କ୍ରଉଞ୍ଚ ପର୍ବତର ପରିକ୍ରମା କିଏ ଶୀଘ୍ର କରିପାରିବ—ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତା ହେଲା। ଯିଏ ପଦେ ପଦେ ଚାଲି, ସେ ଅଧିକ ଶୀଘ୍ର ପରିକ୍ରମା କଲେ। ପରେ, ଗୁହା ଦଢ଼ି ରହି, କହିଲେ, “ମୂର୍ଖ, ଏଠାରେ କାହିଁକି ଦଢ଼ିଛ?” ଏହା ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ କରିନଥିଲ; ଏହିପରି ଶବ୍ଦ ଶକ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ। ଏହି ଉପଲବ୍ଧି ପରେ ସେମାନେ ମହେଶ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ମାଧବଙ୍କୁ ଯାଇ କଥା କହିଲେ। ପରେ ପର୍ବତକୁ ପଚାରିଲେ, “ଏହି ପରିକ୍ରମା ପୂର୍ବେ କିଏ କରିଥିଲେ?” ପର୍ବତ କହିଲେ, “ତୁମେ କରିଥିଲେ, ପରେ ଗୁହା କରିଥିଲେ, ହେ ଗୋତ୍ରଭିତ।” ଏହା ପରେ, କୁଟିଳ ଦାନବ ତାଙ୍କ ଶୁଳ ଦ୍ୱାରା ମହିଷ ସହିତ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଗୁହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମହିଷ ବଧ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ରୁଦ୍ର, ଅଶ୍ବିନୀକୁମାର ଓ ମୁଖ୍ୟ ଭାସୁମାନେ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଯାଇଲେ। ଚକ୍ରଧାରୀ ତାଙ୍କୁ ଅଟକେଇ, ସ୍ଵଳ୍ପ କ୍ଷଣରେ ବାହୁଦ୍ୱାରା ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, “ଗୁରୁ!” ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ହରି, ନାଗବଂଶୀ ଶତ୍ରୁ, ଶୀଘ୍ର କୁମାର ଓ ଶିଖଣ୍ଡିନ୍କୁ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ନେଇଗଲେ। ତାପରେ, ସେ କହିଲେ, “ମୋ ଭାଇ, ମୋ ମାମାର ପୁଅ, ମୋ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଏହି ଦୁଃଖରେ ମୁଁ ନିଜ ଦେହକୁ କ୍ଷୟ କରିବି।” ପରେ, ଅଘବତୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ହରଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ଦର୍ଶନ କରି, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭା ଭଳି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ହେବେ। ସ୍ନାନ କରି, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ହରଙ୍କ ନିବାସ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ। ଏଠାରେ, ବୃଷଧ୍ୱଜ ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ହର ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ବର ଦେଲେ। ସେ ଅଞ୍ଜଳି ଉଠାଇ କହିଲେ, “ଯେପରି ହାତରେ ଏକ ପ୍ରତିମା କଟାଯାଏ, ଏହି ଶକ୍ତି ବାଣଙ୍କ ଉପରେ ମୋତେ ଦିଅନ୍ତୁ।” ବାଣଙ୍କ ବଳବାନ ହସ୍ତ ଏବେ କ୍ଷୟ ପାଇବ, ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ଅଟୁଟ ରହିଲା।