ଏହିପରି ଘଟଣା ଘଟିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଜନାର୍ଦନ, ଯିଏ ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେ ଦେଖିଲେ ଯେ ଦୁଇଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ ମହତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି। ସେମାନେ କହିଲେ, “ଏହି ଚର୍ଚ୍ଚା ରୁଦ୍ର ଓ ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ପୁଅ କିଏ, ତାହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପାଇଁ ଅଟୁଟ।” ତେଣୁ ଯେତେବେଳେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଅନ୍ତି, ସେହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପାଳନ କରିବାକୁ ଉଚିତ। ସେମାନେ ଏକଠି ହୋଇ, ନାରଦଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, “ନାରଦ, ଏହି ପୁଅ କିଏଙ୍କ ସନ୍ତାନ?” ଏହି ପ୍ରଶ୍ନରେ ନାରଦଙ୍କ ଚୁଲ ରୋମାଞ୍ଚିତ ହେଲା, ଓ ସେ ଗିରିଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଭାଗ୍ୟ, ଭାଗ୍ୟ!” ସେ କହିଲେ, ଏହି ଶିଶୁ ଯାହାଙ୍କଠାରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବେ, ସେ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ହେବେ। ନାରଦ, କୁଟିଳା ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ବିତ ପାବକ ସହ ଏକଠି ହୋଇ, ସେମାନେ କୃତ୍ତିକାମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶୁଏଁଥିବା ଏହି ଶିଶୁକୁ ଦେଖିଲେ। ଏହି ଶିଶୁ ଯୋଗୀ ରୂପେ ଚାରି ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଶିଶୁ ହେବା ସତ୍ୱେ ସେ ଛଅଟି ମୁଣ୍ଡ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ତାପରେ କୁଟିଳା ଆଗକୁ ଯାଇଲେ, ଓ ମହାସେନ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଦିଗରେ ଗଲେ। ପାବକ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ, ଅତିଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ହରି ତାଙ୍କଠାରେ ଆସି, ଉଚିତ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, “ଏହି ପୁଅ, କୁଟିଳାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା, ସେ କୁମାର ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବେ। ଏବଂ ଗୁହ ନାମରେ ସେ ମୋର ପୁଅ ଭାବେ ସ୍ମୃତିରେ ରହିବେ। ହୁତାଶାଙ୍କ ପୁଅ ଭାବେ ସେ ମାହାସେନ ଭାବରେ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଛନ୍ତି; ଏବଂ ଶରବଣର ପୁଅ ଭାବେ ସେ ଶାରଦ୍ବତ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ। ଛଅଟି ମୁଣ୍ଡ ଓ ପ୍ରବଳ ବାହୁ ଥିବା ଦ୍ୱାରା ସେ ଷଣ୍ମୁଖ ଭାବେ ଗୀତିତ ହେଉଛନ୍ତି।” ଏପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମନେପକାଇ, ଦେବତାମାନେ ଶୀଘ୍ର ଏଠାରେ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଅଗ୍ନି, କୁଟିଳା ଓ କୃତ୍ତିକାମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେମାନେ ଦେଖିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଶିଶୁ ଷଣ୍ମୁଖ, ଯାହାଙ୍କ ତେଜ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସେମାନଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଜଳିଯିବା ପରି ଲାଗିଲା। ସେମାନେ କହିଲେ, “ହେ ଦେବ, ଦେବୀ ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହୋଇଛି। ଏବେ ଆମେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ, ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀକୂଳରେ, ଷଣ୍ମୁଖଙ୍କ ଅଭିଷେକ କରିବା ଯାଉ। ସେ ମହିଷ ଓ ଅତିଭୟଙ୍କର ତାରକାଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ।” ଏପରି ନିଷ୍ପତ୍ତି ହେଲାପରେ, ସେମାନେ କୁମାର ସହ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ମହାପୁଣ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଇଲେ। ଏଠାରେ ଅନେକ ଋଷିମାନେ ଏକଠି ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କଲେ। ଶୁଭ୍ର ଔଷଧି ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗୁନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଅଭିଷିକ୍ତ କରାଯିଲା। ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଗୀତ ଗାଇଲେ, ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ। ସେଇ ମାତୃକା, ଏହି ଶିଶୁକୁ ପ୍ରେମରେ ବାହୁଡିକି ଅଞ୍ଚଳରେ ନେଇ, ପୁନିପୁନି ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଚୁମ୍ବନ କଲେ। ସେ ଏପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ, ଯେପରି ଏକଦିନ ଦେବମାତା ଅଦିତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଥିଲେ। ପାବକ, କୃତ୍ତିକାମାନେ ଓ ଯଶସ୍ବିନୀ କୁଟିଳା, ଚାରିଜଣ ପ୍ରମଥ, ଯେଉଁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମ ଶୌର୍ୟଶାଳୀ, ଦାନ କଲେ। ଚତୁର୍ଥ ପ୍ରମଥ, କୁମୁଦମାଳିନ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେ ପ୍ରମଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହିପରି ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ଦେବତା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ତାଙ୍କ ନିଜ ନିଜ ପ୍ରମଥମାନେ ଦାନ କଲେ। ସେମାନେ ଥିଲେ: ସଂକ୍ରମ, ବିକ୍ରମ ଓ ତୃତୀୟ ପରାକ୍ରମ। ଚନ୍ଦ୍ରମା ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ 'ବସୁମଣି' ଦେଲେ, ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରମାନେ 'ବତ୍ସନନ୍ଦିନ' ଦେଲେ। କୁନ୍ଦ, ମୁକୁନ୍ଦ ଓ କୁସୁମ—ଏହି ତିନିଜଣ ପଞ୍ଚଭୂତଙ୍କ ସହଚର—ଦାନ ହେଲେ। ପୂଷାନ 'ପାଣିତ୍ୟଜ' ଓ 'କାଳକ' ଦେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବଳ। ବିନ୍ଧ୍ୟାଚଳ 'ଅତିଶୃଙ୍ଗ' ସହଚର ଭାବେ ଦେଲେ। ସାଗର 'ସଂଗ୍ରହ' ଓ 'ବିଗ୍ରହ' ଦେଲେ, ନାଗମାନେ 'ଜୟ' ଓ 'ମହାଜୟ' ଦେଲେ। ବାୟୁ 'ଘାସ' ଓ 'ଅତିଘାସ' ଦେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ସହଚର ଭାବେ ରହିବେ। ଅଂଶୁମାନ ଷଣ୍ମୁଖଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରମଥ ଦେଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ, ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଋଷିମାନେ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଶିଶୁ ଷଣ୍ମୁଖଙ୍କ ଅଭିଷେକ କରି, ତାଙ୍କୁ ଦେବସେନାପତି ଭାବେ ସାମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା କଲେ।