ଏହି ପବିତ୍ର ତୀରଥ ସ୍ଥଳୀ, ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଯେଉଁଥିରେ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିଲେ, ସବୁଠୁ ପବିତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରଶଂସିତ ଥିଲା। ଏଠାରେ ଏକ ଦିନ ଯିଏ ପ୍ରାଚୀନ ବେଦ ରୀତିରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେହି ମୁଣ୍ଡ ତୁରନ୍ତ ମୁକ୍ତି ପାଇଯିବ। ଏହି କାରଣରୁ, ଏହି ତୀରଥ 'କପାଳମୋଚନ' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା—ଏଠି ମୁଣ୍ଡର ମୁକ୍ତି ହୁଏ। ଏହି କପାଳମୋଚନରେ ବେଦ ରୀତି ଅନୁସାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତଥା ଋଷି ସ୍ନାନ କଲେ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ କୃପାରେ ଏହି ତୀରଥ କପାଳମୋଚନ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ଏହି ଘଟଣା ପରେ, ତାଙ୍କୁ ଡକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଦିଆଯାଇନି। ତାଙ୍କର ଯୋଗ୍ୟ କନ୍ୟାକୁ ମଧ୍ୟ ଡକ୍ଷ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେନି। ଯୟା ପହାଡ଼ର ଦେବତାଙ୍କ ଠାରେ, ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼ର ସୁନ୍ଦର ଗୁହାରେ ଗଲା। କିଏଁ ଭିଜୟା, ଜୟନ୍ତୀ ଓ ଅପରାଜିତା ଯାଇନାହାନ୍ତି? ଯେଉଁମାନେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଥିଲେ, ସେମାନେ ସବୁ ତାଙ୍କର ମାତୃପିତାଙ୍କର ଯଜ୍ଞକୁ ଗଲେ। "ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି, ତୁମକୁ ଦେଖିବା ଓ ସେଉଁଠି ଯିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ," କହିଲେ। "ତୁମେ ତୁମ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିମନ୍ତ୍ରଣ ପାଇନାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା ତୁମେ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?" ମୋର ମାମା ଶଶାଙ୍କ ତାଙ୍କର ଜନାନୀ ସହ ଅନୁଷ୍ଠାନକୁ ଗଲେ। ସବୁ ନିମନ୍ତ୍ରିତ ହେଲେ, କିଏଁ ତୁମେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଲେନି? କ୍ରୋଧରେ ଭରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତିମ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଁଚିଲେ। ତାଙ୍କର ଆଖିରୁ ଅଶ୍ରୁ ବହି, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କନ୍ଦିଲେ। "ଆହା, ଏହା କଣ?" କହି, ଜୟାଙ୍କୁ ନିକଟେ ଗଲେ। ସେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ଧର୍ମିକ ଓ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା, ଅଙ୍ଗ ଶିଥିଳ, କୁହାଡିର ଘାତରେ ପଡ଼ିଥିଲେ। "ସେ କିଏଁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଛି, ଏକ କଟା ଲତା ପରି, ଯେଉଁଠି ନିର୍ମଳ?" ଏହି ଖବର ଶୁଣି, ଡକ୍ଷଙ୍କର ଭୂତିଆପାଇଁ ଯଜ୍ଞରେ ଥିବା ତାଙ୍କର ଭଉଣୀମାନେ ଏବଂ ସ୍ୱାମୀମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ମାତୃପକ୍ଷ ଫୁରୁଣ୍ଡି ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଧାନ ହେଲେ। କ୍ରୋଧିତ ବ୍ୟକ୍ତିର ସରା ଦେହରୁ ଅଗ୍ନି ଲେଉଟିଲା। ସିଂହମୁଖ ଦେଖାଯାଉଥିବା ବହୁ ଦଳ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଲେ ବୀରଭଦ୍ର। ସେ କନଖାଳକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠି ଡକ୍ଷ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ। ଉତ୍ତରପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଦେବତା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ମଧ୍ୟରେ, ଶର୍ବ ତ୍ରିଟି ଥାନରେ ତ୍ରିଶୂଳ ଧରି, କ୍ରୋଧରେ ଦ୍ୱିପ୍ରଭା ହେଲେ। ଋଷି, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଇ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ଏହା କଣ?" ତାପରେ ଧର୍ମ, ଦ୍ୱାରପାଳ, ବୀରଭଦ୍ରଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଏକ ହାତରେ ତ୍ରିଶୂଳ ଧରି, ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳିଲେ। ଚତୁର୍ଥ ହାତରେ ଗଦା ଧରି, ଦଳ ଧର୍ମକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଧର୍ମ ଅଷ୍ଟବାହୁ ହୋଇ, ଅଜର ଏବଂ ନିର୍ମଳ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି, ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଦୃଢ଼ ହେଲେ। ସେ ଧନୁ ଓ ବାଣ ଧରି, ଦଳପତିଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ। ସେ ବାଣ ବର୍ଷା କଲେ, ବର୍ଷା ମେଘ ପରି ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଲା। ସେମାନଙ୍କର ଦେହ ରକ୍ତରେ ଭିଜି, କିମ୍ଶୁକ ଗଛ ପରି ଅଳୋକିକ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଋଷି, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବାରଟି ଆଦିତ୍ୟ, ଏଗରଟି ରୁଦ୍ର, ଯକ୍ଷ, କିମ୍ପୁରୁଷ, ପକ୍ଷୀ, ପାହାଡ଼ଧାରୀ ମାନେ, ଏବଂ ସୋମବଂଶର ଉଗ୍ର—ବୋଜାମାନେ ମଧ୍ୟ—ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ବୀରଭଦ୍ରଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ବୀରଭଦ୍ର ସେମାନଙ୍କୁ ବଡ଼ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହେଇ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଏବଂ ଅନେକ ବାଣ ବର୍ଷା କଲେ।