ଏକ ସମୟର କଥା, ପ୍ରଭାଶାଳୀ ଭାରୁଣି ଦ୍ୱିତୀୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଇ ଦେଖାଗଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନରେ, ଭାରୁଣି ନିଜ ଆଗମନର କାରଣ ବ୍ୟଖ୍ୟା କଲେ—ସେ ସଂବରଣଙ୍କ କନ୍ୟା ପାଇଁ ଏସାରିଛନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ। ଦ୍ୱିଜାତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସଂବରଣ ରାଜାଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଯେଉଁଠାରେ ଆସିଥିଲେ, ସେଠି ଦେବମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ତପତୀ, ଏହି ରାଜକୁମାରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଦେବୀ ଭାରୁଣିଙ୍କୁ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, “ମୁଁ ଅରଣ୍ୟରେ ଏହି ରାଜକୁମାରଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲି—ଏକ ଅମରପୁତ୍ର ପରି। ତାଙ୍କର ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିଛି। ତାଙ୍କର କଟି ସିଂହ ପରି, ଦେହ ତିନି ଭାଗରେ ଭାଙ୍ଗିଛି, କମର ସୁକୁମାର ଓ ତିନି ଭାଗରେ ଭାଙ୍ଗିଛି। ତାଙ୍କର ହାତ ଓ ପାଦ ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି, ମୁଣ୍ଡ ଛତା ପରି ଚମକୁଛି। ତାଙ୍କର ଆଙ୍ଗୁଠି ଲମ୍ବା ଓ ସୁନ୍ଦର ଗଠିତ, ଦାନ୍ତ ମନୋହର, ହାତ ପାଦରେ ଦାନ୍ତ ରହିଛି। ପ୍ରଭୁ ରାଜକୁମାର ପାଞ୍ଚ ଭାଗରେ ଲାଲ, ଚାରି ଭାଗରେ କଳା, ତିନି ଭାଗରେ ଭାଙ୍ଗିଛି। ମୋର ପତି ଏହି ରାଜକୁମାରଙ୍କୁ ପୃଥିବୀରେ ପୂର୍ବରୁ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ। ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ଲୋକେ ଅନ୍ୟକୁ ଦେବା କଥା କହିନାହାନ୍ତି, ଯଦି ଅନ୍ୟ ଚାହିଁଛି। ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ଖ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।” ସୂର୍ଯ୍ୟ ଜଣାଇଲେ ଯେ ତାଙ୍କ କନ୍ୟା ଏହି ରାଜକୁମାରଙ୍କୁ ଚାହିଁଛନ୍ତି, ସେ ଆନନ୍ଦରେ କହିଲେ, “ଏହି ସଂବରଣ, ଋକ୍ଷଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଏବେ ମୋର ଆଶ୍ରମକୁ ନାମକ୍ରମରେ ଆସୁଛନ୍ତି।” ସଂବରଣ ଆଶ୍ରମରେ ଆସି, ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାୟ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ, ତପତୀକୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଏହି କନ୍ୟା କିଏ, ଦ୍ୱିଜାତିମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ?” ତାହାରେ ଭାରୁଣି ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଆପଣଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ, ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲି; ସେ ତାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଆପଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଆଣିଛି।” ଏପରି ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ରାଜା ଆନନ୍ଦରେ ନିୟମାନୁସାରେ ତପତୀଙ୍କ ହାତ ଧରିଲେ। ତପତୀ ରାଜାଙ୍କ ଭବନଗୁଡିକୁ ଦେଖି ଅତି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ, ଯେପରି ଦୈତ୍ୟକନ୍ୟା ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ। ଏହିପରି ବିଧିରେ, ସଂବରଣଙ୍କ ପୁତ୍ର କୁରୁ ଜନ୍ମରୁ ଦୀକ୍ଷା ପରିଚାଳନା ହେଲେ, ଘୃତରେ ପୋଷିତ, ଅଗ୍ନି ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ନବବର୍ଷରେ, ସେ ଉପନୟନ ଦିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରି, ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କଲେ। ପୃଥିବୀରେ ସେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ କୁରୁ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ, ସଂବରଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବେ। ସେ ଏକ ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ବିବାହ ଚିନ୍ତା କଲେ। କୁରୁଙ୍କ ପାଇଁ, ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରି, ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିବାହ କରାଗଲା। ପାଉଲୋମୀ ତନୁସ୍ନାତା ନାରୀ ସହ ଆନନ୍ଦରେ ଜୀବନ ଉପଭୋଗ କଲେ, ମଘବନ (ଇନ୍ଦ୍ର) ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ପରି। ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣି, ସେ ନିୟମାନୁସାରେ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଜାପିତା ପରି ପୃଥିବୀ ଓ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ। ସମସ୍ତଙ୍କ ରକ୍ଷାକାରୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଜାର ରକ୍ଷକ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଖ୍ୟାତି ଯେପରି ଦୃଢ଼ ଥିଲା, ସେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାସ କଲେ। ରାଜା ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଖ୍ୟାତି ପାଇଁ ଯାତ୍ରା କଲେ। ତାହା ପାଇଁ, ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରି, ଅନ୍ତର୍ଗତ ହେଲେ। ସେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କନ୍ୟା, ପ୍ଲକ୍ଷ ଗଛରୁ ଜନ୍ମିତ, ଯାଙ୍କର ଜିହ୍ୱା ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ। ଶୁଭ୍ର ଦେବୀ ସେତେ ତୀରେ ଉଭା ଥିଲେ, ଅନେକ ପବିତ୍ର ତୀରେ ନିର୍ମଳ ହୋଇ। ସେ ପୁଣି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉତ୍ତର ପୀଠକୁ ଆସିଲେ। ଚାରିପାଖରୁ ପାଞ୍ଚ ଯୋଜନା ଯାଉଥିବା ଏହି ପୀଠକୁ ଆସିଲେ। ଏହା ଉତ୍ତରରେ ଥିବାରୁ, ସମସ୍ତ ପଣ୍ଡିତମାନେ ଏହାକୁ 'ଉତ୍ତର ପୀଠ' କୁହନ୍ତି। ଏଠି ଯେଉଁଠି ଶିବ, ଦେବମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ଓ ଜଗତର ରକ୍ଷକ, ବିଦ୍ଧିପୂର୍ବକ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ବିରଜା ଦକ୍ଷିଣ ପୀଠ, ଅନେକ ଫଳ ଦେଇଥିବା। ସମନ୍ତପଞ୍ଚକ ମଧ୍ୟ ଏକ ପୀଠ, ଉତ୍ତମ ଓ ଅବିନାଶୀ ଉତ୍ତର ପୀଠ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। “ମୁଁ କରିବି, ମୁଁ ଚାଷ କରିବି, ତୁମେ ଚାହିଁଥିବା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି,” ଏପରି ଉତ୍ତର ଦେଇ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।