ଭଗ୍ୟଶାଳୀ ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା ଆମକୁ କୃପାକରି କହନ୍ତୁ।” ଏହି ସ୍ଥାନରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ ଯିବାବେଳେ ଦିବ୍ୟ ପୂର୍ବଜମାନେ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେଥିର ମହତ୍ତ୍ୱ ଅମୂଲ୍ୟ। ଏହି ସହିତ, ଏହି ପବିତ୍ର ଦିନର କଥା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ହେଲା, ଯାହା କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ରୁଣ୍ତୁ ପ୍ଲାଉଁ ଚାଷ ଋତୁର ଆରମ୍ଭରେ, ସଂବରଣ ନାମକ ରାଜା ଏକ ନକ୍ଷତ୍ରରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ସେ ଶିଶୁବୟସରୁ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ସଦା ମୋର ଭକ୍ତ ଥିଲେ। ସେଠାରେ, ଏହି ଉତ୍ତମ ମନୋଭାବୀ ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ବେଦ ଓ ଶାଖାଗୁଡ଼ିକ ଶିଖେଇଥିଲେ। ସଂବରଣ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ, ଯିଏ ତପସ୍ୟାର ଧନ, ଅପେକ୍ଷା କଲେ। ପରେ ସେ ବୈଭ୍ରାଜ ଯାଇ, ଏକ ପ୍ରକାର ବିକ୍ଷିପ୍ତତାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ସୁଗନ୍ଧରେ ଅତୃପ୍ତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ। ନୀଳ କମଳ, ରକ୍ତ କମଳ, ଶ୍ୱେତ କମଳ ଓ ଦିନେ ଖିଲୁଥିବା କମଳ ମଧ୍ୟରେ, ସଂବରଣ ଏକ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଅପୂର୍ବା ଅପସରାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ଯୁବତୀ ସଂବରଣଙ୍କୁ ଦେଖି, କାମବାଣରେ ବିଧିତ ହେଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଘୋଡ଼ା ଅସ୍ଥିର ହୋଇଗଲା ଓ ସେ ଭୂମିକୁ ବେହୋଶ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲେ। ତାଙ୍କୁ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଲୋକମାନେ ପାନି ଛିଟିଲେ, ଏବଂ ସେ କ୍ଷଣେ ଶଚେତନ ହେଲେ। ସେମାନେ ମଧୁର କଥା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ, ଯେପରି ଜଳ ଶିତଳତା ଦେଇଥାଏ। ଏହିପରି ଆଶ୍ୱସନ ପାଇଁ ସଂବରଣ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପରି ଇଚ୍ଛାମତେ ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖରକୁ ଗଲେ। ସେଇଠୁଏଁ, ସେ ଦିନେ ଖାଉନଥିଲେ, ରାତିରେ ଶୁଅନଥିଲେ। ତପସ୍ୟାର ଧନ ବସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖରେ ଦହିଦେଲେ। ସେ ଦେବତା ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ରଥରେ ଦେଖିଲେ। ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସମ୍ମାନ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ରଥରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏଠାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭାବରେ ଭାସିଥିଲେ ବରୁଣୀ, ମନେ ହେଉଥିଲା ଦ୍ୱିତୀୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ। ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ପରେ, ସଂବରଣ ତାଙ୍କର ଆଗମନ କାରଣ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ—“ସଂବରଣଙ୍କ ଝିଅ ପାଇଁ ଆସିଛି; ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ୍।” ଏହିପରି ଭାବେ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି, ରାଜା ସଂବରଣଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଦେବତାଙ୍କ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସେ ଯୁବତୀ ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ହସ୍ତ ଯୋଡ଼ି ବରୁଣୀ ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୁଁ ତାଁକୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ଦେଖିଥିଲି, ଅମରପୁତ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଚିହ୍ନ ଦେଖି ଚିହ୍ନିପାରିଛି। ତାଙ୍କର କଟି ସିଂହ ପରି, ମଧ୍ୟ ତିନି ଭାଙ୍ଗ ଚିହ୍ନ ଅଛି; ହାତ ଓ ପାଦ କମଳପତ୍ର ପରି, ମୁଣ୍ଡ ଛତ୍ର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ତାଙ୍କର ଆଙ୍ଗୁଠି ଲମ୍ବା ଓ ସୁସଂଯୁକ୍ତ, ଦାନ୍ତ ଶୋଭାବନ୍ତି, ହାତ ପାଦ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ସେ ପଞ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଲାଲ, ଚାରି ସ୍ଥାନରେ ଶ୍ୟାମ, ତିନି ସ୍ଥାନରେ ବଙ୍କିଆ। ଏହି ଭୂମିରେ ଏହି ରାଜପୁତ୍ରକୁ ତାଙ୍କ ପତି ଏପୂର୍ବେ ମନେ କରିଥିଲେ। ଯଦି ଅନ୍ୟକୁ ଇଚ୍ଛା କରାଯାଏ, ତେବେ ପୁଣି ଅନ୍ୟକୁ ଦେବାକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି ନାହିଁ, ହେ ଭଗବନ, ମୋତେ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।” ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କନ୍ୟା ତାଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ କହିଲେ—“ଏହି ସଂବରଣ, ଋକ୍ଷଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଏବେ ମୋ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସୁଛନ୍ତି।” ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦେଖି ରାଜା ଶିର ନମାଇଲେ, ଏବଂ ତାପରେ ତାପତୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ପଚାରିଲେ—“ଏହି ଯୁବତୀ କିଏ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ?” ବରୁଣୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ଆପଣଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ, ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲି, ସେ ତାଙ୍କୁ ଦେଲେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଆପଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଆଣିଛି।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି ଆନନ୍ଦିତ ରାଜା ବିଧିପୂର୍ବକ ତାପତୀଙ୍କ ହାତ ଧରିଲେ। ସେ ରାଜଧାନୀର ଶୋଭା ମନେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ, ଯେପରି ଦୈତ୍ୟକନ୍ୟା ଦେବେନ୍ଦ୍ରର ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ। ଏହିପରି, ସଂବରଣ ଜନ୍ମରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସମସ୍ତ ଶୁଭ ସଂସ୍କାର ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ, ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ଯେପରି ଅଗ୍ନିକୁ ପୋଷାଯାଏ, ସେପରି ଜୀବନରେ ପୋଷିତ ହେଉଥିଲେ।