ଏହି ଦୃଶ୍ୟରେ, ଏକ ଶୂରବୀର ଛଉଳିଶି ତୀର ନେଇଥିଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ତୀର ସୁନାର ପଙ୍ଖ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିରୋଭାଗ ଥିଲା। ସେ ପ୍ରଥମ ତୀରରେ ରଥଚାଳକଙ୍କୁ ବଧ କଲେ, ଦ୍ୱିତୀୟ ତୀରରେ ପତାକାକୁ କାଟିଦେଲେ। ତାଙ୍କର ଧନୁସ୍ ଭଙ୍ଗ ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ସେ ଏକ ତଳୱାର ଓ ଢାଲ ଧରିଲେ। ଚାରିଟି ତୀର ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କରି, ପୁନି ଏକ ଭାଲ ନେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସେ ଅରଣ୍ୟରେ ସିଂହୀଙ୍କ ସହ ଖେଳୁଥିବା ଶିଆଳ ଭଳି ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ରୂଷ୍ଟ ହେଇ ତାଙ୍କୁ ତୀର ଲାଗିଲା, ଏବଂ ସେ ଦାନବ ଭୂମିରେ ପତିତ ହେଲେ। ଏହି ଦାନବ ଭୟଙ୍କର ମୁଖ ନେଇ ଅତି ତୀବ୍ରତାରେ ଆଗକୁ ଧାଇଲେ। ଦୁର୍ଦ୍ଧର, ଦୁର୍ମୁଖ ଓ ବାଘ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ଅନ୍ୟ ଏକ ଦାନବ ମଧ୍ୟ ଆଗକୁ ଆସିଲେ। ସେମାନେ କାଟ୍ୟାୟନୀଙ୍କୁ ନିମିତ୍ତ କରି ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଧରି ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଦେବୀ ହସିଲେ ଓ ଉତ୍ତମ ଡମରୁ ବଜାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେହିପରି, ଭୂତଗଣ ନୃତ୍ୟ କରି ହସୁଥିଲେ। ପରମେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ ସେମାନେଂକୁ ମାରିଲେ ଓ କେହିଙ୍କୁ କେଶ ଧରି ଧରିଲେ। ଜଗତ୍ଜନନୀ ଦେବୀ ବୀଣା ବଜାଇ ନୃତ୍ୟ କଲେ ଓ ମଦ୍ୟପାନ କଲେ। ତାଙ୍କର ବସ୍ତ୍ର ଢିଲା ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଶକ୍ତି କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା; ଏହା ଦେଖି ଦାନବ ନାୟକମାନେ ଚମକିଯାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଠୁଣ୍, ପୁଛ, ଛାତି ଓ ଶ୍ୱାସର ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଦେବୀ ଭୂତଗଣଙ୍କୁ ଦୂରେ ହଟାଇଦେଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ସିଂହକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ଏକ ଦାନବ ପଳାଇଗଲେ; ତେବେ ଅମ୍ବିକା ରୋଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ସମୁଦ୍ରକୁ ଉତ୍ପାତ କରି, ମେଘକୁ ବିକୀର୍ଣ୍ଣ କରି, ସେ ଦୁର୍ଗ ଦିଗରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ଦେବୀ ହାତୀର ଦଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ ଓ ଉତ୍ତମ ବଂଶର ମହାବଳୀ ମହିଷ ମଧ୍ୟ ବିଧ୍ୱଂସ କଲେ। ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କ ଦିଆ ଭାଲ ନିକ୍ଷେପ କଲେ, କିନ୍ତୁ ତାହାର ଶିର ଭାଙ୍ଗି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। କୁବେରଙ୍କ ଗଦା ଘୁରାଇ ଛାଡ଼ିଲେ, ତାହା ଭାଙ୍ଗି ଭୂମିରେ ପତିତ ହେଲା। ଏହାକୁ ପଛକୁ ଫେରାଇ ଦେବୀ କ୍ରୋଧରେ ଯମଙ୍କ ଦଣ୍ଡକୁ ଛାଡ଼ିଲେ, ଯାହା ଅନେକ ଖଣ୍ଡରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲା। ଦୁର୍ଗା ମହିଷାସୁରଙ୍କ ସିଂହକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ତାଙ୍କ ପିଠିରେ ବେଗରେ ଚଢ଼ିଗଲେ। ନରମ ଓ କୋମଳ ପାଦରେ ତାଙ୍କୁ ଦବାଇଲେ, ଯେପରିକି କୃଷ୍ଣା ଚର୍ମକୁ ଭିଜାଯାଏ। ତାପରେ ଭାଲରେ ଗଳା ଭେଦିଦେଲେ, ଏବଂ ସେଠାଠାରୁ ତଳୱାରଧାରୀ ଏକ ପୁରୁଷ ବାହାରିଲେ। ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ତଳୱାରରେ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ, ଦାନବ ସେନା ଭୟରେ ଚିତ୍କାର କଲେ। ଭବାନୀଙ୍କ ପାର୍ଷ୍ୱଦେବୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କରି, ଭୟଭୀତ ହୋଇ ସେମାନେ ପାତାଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ନାରାୟଣୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଧାର, କାଟ୍ୟାୟନୀ, ଭୟଙ୍କର ମୁଖ ଓ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଆକୃତିର ଦେବୀ। ଦୁର୍ଗା କହିଲେ, "ମୁଁ ପୁନର୍ବାର ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେବି," ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଜିଜ୍ଞାସା ଭରିତ ଏକ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ଆଜି ମୋର ଅତି ଉତ୍ସୁକତା ଅଛି, ମୋତେ ସବୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କୁହନ୍ତୁ।" ସେ ପଚାରିଲେ, "ଶୁମ୍ଭ ଦାନବଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ, ଜଗତର କ୍ଷେମ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ କେମିତି ଘଟିଲା?" ଓମା ନାମରେ, ତାଙ୍କୁ କୌଶିକୀ ନାମକ ଏକ ଆବରଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସେ ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଅସ୍ତ୍ରରେ ବଧ କରିବେ। ହିମବତଙ୍କ ଝିଅ ଭାବରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ; ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନ ଆପଣ ମୋତେ କହିବେ। ସେ କିପରି ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଦାନବଙ୍କୁ ବଧ କଲେ, ଏହି ସବୁ ଘଟଣା ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କୁହନ୍ତୁ। "ଏବେ ଆପଣ ମନୋଯୋଗରେ ଶୁଣନ୍ତୁ, ମୁଁ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଶାଶ୍ୱତ ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା କହିବି। ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରୟ ହରାଇ, ସେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସେନାପତି ହେଲେ, ଦାନବମାନଙ୍କ ଅହଂକାର ନାଶ କଲେ। ଦେବତାମାନେ ମହିଷାସୁର ଦାନବପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଳାତ୍କୃତ ହୋଇ, ପରାଜିତ ହେଲେ। ତେବେ ସେମାନେ ଶ୍ବେତଦ୍ୱୀପରେ ବିଶ୍ୱହଂସ ହରିଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ।