ବିନ୍ଧ୍ୟା ପର୍ବତର ଶୀର୍ଷ ଶିଖରରେ, ଋଷିମାନେ ଯେଉଁ ଦୁର୍ଗାଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ, ସେଇ ଦୁର୍ଗା ଦାନବମାନଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ଦଢ଼ି ରହିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଅପ୍ସରାମାନେ, କାତ୍ୟାୟନୀଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଉଥିଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ଦୁଃଖ ରହିତ ଭାବରେ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସେଉଁଠି ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଇଜଣ ପ୍ରମୁଖ ଦାନବ, ଚଣ୍ଡ ଓ ମୁଣ୍ଡ, ସେଇ ତପସ୍ବିନୀ ମହିଳାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ମହିଷାସୁରଙ୍କ ଦୂତ ଥିବା ଏହି ଦୁଇଜଣ ଦାନବ, ଦାନବରାଜ୍ଞୀଙ୍କ ପାଖରେ ଯାଇ କହିଲେ—“ଏଠାରେ ଏକ ଦେବୀ ଅଛନ୍ତି, ଅତିଶୟ ପ୍ରଭାବଶାଳି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ସୁନ୍ଦରୀ। ସେ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ତିନି ଅଗ୍ନିକୁ ଜୟ କରିଛନ୍ତି, ସେଁଠି ସେ ଗଳା ଦ୍ୱାରା ଶଂଖକୁ ଶାନ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଆଲୋକିତ କରିବା ଶକ୍ତି ଯାହା ଆପଣଙ୍କର ଭାବାଯାଉଛି, ସେ ଦେବୀଙ୍କ ଅଂଶ ମାନେ କେବଳ ପ୍ରେମରେ ଦୃଢ଼ କୋଟ ଭଳି ହୋଇଯାଇଛି। ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରତାପ ଅନୁସାରେ, ସେମାନେ କାମନାରେ ଏକ ଯନ୍ତ୍ର ଭଳି ତିଆରି ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କୁ ଭୟ କରୁଥିବା, ଅସ୍ଥିର ପ୍ରେମ ପାଇଁ ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳା ପଥ ତିଆରି ହୋଇଛି। ଏଠି, ଭୟଭିତ ଲୋକ ପାଇଁ ମନମଥଙ୍କ ଘରମ ଝଡ଼ି ଯାଉଛି। ଏହି ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଗୃହର ମୁଦ୍ରା ନିଜେ କାମଦେବ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏଠିକୁ ଆମେ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ନଗର ଭାବରେ ଦେଖୁଛୁ, କାମଦେବଙ୍କ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଏହା ରକ୍ଷିତ। ଏଠି ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ କାମଦେବଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ବସିଛନ୍ତି। ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଏହି ସୌନ୍ଦର୍ୟ ତିଆରି କରି, ଶ୍ରମିତ ହୋଇ, ଏହାକୁ ଅନ୍ବେଷଣ ପାଇଁ ହସ୍ତେ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ନୂତନ ତ୍ୱରାଣ୍ଯୁକ୍ତ ଭାବେ ସୃଷ୍ଟି କରି, ଏହି ସୌନ୍ଦର୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ମଣିମୟ ନଖମାଳା ତିଆରି ହୋଇଛି, ଯେପରି ଆକାଶରେ ତାରାମାଳା ଦେଖାଯାଏ। ଆମେ ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିଛୁ, କିନ୍ତୁ ସେ କିଏ, କାହାର ଝିଅ, କିମ୍ବା କେବଳ ଏକ କନ୍ୟା—ଏହି ଅନ୍ତର୍ଗତ ସତ୍ୟ ଆମେ ଜାଣିନାହିଁ। ଆପଣ ନିଜେ ବିନ୍ଧ୍ୟାକୁ ଯାଇ, ଦେଖନ୍ତୁ, ଏବଂ ଯାହା ଉଚିତ, ତାହା କରନ୍ତୁ।” ତାପରେ ମହିଷାସୁର ନିଜ ମନରେ ନିଶ୍ଚିତ କଲେ—“ଏଠି କୌଣସି ମହିଷ ନାହିଁ।” ଯେଉଁଠାରୁ ଯେଉଁଭଳି ଲୋକ ଆସନ୍ତି, ସେମାନେ ବାଧ୍ୟ କିମ୍ବା ଇଚ୍ଛାରେ ଆସନ୍ତି। ଏହିପରେ ଦାନବମାନଙ୍କ ମହାପତି, ଉଗ୍ରାୟୁଧ, ଚିକ୍ଷୁର ଏବଂ ରକ୍ତବୀଜଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ସେମାନେ ଆସି, ପର୍ବତ ପାଦରେ ଶିବିର ହିଁସ୍ଥାପନ କଲେ, ଏହି ସମସ୍ତ ଦାନୁପୁତ୍ରମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ମାୟାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଡୁଣ୍ଡୁଭି, ଶତ୍ରୁ ସେନା ଭଞ୍ଜକ, ମୃଦଙ୍ଗ ମାରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ତାପରେ ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ—“ହେ କନ୍ୟେ, ମୁଁ ମହାଦାନବ, ଅପୂର୍ବ ରଣଶୂର ରମ୍ଭାପୁତ୍ରଙ୍କ ଦୂତ। ତାଙ୍କ କଥା କହିବାକୁ ଆସିଛି, ଏବଂ ତୁମେ ସତ୍ୟ କହ, ମୂଢ଼ତା ଛାଡ଼। ରମ୍ଭାପୁତ୍ର ସ୍ବୟଂ ଉଚ୍ଚାସନରେ ବସି, ଏହିପରି କଥା କହିଛନ୍ତି—‘ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହାରି, ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇ ପୃଥିବୀରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଛନ୍ତି, ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ରୁଦ୍ର, ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ; ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ମୁଁ ନାୟକ। ଯେଉଁମାନେ ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିଛନ୍ତି, ଦେବ, ଯକ୍ଷ, କିଏଁ ମଧ୍ୟ ଜୀବନ ଚାହିଁନାହିଁ। ଏହି ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ, ମୋର ସମସ୍ତ ସଫଳତା ଏଠି ସଂଗ୍ରହିତ ହୋଇଛି। ତେଣୁ, ତୁମେ ମୋତେ ଏଠି ଜଗତ୍ନାଥ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କର; ମୁଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ପତି। ଏହା ସତ୍ୟ, ଦାନବପତି ପୃଥିବୀରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ; ଏହା ସତ୍ୟ, ଦେବମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହାରିଛନ୍ତି। ଯଦି ଆଜି ମୁଁ ମହିଷ ଦାନବକୁ ପାଇଁ, ତେବେ ସତ୍ୟର ବଳରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପତି ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବି। ସେ ତୁମ ପାଇଁ ନିଜ ମୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ଦେଇଦେବେ—ଏଠି କ’ଣ ପଣ, ଯଦି ଏଠାରେ ଏବେ ଦିଆଯିବ ତୁମେ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କୁ?’” ଦେବୀ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମୃଦୁ ହାସି କରି, ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜୀବମାନଙ୍କ କଳ୍ୟାଣ ପାଇଁ କହିଲେ—“ଏହି ଜାତିରେ ଯେଉଁଠି ଯୁଦ୍ଧ ମଞ୍ଚରେ ମୋତେ ଜୟ କରିପାରିବ, ସେଁଠି ତାଙ୍କୁ ମୋ ପତି ଭାବେ ମିଳିବେ।” ଏହି ସବୁ କଥା ଦାନବ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ମହିଷାସୁରଙ୍କୁ ଯାଇ ଖବର ଦେଲେ। ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହୀ ହୋଇ, ମହିଷାସୁର ବିନ୍ଧ୍ୟା ପର୍ବତର ଶିଖରକୁ, ସରସ୍ୱତୀ ତୀରକୁ ଆସିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ସେନାପତି ନମରକୁ ସେନା ନାୟକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦୁର୍ଗା ତାଙ୍କ ସେନାର ଏକ ଅଂଶ ନେଇ, ବେଗରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଏଗିଯାଇଲେ।