मृते च सर्वबन्धूनामित्याह भगवान् भृगुः
सर्व नातेवाईक मरण पावल्यावर, असं भगवंत भृगु म्हणतात.
प्रमे ऽह्नि चतुर्थे वा सप्तमे वास्थिसंचयम्
तिसऱ्या, चौथ्या किंवा सातव्या दिवशी अस्थी संकलन करावं.
सोदकैस्तु क्रिया कार्या संशुद्धैस्तु सपिण्डजैः
शुद्ध झालेले आणि पिंड देणारे नातेवाईक, पाण्याने विधी करावा.
बाले प्रव्राजि संन्यासे देशान्तरमृते तथा
लहान मुलगा, संन्यासी, प्रव्रजित किंवा दूरदेशी मरण पावलेल्यासाठीही हेच करावं.
गर्भस्रावे तदेवोक्तं पूर्णकालेन चेतरे
गर्भपात झाल्यासही, पूर्ण काळानंतर जन्म झाल्यासारखेच नियम लागू पडतात.
षड्रात्रं चैव वैश्यानां शूद्राणां द्वादशाह्निकम्
वैश्यांसाठी सहा रात्रींचा, तर शूद्रांसाठी बारा दिवसांचा काळ ठरवला आहे.
स्वाः स्वाः कर्मक्रियाः कुर्युः सर्वे वर्णा यथाक्रामम्
प्रत्येक वर्णाने आपापल्या कर्तव्यांची आणि विधींची योग्य क्रमाने पूर्तता करावी.
सपिण्डीकरणं कार्यं प्रेते आवत्सरान्नरैः
मृत व्यक्तीसाठी वर्षभरानंतर नातेवाईकांनी पिंडदान करावे.
प्रीणनं तस्य कर्त्तव्यं यथा श्रुतिनिदर्शनात्
शास्त्रानुसार सांगितल्याप्रमाणे त्याचे समाधान करण्याचे कृत्य करावे.
कुर्याद्येनास्य सुप्रीताः पितरो यान्ति राक्षस
ज्यामुळे पितर प्रसन्न होतील, तेच कृत्य करावे, हे राक्षस.
तत्तद् गुणवते देयं तदेवाक्षयमिच्छता
शाश्वत फल हवे असल्यास, सद्गुणी व्यक्तीस दान द्यावे.
धर्मतो धनमाहार्यं यष्टव्यं चापि शक्तितः
धन नेहमी धर्माने मिळवावे आणि यज्ञ आपल्या क्षमतेनुसार करावा.
तत् कर्त्तव्यमशङ्केन यन्न गोप्यं महाजने
जे कृत्य सज्जनांपासून लपवायचे नाही, ते निःसंकोचपणे करावे.
धर्मार्थकामसंप्राप्तिः परत्रेह च शोभनम्
धर्म, अर्थ आणि काम यांची प्राप्ती या जगात आणि परलोकातही शुभ आहे.
वानप्रस्थाश्रमं धर्मं प्रवक्ष्यामो ऽवधार्यताम्
आता मी वानप्रस्थाश्रमधर्म सांगतो, ते लक्षपूर्वक ऐका.
वानप्रस्थाश्रमं धर्मं प्रवक्ष्यामो ऽवधार्यताम्
आता मी वानप्रस्थाश्रमधर्म सांगतो, ते लक्षपूर्वक ऐका.
भूमौ शय्या ब्रह्मचर्यं पितृदेवातिथिक्रिया
जमिनीवर झोपणे, ब्रह्मचर्य पाळणे, आणि पितर, देव व अतिथी यांची सेवा करणे—
वन्यस्नेहनिषेवित्वं वानप्रस्थविधिस्त्वयम्
वनातील फळे-मुळे आणि तूप यावर निर्वाह करणे—हे वानप्रस्थाचे नियम आहेत.
जितेन्द्रियत्वमावासे नैकस्मिन् वसतिश्चिरम्
रहाताना इंद्रियांवर संयम ठेवणे आणि एकाच ठिकाणी जास्त काळ न थांबणे—
आत्मज्ञानावबोधेच्छा तथा चात्मावबोधनम्
स्वतःच्या आत्म्याचे ज्ञान मिळवण्याची इच्छा आणि आत्मसाक्षात्कार साधणे.
वर्णधर्माणि चान्यानि निशामय निशाचर
आता, हे निशाचर, इतर वर्णधर्मही ऐक.
क्षत्रियस्यापि कथिता ये चाचारा द्विजस्य हि
क्षत्रियाचे जे आचार सांगितले, तेच द्विजांनाही लागू आहेत.
गार्हस्थ्ययमुत्तमं त्वेकं शूद्रस्य क्षणदाचर
शूद्रासाठी गृहस्थाश्रमातील एकच श्रेष्ठ आचरण आहे, ते म्हणजे रात्रीच्या वेळी पाळायचे.
यो हापयति तस्यासौ परिकुप्यति भास्करः
जो हे आचरण सोडतो, त्याच्यावर सूर्य देव रागावतो.
भानुर्वै यतते तस्य नरस्य क्षणदाचर
जो मनुष्य रात्रीचे हे आचरण करतो, त्याच्या कल्याणासाठी सूर्य देव प्रयत्न करतो.
यः संत्यजेच्चापि निजं हि धर्मं तस्मै प्रकुप्येत दिवाकरस्तु
पण जो आपला कर्तव्यधर्म सोडतो, त्याच्यावर दिवाकर देव रागावतो.
जगाम चोत्पत्य पुरं स्वकीयं मुहुर्मुहुर्धर्ममवेक्षमाणः
तो वारंवार आपले शहर गाठत राहिला आणि नेहमी धर्माचा विचार करत राहिला.
सम्हूयाब्रवीत् सर्वान् राक्षसान् धार्मिकं वचः
त्याने सर्व राक्षसांना बोलावले आणि धर्मयुक्त वचन सांगितले.
दानं दया च क्षान्तिश्व ब्रह्मचर्यममानिता
दान, दया, सहनशीलता, ब्रह्मचर्य आणि नम्रता —
सदाचारनिषेवित्वं परलोकप्रदायकाः
चांगले वर्तन पाळल्याने परलोक मिळतो.