अनुज्ञातो वरं दत्त्वा गुरवे दक्षिणां ततः
परवानगी मिळाल्यावर, गुरूला दक्षिणा दिल्यावर —
वानप्रस्थाश्रमं वापि चतुर्थं स्वेच्छयात्मनः
तो आपल्या इच्छेने वानप्रस्थ किंवा चौथा आश्रम स्वीकारू शकतो.
गुरोरभावे तत्पुत्रे तच्छिष्ये तत्सुतं विना
गुरू नसल्यास, त्याच्या मुलाला, शिष्याला किंवा ते नसल्यास नातवाला —
एवं जयति मृत्युं स द्विजः शालकटङ्कट
असा जो द्विज आहे, शालकटंकट, तो मृत्यूवर विजय मिळवतो.
असमानर्षिकुलजां कन्यामुद्वहेद् निशाचर
हे निशाचर, आपल्याच ऋषिकुळातील नसलेल्या कन्येशी विवाह करावा.
सम्यक् संप्रीणयेद् भक्त्या सदाचाररतो द्विजः
द्विजाने नेहमी चांगल्या वर्तनात राहून, भक्तीभावाने तिचे मन जिंकावे.
लक्षणं श्रोतुमिच्ःआमि कथयध्वं तमद्य मे
मला त्या गुणधर्मांविषयी ऐकायचे आहे, आज मला ते सांगा.
लक्षणं तस्य वक्ष्यामस्तच्छृणुष्व निशाचर
मी तुला त्या गुणधर्मांची माहिती सांगतो, ऐक निशाचर.
न ह्याचारविहिनस्य भद्रमत्र परत्र च
ज्याच्याकडे चांगले वर्तन नाही, त्याला या जगात किंवा पुढच्या जगातही कल्याण मिळत नाही.
भवन्ति यः समुल्लङ्घ्य सदाचारं प्रवर्तते
जो कोणी चांगल्या वर्तनाला न जुमानता वागतो, असे लोक निर्माण होतात.
कार्यो यत्नः सदाचारे आचारो हन्त्यलक्षणम्
चांगल्या वर्तनासाठी नेहमी प्रयत्न करावा; कारण वर्तनामुळे अशुभ गोष्टी दूर होतात.
शृणुष्वैकमनास्तच्च यदि श्रेयो ऽभिवाञ्छसि
जर तुला खरंच कल्याण हवं असेल, तर हे लक्षपूर्वक ऐक.
असौ सदाचारतरुः सुकेशिन् संसेवितो येन स पुण्यभोक्त
सुकेंशिन, जो कोणी चांगल्या वर्तनाच्या वृक्षाची सेवा करतो, तो पुण्याचा लाभ घेणारा होतो.
प्राभातिकं मङ्गलमेव वाच्यं यदुक्तवान् देवपतिस्त्रिनेत्रः
सकाळी फक्त शुभ बोलावे, असं देवांचा त्रिनेत्री स्वामी म्हणतो.
प्रभाते यत् पठन् मर्त्यो मुच्यते पापबन्धनात्
सकाळी हे वाचल्याने मनुष्य पापांच्या बंधनातून मुक्त होतो.
श्रुत्वा स्मृत्वा पठित्वा च सर्वपापैः प्रमुच्यते
हे ऐकून, आठवून आणि वाचून सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते.
गुरुश्च शुक्रः सह भानुजेन कुर्वन्तु सर्वे मम सुप्रभातम्
गुरु, शुक्र आणि सूर्यपुत्र यांनी माझी सकाळ मंगलमय करावी.
रैभ्यो मरीचिश्च्यवनो ऋभुश्च कुर्वन्तु सर्वे मम सुप्रभातम्
रैभ्य, मरीचि, च्यवन आणि ऋभु यांनी माझी सकाळ शुभ करावी.
सप्त स्वराः सप्त रसातलाश्च कुर्वन्तु सर्वे मम सुप्रभातम्
सात स्वर आणि सात पाताळे यांनी माझी सकाळ शुभ करावी.
नभः सशब्दं महता सहैव यच्छन्तु सर्वे मम सुप्रभातम्
आकाश, त्यातील नाद आणि महत्त्व यांनी माझी सकाळ शुभ करावी.
भूरादि कृत्वा भुवनानि सप्त ददन्तु सर्वे मम सुप्रभातम्
भूमी आणि सातही लोकांनी माझी सकाळ मंगलमय करावी.
दुःस्वप्ननाशो ऽनघ सुप्रभातं भवेच्च सत्यं भगवत्प्रसादात्
हे निष्पापा, वाईट स्वप्नांचा नाश होवो आणि भगवंताच्या कृपेने सकाळ खरोखरच शुभ होवो.
उत्थाय पश्चाद्धरिरित्युदीर्य गच्छेत् तदोत्सर्गविधिं हि कर्तुम्
उठल्यावर 'हरी' असं उच्चारून जावं, कारण मलविसर्जनाचं कर्तव्य पूर्ण करणं आवश्यक आहे.
कुर्यादथोत्सर्गमपीह गोष्ठे पूर्वापरां चैव समाश्रितो गाम्
मग गायीच्या गोठ्यात, गायीच्या आश्रयाने, दोन्ही वेळा — आधी आणि नंतर — मलविसर्जन करावं.
तथोभयोः पञ्च चतुस्तथैकां लिङ्गे तथैकां मृदमाहरेत
दोन्ही क्रियांमध्ये, पाच, चार आणि एक भाग घ्यावेत; तसेच लिंगासाठी आणि मातीसाठी प्रत्येकी एक भाग घ्यावा.
वल्मीकमृच्चैव हि शौचनाय ग्राह्य सदाचारविदा नरेण
शुद्धतेसाठी, चांगल्या आचारधर्म असलेल्या लोकांनी सांगितल्याप्रमाणे, वाळवीच्या घरची माती आणि माती घ्यावी.
समाचमेदद्भिरफेनिलाभिरादौ परिमृज्य मुखं द्विरद्भिः
पाण्याने, जे फेसरहित आहे, दोनदा तोंड व्यवस्थित धुवावं.
केशांस्तु संशोध्य च दन्तधावनं कृत्वा तथा दर्पणदर्शनं च
केस स्वच्छ करून, दात घासून, नंतर आरशात स्वतःकडे पाहावं.
होमं च कृत्वालभनं शुभानां कृत्वा बहिर्निर्गमनं प्रशस्तम्
होम करून, शुभ वस्त्रधारण करून, मगच बाहेर जाणं योग्य आहे.
मृद्गोमयं स्वस्तिकमक्षतानि लाजामधु ब्राह्मणकन्यकां च
माती, गोमय, स्वस्तिक, तांदळाचे अखंड दाणे, भाजलेला तांदूळ, मध आणि ब्राह्मण कन्या यांचा वापर करावा.