सुकेशे वन्ध्यमूलस्थस्त्विमे जनपदाः स्मृताः
हे सर्व लोक सुकेश आणि वंध्यमूल येथे वसतात असे ओळखले जाते.
निराहारा हंसमार्गाः कुपथास्तङ्गणाः खशाः
निराहार, हंसमार्ग, कुपथ, तंगण आणि क्ष श —
त्रिगर्त्ताश्च किराताश्च तोमराः शिशिराद्रिकाः
त्रिगर्त, किरात, तोमर आणि शिशिर पर्वतावर राहणारे —
एतेषु देशेषु च देशधर्मान् संकीर्त्यमानाञ् शृणु तत्त्वातो हि
या देशांतील चालीरीती कशा आहेत, त्या मी सांगतो, तू सत्याने ऐक.
अकार्पण्यं च शौचं च तपश्च रजनीचर
रात्री हिंडणाऱ्या, कंजूषपणा न करणे, स्वच्छता आणि तप —
ब्राह्मणस्यापि विहिता चातुराश्रम्यकल्पना
ब्राह्मणासाठी चार आश्रमांचे पालन करणेही सांगितले आहे.
आचक्षध्वं न मे तृप्तिः शृण्वतः प्रतिपद्यते
ते सांगा, कारण फक्त ऐकून मला समाधान मिळत नाही.
तत्र धर्मो ऽस्य यस्तं च कथ्यमानं निशामय
तेथे त्याच्यावर असलेला धर्म मी सांगतो, तो लक्षपूर्वक ऐक.
गुरोर्निंवेद्य तच्चाद्यमनुज्ञातेन सर्वदा
गुरूला सांगून, त्याच्या परवानगीने नेहमीच हे आरंभ करावे.
तेनाहूतः पठेच्चैव तत्परो नान्यमानसः
गुरूने बोलावल्यावर, मन दुसरीकडे न नेता, त्यातच लक्ष देऊन पठण करावे.
अनुज्ञातो वरं दत्त्वा गुरवे दक्षिणां ततः
परवानगी मिळाल्यावर, गुरूला दक्षिणा दिल्यावर —
वानप्रस्थाश्रमं वापि चतुर्थं स्वेच्छयात्मनः
तो आपल्या इच्छेने वानप्रस्थ किंवा चौथा आश्रम स्वीकारू शकतो.
गुरोरभावे तत्पुत्रे तच्छिष्ये तत्सुतं विना
गुरू नसल्यास, त्याच्या मुलाला, शिष्याला किंवा ते नसल्यास नातवाला —
एवं जयति मृत्युं स द्विजः शालकटङ्कट
असा जो द्विज आहे, शालकटंकट, तो मृत्यूवर विजय मिळवतो.
असमानर्षिकुलजां कन्यामुद्वहेद् निशाचर
हे निशाचर, आपल्याच ऋषिकुळातील नसलेल्या कन्येशी विवाह करावा.
सम्यक् संप्रीणयेद् भक्त्या सदाचाररतो द्विजः
द्विजाने नेहमी चांगल्या वर्तनात राहून, भक्तीभावाने तिचे मन जिंकावे.
लक्षणं श्रोतुमिच्ःआमि कथयध्वं तमद्य मे
मला त्या गुणधर्मांविषयी ऐकायचे आहे, आज मला ते सांगा.
लक्षणं तस्य वक्ष्यामस्तच्छृणुष्व निशाचर
मी तुला त्या गुणधर्मांची माहिती सांगतो, ऐक निशाचर.
न ह्याचारविहिनस्य भद्रमत्र परत्र च
ज्याच्याकडे चांगले वर्तन नाही, त्याला या जगात किंवा पुढच्या जगातही कल्याण मिळत नाही.
भवन्ति यः समुल्लङ्घ्य सदाचारं प्रवर्तते
जो कोणी चांगल्या वर्तनाला न जुमानता वागतो, असे लोक निर्माण होतात.
कार्यो यत्नः सदाचारे आचारो हन्त्यलक्षणम्
चांगल्या वर्तनासाठी नेहमी प्रयत्न करावा; कारण वर्तनामुळे अशुभ गोष्टी दूर होतात.
शृणुष्वैकमनास्तच्च यदि श्रेयो ऽभिवाञ्छसि
जर तुला खरंच कल्याण हवं असेल, तर हे लक्षपूर्वक ऐक.
असौ सदाचारतरुः सुकेशिन् संसेवितो येन स पुण्यभोक्त
सुकेंशिन, जो कोणी चांगल्या वर्तनाच्या वृक्षाची सेवा करतो, तो पुण्याचा लाभ घेणारा होतो.
प्राभातिकं मङ्गलमेव वाच्यं यदुक्तवान् देवपतिस्त्रिनेत्रः
सकाळी फक्त शुभ बोलावे, असं देवांचा त्रिनेत्री स्वामी म्हणतो.
प्रभाते यत् पठन् मर्त्यो मुच्यते पापबन्धनात्
सकाळी हे वाचल्याने मनुष्य पापांच्या बंधनातून मुक्त होतो.
श्रुत्वा स्मृत्वा पठित्वा च सर्वपापैः प्रमुच्यते
हे ऐकून, आठवून आणि वाचून सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते.
गुरुश्च शुक्रः सह भानुजेन कुर्वन्तु सर्वे मम सुप्रभातम्
गुरु, शुक्र आणि सूर्यपुत्र यांनी माझी सकाळ मंगलमय करावी.
रैभ्यो मरीचिश्च्यवनो ऋभुश्च कुर्वन्तु सर्वे मम सुप्रभातम्
रैभ्य, मरीचि, च्यवन आणि ऋभु यांनी माझी सकाळ शुभ करावी.
सप्त स्वराः सप्त रसातलाश्च कुर्वन्तु सर्वे मम सुप्रभातम्
सात स्वर आणि सात पाताळे यांनी माझी सकाळ शुभ करावी.
नभः सशब्दं महता सहैव यच्छन्तु सर्वे मम सुप्रभातम्
आकाश, त्यातील नाद आणि महत्त्व यांनी माझी सकाळ शुभ करावी.