तस्य पुत्रो गुणज्येष्ठः सुकेशिरभवत्ततः
त्याचा गुणांनी श्रेष्ठ असा पुत्र सुकेश जन्माला आला.
प्रादादजेयत्वमपि शत्रुभिश्चाप्यवध्यताम्
त्याने त्याला शत्रूंनी जिंकता येणार नाही आणि मारता येणार नाही असे वर दिले.
रेमे निशाचरैः सार्द्धू सदा धर्मपथि स्थितः
तो नेहमी निशाचरांसोबत धर्माच्या मार्गावर राहून आनंदी होता.
तत्राश्रमांस्तु ददृशो ऋषीणां भावितात्मनाम्
तेथे त्याने पवित्र आत्म्यांच्या ऋषींची आश्रमं पाहिली.
कथयन्तु भवन्तो मे न चौवाज्ञापयाम्यहम्
आपण मला सांगा, मी काही आज्ञा देत नाही.
केन पूज्यस्तथा सत्सु केनासौ सुखमेधते
सज्जनांमध्ये कोणत्या गोष्टीमुळे मान मिळतो आणि कोणत्या गोष्टीमुळे सुख मिळते?
प्रोचुर्विमृस्य श्रेयोर्ऽथमिह लोके परत्र च
त्यांनी या जगात आणि पुढच्या जगात जे श्रेष्ठ आहे ते विचार करून सांगितले.
यद्धि श्रेयो भवेद् वीर इह चामुत्र चाव्ययम्
हे वीर, या जगात आणि पुढच्या जगात जे कायमचं कल्याण देतं, तेच खरं श्रेय आहे.
तस्मिन् समाश्रितः सत्सु पूज्यस्तेन सुखी भवेत्
सज्जनांमध्ये जो त्या गोष्टीवर आधार ठेवतो, त्याला मान मिळतो आणि तो सुखी होतो.
यमाश्रित्य न सीदन्ति देवाद्यास्तु तदुच्यताम्
ज्याच्या आधारावर देवांसारखेही कोणीही कधीही पडत नाही, तेच सांगावं.
स्वाध्यायवेदवेत्तृत्वं विष्णुपूजारतिः स्मृता
स्वाध्याय आणि वेदांचं ज्ञान, तसेच विष्णूची भक्ती ही श्रेष्ठ मानली जाते.
वेदनं नीतिशास्त्राणां हरभक्तिरुदाहृता
नीतिशास्त्रांचं समजून घेणं आणि हराची भक्ती हाही आदर्श मार्ग मानला जातो.
स्वाध्यायं ब्रह्मविज्ञानं भक्तिर्द्वाभ्यामपि स्थिरा
स्वाध्याय आणि ब्रह्मज्ञान यामध्ये दृढपणा या दोन्हीमुळे आणि भक्तीमुळेही मिळतो.
सरस्वत्यां स्थिरा भक्तिर्गान्धर्वो धर्म उच्यते
सरस्वतीमध्ये भक्ती दृढ असते; गंधर्वांचा धर्म म्हणजेच नीतीमत्ता असे सांगितले जाते.
विद्याधराणां धर्मो ऽयं भवान्यां भक्तिरेव च
विद्याधरांचा धर्म हाच आहे, आणि भवानीमध्ये फक्त भक्तीच श्रेष्ठ मानली जाते.
कौशल्यं सर्वशिल्पानां धर्मः किंपुरुषः स्मृतः
सर्व कलांमध्ये कौशल्य हे किम्पुरुषांचा धर्म समजला जातो.
सर्वत्र कामचारितवं धर्मो ऽयं पैतृकः स्मृतः
सर्वत्र इच्छेनुसार वागणे हेच पितरांचा धर्म मानला जातो.
नियमाद्धर्मवेदित्वमार्थो धर्मः प्रचक्ष्यते
नियमामुळे धर्माची समज येते; हाच अर्थाचा धर्म म्हणून ओळखला जातो.
अकार्पण्यमनायासं दयाहिंसा क्षमा दमः
कंजुषी नसणे, सहजता, दया, अहिंसा, क्षमा आणि संयम—
शङ्करे भास्करे देव्यां धर्मो ऽयं मानवः स्मृतः
शंकर, भास्कर आणि देवीमध्ये हाच मानवी धर्म म्हणून ओळखला जातो.
अहङ्कारमशौण्डीर्यं धर्मो ऽयं गुह्यकेष्विति
अहंकार आणि नम्रतेचा अभाव हेच गुह्यकांचा धर्म मानले जातात.
स्वाध्यायं त्र्यम्बके भक्तिर्धर्मो ऽयं राक्षसः स्मृतः
स्वाध्याय आणि त्र्यंबकाची भक्ती हे राक्षसांचा धर्म मानले जातात.
पिशाचानामयं धर्मः सदा चामिषगृध्नुता
पिशाचांचा धर्म म्हणजे नेहमीच मांसाची लालसा असणे.
ब्रह्मणा कथिताः पुण्या द्वादशैव गतिप्रदाः
ही बारा पुण्यकारी मार्ग ब्रह्मदेवांनी सांगितली असून, त्या सर्वांना उन्नती देणाऱ्या आहेत.
तत्र ये मानवा धर्मास्तान् भूयो वक्तुमर्हथ
त्यामधील मानवी धर्म पुन्हा सांगावे असे तुम्ही योग्य आहात.
ये वसन्ति महीपृष्ठे नरा द्वीपेषु सप्तसु
जे पुरुष पृथ्वीवर, सातही द्वीपांमध्ये राहतात—
जलोपरि महीयं हि नौरिवास्ते सरिज्जले
पाण्यावर पृथ्वी खरोखरच नदीतील होडीसारखी तरंगत असते.
कर्णिकाकारमत्युच्चं स्थापयामास सत्त्म
त्याने कमळाच्या कुडीसारखे, अतिशय उंच असे निवासस्थान निर्माण केले.
स्थानानि द्वीपसंज्ञानि कृतवांश्च प्रजापतिः
प्रजापतीने द्वीप नावाची स्थाने निर्माण केली.
तल्लक्षं योजनानां च प्रमाणेन निगद्यते
त्यांचे विस्तार, योजनांमध्ये मोजून, आता सांगितले जातात.