पादेन वृत्रं तरसा कुजम्भं निपातयामास बलं च मुष्ट्या
त्याने पायाने वेगाने वृत्र आणि कुजंभ यांना खाली पाडलं आणि मुष्टीने बळालाही मारलं.
ततो ऽन्धकः सत्वरितो ऽभ्युपेयाद् रणाय योद्धुं जलनायकेन
मग अंधक लवकरच युद्धासाठी जलनायकाकडे गेला.
तं पाशमाविध्य गदां प्रगृह्य चिक्षेप दैत्यः स च जलेश्वराय
त्याने दोरी फेकली आणि गदा उचलून ती जलाचा स्वामी याच्यावर फेकली.
विवेश वेगात् पयसां निधानं ततो ऽन्धको देवबलं ममर्द
तो वेगाने समुद्राच्या खोल भागात गेला आणि मग अंधकाने देवांची सेना चिरडली.
तमभ्ययाद् दानवविश्वकर्मा मयो महाबाहुरुदग्रवीर्यः
मग मोठ्या बाहूंचा, बलवान दानव विश्वकर्मा मय त्याच्याकडे आला.
शक्त्या मयं शम्बरमेत्य कण्ठे संताड्य जग्राह बलान्महर्षे
शंबराने शूलाने मयाच्या गळ्यात मारलं आणि त्याला जोराने पकडलं, हे महर्षे.
मयः प्रजज्वाल च शम्वरो ऽपि कण्ठावलग्ने ज्वलने प्रदीप्ते
मय जळू लागला आणि शंबराच्याही गळ्यात शूल अडकले म्हणून तोही जळू लागला.
सिंहाभिपन्नो विपिने यथैव मत्तो गजः क्रन्दति वेदनार्त्तः
जसं जंगलात सिंहाने हल्ला केलेला उन्मत्त हत्ती वेदनेने मोठ्याने ओरडतो,
आः किं किमेतन्ननु केन युद्धे जितो मयः शम्बरदानवश्च
'अरे! हे काय? युद्धात मय आणि शंबर दानव यांना कुणी हरवलं?'
रक्षस्व चाभ्येत्य न शक्यते ऽन्यैर्हुताशनो वारयितुं रणाग्रे
'स्वतःचं रक्षण कर! युद्धाच्या अग्रभागी असलेल्या अग्निला कोणीच थांबवू शकत नाही.'
उद्यम्य वेगात् परिघं हुताशं समाद्रवत् तिष्ठ तिष्ठ ब्रुवन् हि
त्याने लोखंडी गदा जोरात उचलली आणि अग्नीकडे धावत 'थांब! थांब!' असं ओरडला.
उत्पाट्य भूम्यां च विनिष्पिपेष ततो ऽन्धकः पावकमाससाद
त्याने ती गदा जमिनीतून उपटली आणि फोडून टाकली; मग अंधक अग्नीकडे गेला.
समाहतो ऽग्निः परिमुच्य शम्बरं तथान्धकं स त्वरितो ऽभ्यधावत्
अग्निला मार लागल्यावर त्याने शंबराला सोडून दिलं आणि मग तो वेगाने अंधकाकडे धावला.
स ताडितो ऽग्निर्दितिजेश्वरेण भयात् प्रदुद्राव रणाजिराद्वि
दैत्यांच्या राजाने मारल्यावर अग्नि घाबरून रणांगणातून पळून गेला.
यान् याञ्शरेण स्पृशते पराक्रमी पराङ्मुखांस्तान्कृतवान् रणाजिरात्
पराक्रमी वीराने रणभूमीतून पाठी फिरवणाऱ्यांना आपल्या बाणांनी घायाळ केले.
संपूज्यमानो दनुपुङ्गवैस्तु तदान्धको भूमिमुपाजगाम
त्या वेळी दैत्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या लोकांनी अंधकाचा सत्कार केला आणि तो पृथ्वीवर आला.
सहाप्सरोभिः परिचारणाय पातालमभ्येत्य समावसन्त
अप्सरांसोबत ते पाताळात सेवा करण्यासाठी गेले आणि तिथेच राहू लागले.
पातितो भुवि सूर्योण तत्कदा कुत्र कुत्र च
सूर्य पृथ्वीवर पडला तेव्हा, त्या वेळी तो नेमका कुठे कुठे पडला होता?
किमर्थं पातितो भूम्यामाकाशाद् भास्करेण हि
भास्कराने आकाशातून सूर्याला पृथ्वीवर का पाडले होते?
यथोक्तवान् स्वयंभूर्मां कथ्यमानां मयानघ
स्वयंभूने जसे सांगितले, हे निष्पापा, तसेच मी ऐकलेले तुला सांगतो.
तस्य पुत्रो गुणज्येष्ठः सुकेशिरभवत्ततः
त्याचा गुणांनी श्रेष्ठ असा पुत्र सुकेश जन्माला आला.
प्रादादजेयत्वमपि शत्रुभिश्चाप्यवध्यताम्
त्याने त्याला शत्रूंनी जिंकता येणार नाही आणि मारता येणार नाही असे वर दिले.
रेमे निशाचरैः सार्द्धू सदा धर्मपथि स्थितः
तो नेहमी निशाचरांसोबत धर्माच्या मार्गावर राहून आनंदी होता.
तत्राश्रमांस्तु ददृशो ऋषीणां भावितात्मनाम्
तेथे त्याने पवित्र आत्म्यांच्या ऋषींची आश्रमं पाहिली.
कथयन्तु भवन्तो मे न चौवाज्ञापयाम्यहम्
आपण मला सांगा, मी काही आज्ञा देत नाही.
केन पूज्यस्तथा सत्सु केनासौ सुखमेधते
सज्जनांमध्ये कोणत्या गोष्टीमुळे मान मिळतो आणि कोणत्या गोष्टीमुळे सुख मिळते?
प्रोचुर्विमृस्य श्रेयोर्ऽथमिह लोके परत्र च
त्यांनी या जगात आणि पुढच्या जगात जे श्रेष्ठ आहे ते विचार करून सांगितले.
यद्धि श्रेयो भवेद् वीर इह चामुत्र चाव्ययम्
हे वीर, या जगात आणि पुढच्या जगात जे कायमचं कल्याण देतं, तेच खरं श्रेय आहे.
तस्मिन् समाश्रितः सत्सु पूज्यस्तेन सुखी भवेत्
सज्जनांमध्ये जो त्या गोष्टीवर आधार ठेवतो, त्याला मान मिळतो आणि तो सुखी होतो.
यमाश्रित्य न सीदन्ति देवाद्यास्तु तदुच्यताम्
ज्याच्या आधारावर देवांसारखेही कोणीही कधीही पडत नाही, तेच सांगावं.