रात्र्यन्ते सृजते लोकान् राजसं रूपास्थितः
रात्रीच्या शेवटी, तो राजस रूप धारण करून लोकांची निर्मिती करतो.
स्रष्टा चराचरस्यास्य जगतो ऽद्भुतदर्शनः
या अद्भुत जगातील चल-अचल सृष्टीचा तोच कर्ता आहे.
शूलपाणिः कपर्द्दी च अक्षमालां च दर्शयन्
तो त्रिशूळ, जटाजूट आणि अक्षयमाळ दाखवत होता.
येनाक्रान्ताव् उभौ देवौ तावेव ब्रह्मशङ्करौ
ज्याच्यामुळे ब्रह्मा आणि शंकर हे दोन्ही देव जिंकले गेले.
को भवानिह संप्राप्तः केन सृष्टो ऽसि मां वद
इथे आलेला तू कोण आहेस? तुला कोणी निर्माण केलं? मला सांग.
भवतो जनकः को ऽत्र जननी वा तदुच्यताम्
तुझा वडील इथे कोण आहे, किंवा आई कोण आहे? ते सांग.
परिवादो ऽभवत् तत्र उत्पत्तिर्भवतो ऽभवत्
तेथे वाद झाला; तुझ्या उत्पत्तीबद्दल प्रश्न निर्माण झाला.
धारयन्नतुलां वीणां कुर्वन् किलकिलाध्वनिम्
तो तराजू आणि वीणा हातात घेऊन, किणकिण आवाज करत होता.
तस्थावधोमुखो दीनो ग्रहाक्रान्तो यथा शशी
तो खाली मान घालून, दुःखीपणे उभा राहिला, जणू ग्रहांनी पकडलेला चंद्र.
क्रोधान्धकारितं रुद्रं पञ्चमो ऽथ मुखो ऽब्रोवीत्
मग पाचव्या मुखाने, रागाने आंधळ्या झालेल्या रुद्राला असे म्हटले:
दिग्वासा वृषभारूढो लोकक्षयकरो भवान्
तू दिशांना वस्त्र केलेला, वृषभावर बसलेला, लोकांचा संहार करणारा आहेस.
निर्दग्धुकामस्त्वनिशं ददर्श भगवानजः
अजन्मा भगवान त्याला जाळण्याची इच्छा धरून, त्याच्याकडे सतत पाहत होता.
श्वेतं च रक्तं कनकावदातं नीलं तथा पिङ्गजटं च शुभ्रम्
पांढरा, लाल, सोन्यासारखा तेजस्वी, निळा, पिंगट केसांचा आणि उजळ असा,
समाहतस्याथ जलस्य बुद्बुदा भवन्ति किं तेषु पराक्रमो ऽस्ति
पाण्यात हालचाल झाली की फुग्यांची निर्मिती होते—त्यांना काही बळ असतं का?
नखाग्रेण शिरश्छिन्नं ब्राह्मं परुषवादिनम्
त्याने आपल्या नखाच्या टोकाने, कठोर बोलणाऱ्या ब्राह्मणाचं डोकं छाटलं.
पतते न कदाचिच्च तच्छङ्करकराच्छिरः
ते डोकं शंकराच्या हातातून कधीच खाली पडत नाही.
सृष्टस्तु पुरुषो धीमान् कवची कुण्डली शरी
एक बुद्धिमान पुरुष निर्माण झाला, ज्याने कवच घातलं होतं, कुंडले घातली होती आणि शरीर सुशोभित होतं.
चतुर्भुजो महातूणी आदित्यसमदर्शनः
तो चार हातांचा, मोठ्या तुणीराचा आणि सूर्याइतका तेजस्वी होता.
भवान् पापसमायुक्तः पापिष्ठं को जिघांसति
तू पापाशी जोडलेला आहेस—सर्वात पापी असलेल्या माणसाला मारायला कोण धजावेल?
त्रपायुक्तो जगामाथ रुद्रो बदरिकाश्रमम्
मग लाजेने भरून रुद्र बदरिकाश्रमात गेला.
सरस्वती यत्र पुण्या स्तन्दने सरितां वरा
जिथे पवित्र सरस्वती, सर्व नद्यांमध्ये श्रेष्ठ, दरीत वाहते.
भिक्षां प्रयच्छ भगवन् महाकापालिको ऽस्मि भोः
भगवान, मला भिक्षा द्या; मी महाकापालिक आहे, प्रभो.
सव्यं भुजं ताडयस्व त्रिशूलेन महेश्वर
महेश्वरा, तुझ्या डाव्या हाताने त्रिशूळाने प्रहार कर.
सव्यं नारायणभुजं ताडयामास वेगवान्
त्याने वेगाने नारायणाच्या डाव्या हातावर प्रहार केला.
एका गगनमाक्रम्य स्थिता ताराभिमम्डिता
एक जण आकाशात जाऊन, तारांनी सजलेला उभा राहिला.
अत्रिस्तस्मात् समुद्भूतो दुर्वासाः शङ्करांशतः
त्यातून शंकराचा अंश असलेले दुर्वासा प्रकट झाले.
तस्माच्छिशुः समभवत् संनद्धकवचो युवा
त्यातून एक तरुण, कवच घातलेला आणि सज्ज, प्रकट झाला.
इत्थं ब्रुवन् कस्य विशातयामि स्कन्धाच्छिरस् तालफलं यथैव
असा म्हणत, त्याने विचारले — कुणाचा खांदा मी ताडफळासारखा तोडू?
निपातयैनं नर दुष्टवाक्यं ब्रह्मात्मजं सूर्यशतप्रकाशम्
हा ब्रह्माचा पुत्र, वाईट बोलणारा, ज्याचे शब्द शंभर सूर्यांसारखे तेजस्वी आहेत, याला खाली पाडा.
जग्राह तूणानि तथाक्षयाणि युद्धाय वीरः स मतिं चकार
त्या वीराने अमर बाण घेतले आणि युद्धासाठी निर्धार केला.