स्वर्गे सहस्रं स तु योजनानां विष्णोः प्रमाणेन हि वामनो ऽभूत् तत्रास्य शक्रः प्रचकार पूजां स्वयंभुवस्तुल्यगुणां महर्षे
स्वर्गात वामन विष्णूच्या प्रमाणाने हजार योजन उंच झाला; तेथे इंद्राने त्याची पूजा केली, ज्यात स्वयंबूप्रमाणेच गुण होते, हे महर्षे.
रसातलस्थो दितिजश्चकार यत्तच्छृणुष्वाद्य वदामि विप्र
पाताळात राहणाऱ्या दैत्याने काय केले ते मी तुला सांगतो, ऐक, हे ब्राह्मण.
शुद्धस्फटिसोपानं कारयामास वै पुरम्
त्याने शुद्ध स्फटिकाच्या पायऱ्यांनी सजलेले एक नगर बांधले.
मुक्ताजालान्तरद्वारो निर्मितो विश्वकर्मणा
त्याच्या आतील प्रवेशद्वार मोत्यांच्या जाळ्यांनी, विश्वकर्म्याने तयार केली होती.
तया सह महातेजा रेमे वैरोचनिर्मुने
त्या सोबत तेजस्वी वैरोचन आनंदाने रमला, हे मुने.
दैत्यतेजोहरः प्राप्तः चपाताले वै सुदर्शनः
दैत्यांचा तेज हरणारा सुदर्शन पाताळात पोहोचला.
बभै हलहलाशब्दः क्षुभितार्णवसंनिभः
तेव्हा समुद्र वादळात असतो तसा मोठा गडगडाट झाला.
आः किमेतदितीत्थञ्च पप्रच्छासुरपुङ्गवः
अरे! हे काय आहे? असं म्हणून असुरांचा प्रमुख विचारू लागला.
कोशे खङ्गं समावेश्य धर्मपत्नी शुचिव्रता
त्याची धर्मपत्नी, जी नेहमी पावित्र्य पाळणारी होती, तिने पेटीत तलवार ठेवली.
इत्येवमुक्त्वा चार्वङ्गी सार्घपात्रा विनिर्ययौ
असं म्हणून ती सुंदर अंगाची स्त्री यज्ञपात्र घेऊन बाहेर गेली.
संपूज्य विधिवच्चक्रमिदं स्तोत्रमुदीरयत्
तिने विधीपूर्वक पूजा करून हे स्तोत्र म्हटलं.
सहस्रांशुं सहस्राभं सहस्रारं सुनिर्मलम्
जो हजार किरणांचा, हजार तेजाचा, हजार चक्रांचा आणि अत्यंत निर्मळ आहे—
तुण्डे त्रिशूलधृक् शर्व आरामूले महाद्रयः
ज्याच्या तोंडात त्रिशूळ आहे, जो शर्वा आहे, वनाच्या मुळाशी असलेला, तो महान डोंगर—
जवे यस्य स्थितो वायुरापोग्निः पृथिवी नभः
ज्याच्या वेगात वारा, पाणी, अग्नी, पृथ्वी आणि आकाश वास करतात—
बाह्मतो मुनयो यस्य बालखिल्यादयस्तथा
ज्याच्यापासून मुनी आणि बालखिल्य वगैरे उत्पन्न होतात—
यन्मे पापं शरीरोत्थं वाग्जं मानसमेव च
माझ्या शरीर, वाणी किंवा मनातून जे काही पाप झालं असेल—
यन्मे कुलोद्भवं पापं पैतृकं मातृकं तथा
माझ्या कुळातलं, वडिलांकडून किंवा आईकडून आलेलं जे काही पाप आहे—
त्वन्नामकीर्तनाच् चक्र दुरितं यातु संक्षयम्
हे चक्र, तुझं नाव घेतल्याने ते सगळं पाप नाहीसं होऊ दे.
संस्मरन् पुण्डरीकाक्षं सर्वपापप्रणासनम्
पुण्डरीकाक्षाचं स्मरण केल्यावर, जो सर्व पापांचा नाश करणारा आहे—
निश्चक्रामाथ पातालाद् विषुवे दक्षिमे मुने
मग तो दक्षिणायनाच्या वेळी पाताळातून बाहेर आला, हे मुनी.
परमामापदं प्राप्य सस्मार स्वपितामहम्
तीव्र संकटात सापडल्यावर त्याने आपल्या आजोबांचा स्मरण केला.
दृष्ट्वा तस्थौ महातेजाः सार्घपात्रो बलिस्तदा
त्याला पाहून, तेजस्वी आणि बलवान बळी यज्ञपात्र घेऊन उभा राहिला.
तरणे यो भवेत् पोतस्तन्मे व्याख्यातुमर्हसि
सूर्य पार करण्यासाठी जी गोष्ट नौका होते, ती मला सांगावी.
विचिन्त्य प्राह वचनं संसारे यद्वितं परम्
विचार करून त्याने असं उत्तर दिलं: 'या संसारात जे श्रेष्ठ ज्ञान आहे—'
प्रवक्ष्यामि हितं ते ऽद्य तथानेयेषां हितं बले
आज मी तुला आणि इतरांनाही जे हितकारक आहे ते सांगतो, बळी.
विषमविषयतोये मज्जतामप्लावानां भवति शरणमेको विष्णुपोतो नराणाम्
इंद्रियांच्या धोकादायक प्रवाहात आधाराविना बुडणाऱ्यांसाठी, विष्णूची नौका हाच एकमेव खरा आश्रय आहे.
परिहर मधुसूदनप्रन्नान् प्रभुरहमन्यनृणां न वैष्णवानाम्
मधुसूदनाच्या भक्तांना दूर ठेव, कारण मी इतर माणसांचा प्रभू आहे, पण वैष्णवांचा नाही.
ये विष्णुभक्ताः पुरुषाः पृथिव्यां यमस्य ते निर्विषया भवन्ति
जे पुरुष पृथ्वीवर विष्णूभक्त असतात, त्यांना यमाचा काहीही परिणाम होत नाही.
तावेव केवलं शलाघ्यौ यौ तत्पूजाकरौ करौ
फक्त ज्या दोन हातांनी त्याची पूजा केली जाते, तेच खरे गौरवास्पद आहेत.
न यौ पूजितुं शक्तौ हरिपादाम्बुजद्वयम्
जे दोन हात हरिच्या कमलासारख्या पायांची पूजा करू शकत नाहीत, ते गौरवास्पद नाहीत.