सुराणां क्रतुभागार्थं स्वयंभो बलिबन्धनम्
देवतांच्या यज्ञातील भागासाठी स्वयंबू ब्रह्माने बळीच्या बंधनाची गोष्ट सांगितली.
कथं कथमिति प्राह त्वं मां दर्शितुमर्हसि
तो म्हणाला, 'हे कसे? कशा प्रकारे?'—तू मला दाखवावे.
दर्शयामास तद्रूपं सर्वदेवमयं लघु
त्याने सर्व देवतांनी बनलेले, हलके आणि तेजस्वी असे आपले रूप दाखवले.
तावानेवोर्ध्वामानेन ततो ऽजः प्रणतो ऽभवत्
त्याच उंचीचे होऊन अजन्म्याने वाकून नमस्कार केला.
भक्तितम्रो महादेवं पद्मजः स्तोत्रमीरयत्
भक्तिभावाने कमलजन्म्याने महादेवाचे स्तोत्र गाऊन त्याची स्तुती केली.
प्रोवाच देवं प्रपितामहं तु वरं वृणीष्वामलसत्त्ववृत्ते
प्रपितामह ब्रह्मा म्हणाला, 'हे देव, शुद्ध आणि श्रेष्ठ वागणुकीच्या तुला हवे ते वर माग.'
रूपेण पुण्येन विबो ह्यनेन संस्थीयतां मद्भवने मुरारे
हे मुरारी, तुझे हे पुण्यरूप माझ्या घरात कायम राहो.
तस्थौ हि रूपेण हि वामनेन संपूज्यमानः सदने स्वयंभोः
तो वामन रूपातच स्वयंबूच्या घरात उभा राहिला आणि सर्वांनी त्याची पूजा केली.
विद्याधरास्तूर्यरांश्च वादयन् स्तुवन्ति देवासुरसिद्धसङ्घाः
विद्याधर आणि गंधर्व वाद्ये वाजवत होते, तर देव, असुर आणि सिद्धांच्या समूहांनी त्याची स्तुती केली.
स्वर्गे विरिञ्चिः सदनात् सुपुष्पाण्यानीय पूजां प्रचकार विष्णोः
स्वर्गात ब्रह्माने आपल्या घरातून सुंदर फुले आणून विष्णूची पूजा केली.
स्वर्गे सहस्रं स तु योजनानां विष्णोः प्रमाणेन हि वामनो ऽभूत् तत्रास्य शक्रः प्रचकार पूजां स्वयंभुवस्तुल्यगुणां महर्षे
स्वर्गात वामन विष्णूच्या प्रमाणाने हजार योजन उंच झाला; तेथे इंद्राने त्याची पूजा केली, ज्यात स्वयंबूप्रमाणेच गुण होते, हे महर्षे.
रसातलस्थो दितिजश्चकार यत्तच्छृणुष्वाद्य वदामि विप्र
पाताळात राहणाऱ्या दैत्याने काय केले ते मी तुला सांगतो, ऐक, हे ब्राह्मण.
शुद्धस्फटिसोपानं कारयामास वै पुरम्
त्याने शुद्ध स्फटिकाच्या पायऱ्यांनी सजलेले एक नगर बांधले.
मुक्ताजालान्तरद्वारो निर्मितो विश्वकर्मणा
त्याच्या आतील प्रवेशद्वार मोत्यांच्या जाळ्यांनी, विश्वकर्म्याने तयार केली होती.
तया सह महातेजा रेमे वैरोचनिर्मुने
त्या सोबत तेजस्वी वैरोचन आनंदाने रमला, हे मुने.
दैत्यतेजोहरः प्राप्तः चपाताले वै सुदर्शनः
दैत्यांचा तेज हरणारा सुदर्शन पाताळात पोहोचला.
बभै हलहलाशब्दः क्षुभितार्णवसंनिभः
तेव्हा समुद्र वादळात असतो तसा मोठा गडगडाट झाला.
आः किमेतदितीत्थञ्च पप्रच्छासुरपुङ्गवः
अरे! हे काय आहे? असं म्हणून असुरांचा प्रमुख विचारू लागला.
कोशे खङ्गं समावेश्य धर्मपत्नी शुचिव्रता
त्याची धर्मपत्नी, जी नेहमी पावित्र्य पाळणारी होती, तिने पेटीत तलवार ठेवली.
इत्येवमुक्त्वा चार्वङ्गी सार्घपात्रा विनिर्ययौ
असं म्हणून ती सुंदर अंगाची स्त्री यज्ञपात्र घेऊन बाहेर गेली.
संपूज्य विधिवच्चक्रमिदं स्तोत्रमुदीरयत्
तिने विधीपूर्वक पूजा करून हे स्तोत्र म्हटलं.
सहस्रांशुं सहस्राभं सहस्रारं सुनिर्मलम्
जो हजार किरणांचा, हजार तेजाचा, हजार चक्रांचा आणि अत्यंत निर्मळ आहे—
तुण्डे त्रिशूलधृक् शर्व आरामूले महाद्रयः
ज्याच्या तोंडात त्रिशूळ आहे, जो शर्वा आहे, वनाच्या मुळाशी असलेला, तो महान डोंगर—
जवे यस्य स्थितो वायुरापोग्निः पृथिवी नभः
ज्याच्या वेगात वारा, पाणी, अग्नी, पृथ्वी आणि आकाश वास करतात—
बाह्मतो मुनयो यस्य बालखिल्यादयस्तथा
ज्याच्यापासून मुनी आणि बालखिल्य वगैरे उत्पन्न होतात—
यन्मे पापं शरीरोत्थं वाग्जं मानसमेव च
माझ्या शरीर, वाणी किंवा मनातून जे काही पाप झालं असेल—
यन्मे कुलोद्भवं पापं पैतृकं मातृकं तथा
माझ्या कुळातलं, वडिलांकडून किंवा आईकडून आलेलं जे काही पाप आहे—
त्वन्नामकीर्तनाच् चक्र दुरितं यातु संक्षयम्
हे चक्र, तुझं नाव घेतल्याने ते सगळं पाप नाहीसं होऊ दे.
संस्मरन् पुण्डरीकाक्षं सर्वपापप्रणासनम्
पुण्डरीकाक्षाचं स्मरण केल्यावर, जो सर्व पापांचा नाश करणारा आहे—
निश्चक्रामाथ पातालाद् विषुवे दक्षिमे मुने
मग तो दक्षिणायनाच्या वेळी पाताळातून बाहेर आला, हे मुनी.