क्रमेण त्वं लङ्घयितुं समर्थो लीलामेतां कृतवान् लोकनाथ
जगनाथा, तुम्ही पावलोपावली सर्व काही ओलांडू शकता; हे सर्व तुम्ही केवळ लीलेने केले आहे.
विष्णो न बध्नासि बलिं न दूरे प्रभुर्यदेवेच्छति तत्करोति
विष्णू, तुम्ही बळीला बांधत नाही, ना तुम्ही दूर आहात; प्रभू ज्या इच्छा करतो तेच करतो.
प्रोवाच भगवान् वाक्यमादिकर्त्ता जनार्दनः
मग भगवंत जनार्दन, आदिकर्ता, असे शब्द बोलले.
तेषां वैच हेतुसंयुक्तं शृणु प्रत्युत्तरं मम
त्यांना मी कारणासहित उत्तर देतो, ते ऐका.
देहि मह्यं प्रमाणेन तदेतत् समनुष्ठितम्
माझ्यासाठी योग्य प्रमाणात ते दे, जे नीटपणे केले गेले आहे.
प्रायच्छद् येन निःशङ्कं ममानन्तं क्रमत्रयम्
ज्याने मला भीती न बाळगता माझी तीन पावले दिली.
बलेरपि हितार्थाय कृतमेतत् क्रमत्रयम्
बळीच्या हितासाठीच ही तीन पावले घेतली गेली.
दत्तं तेनायुरेतस्य कल्पं यावद् भविष्यति
त्याने त्याला युगभर टिकणारे आयुष्य दिले आहे.
सावर्णिके च संप्राप्ते बलिरिन्द्रो भविष्यति
सावर्णि मन्वंतर येईल तेव्हा बळी इंद्र होईल.
प्रोवाच बलिमभ्येत्य वचनं मधुराक्षरम्
बळीपाशी जाऊन त्याने मधुर शब्दांत बोलले.
सुतलं नाम पातालं वस तत्र निरामयः
सुतल नावाचं पाताळ आहे, तिथे तू सुखाने, कोणतीही व्यथा न येता राहा.
भविष्यन्ति तु येनाहं निवत्स्यामि निरामयः
पुढे मी सुद्धा तिथे राहीन आणि मला कुठलाही त्रास होणार नाही.
भिवष्यन्ति महार्हाणि तानि वक्ष्यामि सर्वशः
तिथे मोठ्या मौल्यवान वस्तू असतील; त्या सर्व मी तुला सविस्तर सांगीन.
तथाधीतान्यव्रतिभिर्दास्यन्ति भवतः फलम्
त्या व्रतांचं पालन केल्यावर तुला त्याचे फळ नक्की मिळेल.
द्वारप्रतिपदा नाम तव भावी महोत्सवः
द्वारप्रतिपदा नावाचा एक मोठा सण भविष्यात तुझ्यासाठी येईल.
पुष्पदीपप्रदानेन अर्जयिष्यन्ति यत्नतः
फुलं आणि दिवे अर्पण करून लोक मनापासून पुण्य मिळवतील.
यथैव राज्ये भवतस्तु साम्प्रतं तथैव सा भाव्यथ कौमुदी च
जसं तू आत्ता तुझ्या राज्यात राज्य करतोस, तसंच कौमुदीचं सणही फुलून येईल.
यज्ञं समादाय जगाम तूर्णं स शक्रसद्भामरसंघजुष्टम्
यज्ञ घेऊन तो पटकन इंद्राच्या सभेत गेला, जिथे ऋषी आणि देव एकत्र होते.
अन्तर्दधे विश्वपतिर्महर्षे संपश्यतामेव मुराधिपानाम्
विश्वाचा स्वामी मुराच्या राजांच्या समोर असतानाच अदृश्य झाला.
कृत्वा पुरं सौभमिति प्रसिद्धं तदान्तरिक्षे विचचार कामात्
त्याने सौभ नावाचं प्रसिद्ध नगर बांधलं आणि आकाशात मनमुराद फिरू लागला.
सतारकाक्षः सह वैद्युतेन संतिष्ठते भृत्यकलत्रवान् सः
तारकांसारख्या डोळ्यांनी आणि वीजेसह, तो आपल्या नोकर-स्त्रियांबरोबर तिथेच राहतो.
कृत्वा सुगुप्तं भुवि शोणिताख्यं पुरं स चास्ते सह दानवेन्द्रैः
त्याने पृथ्वीवर शोणित नावाचं बळकट नगर उभारलं आणि दानवांच्या राजांसह तिथे राहतो.
शक्रप्रियार्थ सुरकार्यसिद्धये हिताय विप्रर्षभगोद्विजानाम्
इंद्राचा अनुग्रह मिळावा, देवकार्य यशस्वी व्हावं आणि ब्राह्मण, ऋषी, गायी, पक्षी यांचं कल्याण व्हावं म्हणून हे केलं.
श्रुते यस्मिन् संस्मृते कीर्तिते च पापं याति प्रक्षयं पुण्यमेति
जिथे हे ऐकलं, आठवलं किंवा सांगितलं जातं, तिथे पाप कमी होतं आणि पुण्य वाढतं.
यच्चाप्यन्यन् श्रोतुकामो ऽसि विप्र तत्प्रोच्यतां कथयिष्याम्यशेषम्
ब्राह्मण, तुला अजून काही ऐकायचं असेल तर सांग, मी ते सर्व सांगीन.
किं त्वस्तयन्यत्तु प्रष्टव्यं तच्छ्रुत्वा कथयाद्य मे
पण अजून काही विचारायचं राहिलं असेल, तर ते ऐकून आजच मला सांग.
अन्तर्धानं गतः क्वासौ सर्वात्मा तात कथ्यताम्
जो सर्वांचा आत्मा आहे, तो अदृश्य कुठे गेला, हे मला सांग, बाबा.
का चेष्टा तस्य विप्रर्षे तन्मे व्याख्यातुमर्हसि
ब्राह्मणश्रेष्ठा, त्याचं वर्तन काय आहे, ते कृपया मला समजावून सांग.
जगाम ब्रह्मसदनमधिरुह्योरगाशनम्
त्याने नागांच्या आसनावर बसून ब्रह्माच्या लोकात प्रवेश केला.
समुत्थायायथ सौहार्दात् सस्वजे कमलासनः
कमलावर बसलेला ब्रह्मा प्रेमाने उठून त्याला घट्ट मिठी मारली.