साङ्गोपाङ्गां रूपवतीं दृष्ट्वा तामहमाद्रवम्
संपूर्ण अंगसुंदर अशी स्त्री दिसली तेव्हा मी तिच्याकडे धाव घेतली.
तस्यामुपरि भो तात पतितो ऽहं भृशातुरः
अगदी वेदनेने मी तिच्यावर कोसळलो, बाळा.
प्रोत्क्षिप्य यष्टिं मां ब्रह्मन् समाधावत् त्वरान्वितः
तिच्या नवऱ्याने काठी उचलून, हे ब्राह्मण, घाईने माझ्यावर धाव घेतली.
ततो ऽभिद्रवतस्तूर्ण खलीनरसना मुने
मग तो पटकन धावत असताना, हे मुनी, लगाम व दोरी सुटली.
तत्रासक्तस्य षड्रात्रान्ममाभूज्जीवितक्षयः
तेथे अडकून राहिल्यामुळे, सहा रात्रींनंतर माझा प्राण गेला.
महारण्ये तथा बद्धः शबरेण दुरात्मना
मोठ्या जंगलात, तसाच, एका दुष्ट शबराने मला बांधले.
तेनाप्यन्तः पुरवरे युवतीनां समीपतः
त्यानेही मला एका मोठ्या घराच्या आतील भागात, तरुणींच्या उपस्थितीत नेले.
तत्रासतस्तरुण्यस्ता ओदनाम्बुफलादिभिः
मी तिथे असताना त्या तरुणींनी मला भात, पाणी, फळे आणि इतर पदार्थ दिले.
कदाचित् पद्मपत्राक्षी श्यामा पीनपयोधरा
कधीतरी कमळासारख्या डोळ्यांची, काळ्या वर्णाची आणि उन्नत वक्षस्थळी असलेली एक स्त्री,
नाम्ना चन्द्रावली नाम समुद्घाट्याथ पञ्जरम्
जिचं नाव चंद्रावली होतं, तिने पिंजरा उघडला,
चकारोपरि पीनाभ्यां स्तनाभ्यां सा हि मां ततः
आणि आपल्या भरदार स्तनांनी तिने मला वरून दाबलं.
ततो ऽनुप्लपतस्तत्र हारे मर्कटबन्धनम्
तेव्हा हारावर माकडाच्या गाठीसारखं काहीतरी पडलं.
भूयो ऽपि नरकं घोरं प्रपन्नो ऽस्मि सुदुर्मतिः
पुन्हा एकदा, माझ्या वाईट बुद्धीमुळे मी भयंकर नरकात गेलो.
स चैकदा मां शकटे नियोज्य स्वां विलासिनीम्
एकदा त्याने मला आपल्या प्रियतमेबरोबर गाडीत बसवलं.
ततो ऽग्रतः स चण्डालो गतस्त्वेवास्य पृष्ठतः
तेव्हा तो चांडाळ पुढे गेला आणि मी त्याच्या मागून चाललो.
पृष्ठस्तु समालोक्य विपर्यस्तस्तथोत्प्लुतः
मागे वळून पाहिल्यावर त्याने मला पाहिलं, वळून तोही उडी मारून आला.
योक्त्रे सुबद्ध एवास्मि पञ्चत्वमगमं ततः
जुव्याला घट्ट बांधले गेल्यावर मी तिथेच प्राण सोडले.
अतस्तव गृहे जातस्त्वहं जातिमनुस्मरन्
म्हणूनच मी तुझ्या घरी जन्म घेतला आणि माझा मागचा जन्म आठवत राहिलो.
पूर्वाभ्यासाच्च शास्त्राणि बन्धनं चागतं मम
मागील सवयीमुळे मला शास्त्रांचं आणि बंधनाचं ज्ञान आलं.
पापानि घोररूपाणि मनसा कर्मणा गिरा
भीषण स्वरूपाची पापं, मनाने, कृतीने आणि वाणीने केली जातात.
बन्धनं वा वधो वापि पूर्वाभ्यासेन जायते
बंधन किंवा मृत्यू हे सुद्धा पूर्वीच्या सवयीमुळेच येतात.
भवान् दिवाकीर्तिमिमं सुपुत्रं गार्हस्थ्यधर्मे विनियोजयस्व
तुम्ही या दिवाकीर्ती या आपल्या सुपुत्राला गृहस्थधर्मात स्थिर करा.
भवान् दिवाकीर्तिमिमं सुपुत्रं गार्हस्थ्यधर्मे विनियोजयस्व
तुम्ही या दिवाकीर्ती या आपल्या सुपुत्राला गृहस्थधर्मात स्थिर करा.
जगाम पुण्यं सदनं मुरारेः ख्यातं बदर्याश्रममाद्यमीड्यम्
तो मुरारिच्या पवित्र निवासस्थानी गेला, जे प्रसिद्ध आणि वंदनीय असं बदरी आश्रम होतं.
तस्माच्च पूर्वं द्विजवर्य वै मया अभ्यस्तमासीन्ननु ते ब्रवीमि
हे द्विजश्रेष्ठा, पूर्वी मी हे सर्व सरावलेलं होतं, आणि आता ते तुला सांगतो.
ज्ञानानि चैवाब्यसंतां हि पूर्वं भवन्ति धर्मार्थशांसि नाथ
खरं तर, ज्ञान आधीच मिळवावं लागतं; प्रभो, धर्म आणि अर्थ यांची शिकवण पुढे येते.
ध्यायंस्तदास्ते मधुकैटभघ्नं नारायणं चक्रगदासिपाणिम्
तो ध्यानात बसला आणि मधु-कैटभाचा वध करणाऱ्या, चक्र, गदा आणि तलवार हातात असलेल्या नारायणाचे चिंतन करू लागला.
जज्ञवाटमुपागम् उच्चैर्वचनमब्रवीत्
तो यज्ञवाटाजवळ गेला आणि मोठ्या आवाजात बोलू लागला.
यज्ञो ऽश्वमेधः प्रवरः क्रतूनां मुख्यस्तथा सत्रिषु दैत्यनाथः
अश्वमेध हा सर्व यज्ञांमध्ये श्रेष्ठ आहे, दैत्यराजा.
सार्घपात्रः समभ्यागाद्यत्र देवः स्थितो ऽभवत्
यज्ञदक्षिणेचे पात्र आणले गेले, जिथे देव स्वतः उपस्थित होता.