अन्तर्धानगता भूमौ चिक्षेप गृहदूरतः
ती अदृश्य झाली तेव्हा, त्याने त्या मुलाला घरापासून दूर जमिनीवर फेकलं.
सा चाभ्येत्य ग्रहीतुं स्वं नाशकद् राक्षसी सुतम्
पण राक्षसी आपल्या मुलाला उचलायला आली, तेव्हा तिला जमत नव्हतं.
कथयामासा यद् वृत्तं स्वद्विजात्मजहीरिणम्
तिने काय घडलं—ब्राह्मणाच्या मुलाचं अपहरण—ते सांगितलं.
स राभसशिशुर्ब्रह्मन् भार्यायै विनिवेदितः
तो राक्षस मुलगा, हे ब्राह्मण, त्याच्या बायकोला सांगितला गेला.
दध्ना संयोजितो ऽत्यर्थं क्षीरेणेक्षुरसेन च
त्याला दही, दूध आणि ऊसाचा रस यामध्ये नीट मिसळले गेले.
पित्रा च कृतनामानौ निशाकरदिवाकरौ
त्याच्या वडिलांनी त्यांना नावे ठेवली — निशाकर आणि दिवाकर.
तयोश्चकार विप्रो ऽसौ व्रतबन्धक्रियां क्रमात्
त्या ब्राह्मणाने दोघांचेही उपनयन विधी योग्य क्रमाने केले.
निशाकरो जडतया न पपाठेति नः श्रुतम्
निशाकर मूढपणामुळे काहीच म्हणू शकला नाही, असे आम्ही ऐकले.
पर्यनिन्दंस्तथा ये च जना मलयवासिनः
आणि मल्य प्रदेशातील लोकांनी त्याची निंदा केली नाही.
महाशिलां चोपरि वै पिधानमवरोपयत्
त्याने वर एक मोठा दगड झाकण म्हणून ठेवला.
तस्य मातागमत् कूपं तमन्धं शिलयाचितम्
त्याची आई त्या अंधाऱ्या, दगडांनी भरलेल्या विहिरीकडे आली.
तस्य मातागमत् कूपं तमन्धं शिलयाचितम्
त्याची आई त्या अंधाऱ्या, दगडांनी भरलेल्या विहिरीकडे आली.
उच्चैः प्रोवाच केनेयं कूपोपरि शिला कृता
ती मोठ्याने विचारू लागली, 'ही विहिरीवर दगड कोणी ठेवला?'
प्राह प्रदत्ता पित्रा मे कूपोपरि शिला त्वियम्
त्याने उत्तर दिले, 'ही दगड माझ्या वडिलांनी विहिरीवर ठेवली.'
सो ऽप्याह तव पुत्रो ऽस्मि निशाकरेति विश्रुतः
तो म्हणाला, 'मीच तुझा मुलगा, निशाकर म्हणून प्रसिद्ध आहे.'
निशाकरेति नाम्नाहो न कश्चित् तनयो ऽस्ति मे
ती म्हणाली, 'निशाकर या नावाने माझा असा कोणी मुलगा नाही.'
सा श्रुत्वा तां शिलांसुभ्रः समुत्क्षिप्यान्तयो ऽश्रिपत्
हे ऐकून तिने तो चमकणारा दगड उचलला आणि तिच्या डोळ्यातून अश्रू गळाले.
सा स्वानुरूपं तनयं दृष्ट्वा स्वसुतस्य च
तिने स्वतःच्या योग्य अशा मुलाला आणि आपला मुलगाही पाहिला.
कथयामास तत्सर्वं चेष्टितं स्वसुतस्य च
तिने सर्व घडलेली गोष्ट आणि आपल्या मुलाचे वर्तन सांगितले.
नोक्तवान् यद्भवान् पूर्वं महत्कौतूहलं मम
तू आधी जे सांगितले नाहीस, त्यामुळे मला फारच कुतूहल वाटले.
प्राह पुत्रो ऽद्भुतं वाक्यं मातरं पितरं तथा
मुलाने आपल्या आईवडिलांना अद्भुत असे बोल सांगितले.
मया जडत्वमनघ तथान्धत्वं स्वचक्षुषः
हे निष्पापे, माझ्या मूढपणामुळे आणि डोळ्यांच्या अंधत्वामुळे असे झाले.
वृषाकपेश्च तनयो मालागर्भसमुद्भवः
वृषाकपीचा मुलगा माळेच्या पोटी जन्माला आला.
मोक्षशास्त्रं परं तात सेतिहासश्रुतिं तथा
प्रिय, मुक्तीचं श्रेष्ठ शास्त्र, इतिहास आणि परंपरा हेही तिथे होतं.
जातो मदान्धस्तेनाहं दुष्कर्माभिरतो ऽभवम्
मदाने अंध झालो आणि वाईट कर्मांत गुंतलो.
विवेको नाशमगमत् मूर्खभावमुपागतः
विवेक हरपला, मी मूर्खपणाकडे गेलो.
परदारपरार्थेषु मतिर्मे च सदाभवत्
माझं मन नेहमी दुसऱ्यांच्या बायका आणि संपत्ती यांच्यावरच होतं.
मृतो ऽस्म्युद्ब्न्धनेनाहं नरकं रौरवं गतः
कर्माच्या ओझ्याने मी मेलो आणि रौरव नावाच्या नरकात गेलो.
अरण्ये मृगहा पापः संजातो ऽहं मृगाधिपः
अरण्यात मी पापी हरिण-मारक बनलो, आणि हरिणांचा राजा झालो.
नराधिपेन विभुना नीतश्च नगरं निजम्
राजाने, जो सर्वांचा स्वामी होता, मला आपल्या शहरात नेलं.