हंसयुक्तं महाकोश्यां सर्वपापप्रणाशनम्
महाकोशात हंसांनी ओढला गेलेला, सर्व पापांचा नाश करणारा,
विन्घ्यशृङ्गे महाशैरिं कन्थायां मधुसूदनम्
विंध्य शिखरावर महाशैरि, कंठा प्रदेशात मधुसूदन,
लौहदण्डे हृषीकेशं कोसलायां मनोहरम्
लौहदंड येथे हृषीकेश, कोसलात मनोहारी,
भूधरं देवकानद्यां महोदायां कुशप्रियम्
देवकानदीवर भूधर, महोदात कुशप्रिय,
सुनेत्रं सैन्धवारण्ये शूरं शूरपुरे स्थितम्
सिंधु अरण्यात सुनेत्र, शूरपुरात स्थिर असलेला शूर,
शङ्कुकर्णं च भीमायां भीमं शालवने विदुः
भीमा नदीवर शंकुकर्ण, आणि शालवनात प्रसिद्ध भीम,
महेशं महिलाशैले कामरूपे शशिप्रभम्
महिलाशैलावर महेश, कामरूपात शशिप्रभा,
उपेन्द्रं सिंहलद्वीपे शक्राह्वे कुन्दमालिनम्
सिंहलद्वीपावर उपेंद्र, आणि शक्राह्व नावाने कुंडमालिन,
कालाग्निरुद्रं तत्रैव तथान्यं कृत्तिवाससम्
तेथेच कालाग्निरुद्र, आणि दुसरा कृतिवास,
महातले गुरो ख्यातं देवेशं छागलेश्वरम्
महातलावर, हे गुरु, प्रसिद्ध देवेश, चागलेश्वर आहे.
सहस्राक्षं परिख्यातं मुसलाकृष्टदानवम्
सहस्र डोळ्यांचा तो प्रसिद्ध, ज्याने दानवांना जिंकण्यासाठी गदा उचलली.
धरातले कोकनदं मेदिन्यां चक्रपाणिनम्
पृथ्वीवर कमळासारखा तेजस्वी, भूमीवर चक्रधारी तो आहे.
महर्ल्लोके तथागस्त्यं कपिलं च जने स्थितम्
महार्लोकात अगस्त्य आहेत आणि लोकांमध्ये कपिल वावरतो.
ब्रह्माणं ब्रह्मलोके च सप्तमे वै प्रतिष्ठितम्
सप्तम ब्रह्मलोकात ब्रह्मा स्थिर आहेत.
अप्रतर्क्यं निरालम्बे निराकाशे तपोमयम्
जे समजण्यापलीकडे आहे, आधाराशिवाय, आकाशरहित आणि तपाने भरलेलं आहे.
प्लक्षद्विपे मुनिश्रेष्ठ ख्यातं गरुडवाहनम्
प्लक्षद्वीपावर, हे श्रेष्ठ मुनी, गरुडावर बसणारा प्रसिद्ध आहे.
सहस्रांशुः स्थितः शाके धर्मराट् पुष्करे स्थितः
शाकद्वीपात सहस्रकिरण असलेला उभा आहे आणि पुष्करात धर्मराज स्थिर आहेत.
सजलस्थलपर्यन्तं चरेषु स्तावरेषु च
ओलसर भूमीपासून दूरवरच्या प्रदेशांपर्यंत, चल आणि अचल सृष्टीमध्ये.
धर्मप्रदानीह महौजसानि संकीर्तनीयन्यघनाशनानि
इथे धर्म देणारे, प्रचंड तेजस्वी, कीर्तीला पात्र आणि मेघांचा नाश करणारे, हविर्भाग घेणारे आहेत.
धर्मार्थकामाद्यपवर्गमेव लभन्ति देवा मनुजाः ससाध्याः
देव, माणसं आणि साध्यांना धर्म, अर्थ, काम आणि शेवटी मोक्ष मिळतो.
उत्तिष्ठ गच्छामि महासुरस्य यज्ञं सुराणां हि हिताय विप्र
उठ, मी त्या महादैत्याच्या यज्ञाकडे जातो, कारण हे ब्राह्मण, देवांच्या हितासाठीच आहे.
विलासलीलागमनो गिरीन्द्रात् स चाभ्यगच्छत् कुरुजाङ्गलं हि
तो पर्वतराजापासून खेळत-हसत निघाला आणि कुरुजांगलात पोहोचला.
क्षुब्धाः समुद्रा दिवि ऋक्षमण्डलो बभौ विपर्यस्तगतिर्महर्षे
महर्षे, समुद्र अस्वस्थ झाले, आकाशात ताऱ्यांचा मंडळ उजळून गेलं, त्यांच्या गती बदलल्या.
यथा प्रदग्धो ऽस्मि महेश्वरेण किं मां न संधक्ष्ययति वासुदेवः
जसं महेश्वराने मला जाळलं, तसं वासुदेव मला का जाळत नाही?
भक्त्या द्विजेन्द्ररपि संप्रपादितान् नैव प्रतीच्चन्ति विभोर्भयेन
द्विजश्रेष्ठांनी भक्तीने अर्पण केलेलंही, प्रभू भीतीमुळे स्वीकारत नाहीत.
पप्रच्छोशनसं शुक्रं प्रणिपत्य कृताञ्जलिः
त्याने उशनाचा पुत्र शुक्राजवळ गेला, हात जोडून वाकला आणि विचारलं.
किमासुरीयान् सुहुतानपीह भागान् न गृह्णन्ति हुताशनाश्च
इथे असुरी यजमानांनी नीट अर्पण केले तरी अग्नि त्यांचे भाग का स्वीकारत नाहीत?
दिशः किमर्थं तमसा परिप्लुता दोषेण कस्याद्य वदस्व मे गुरो
दिशा अंधाराने का व्यापल्या आहेत? गुरुवर्य, आज सांगा, हे कुणाचं दोष आहे?
अथ ज्ञात्वा कारणं च बलिं वचनमब्रवीत्
तेव्हा कारण समजून बळीने असे शब्द सांगितले.
हुताशना मन्त्रहुतानपीह नूनं समागच्छति वासुदेवः
जिथे मंत्रांनी अग्नीत आहुती दिली जाते, तिथे वासुदेव नक्कीच येतो.