अक्षसूत्रं वारुणिस्तु कौश्यं वेदमथाङ्गिराः
वारुणीने अक्षसूत्र दिले, आणि अंगिरसाने रेशीम व वेद दिला.
कम्ण्डलुं बृहत्तेजाः प्रादाद्विष्णोर्बृहस्पतिः
महातेजस्वी बृहस्पतीने विष्णूंना कमंडलू दिला.
संस्तूयमानो ऋषिभिः साङ्गं वेदमधीयत
ऋषींनी स्तुती केली असता, त्याने वेद सर्व अंगांसह शिकला.
महदाख्यानसंयुक्तं गन्धर्वसहितं मुने
महाकथांनी युक्त आणि गंधर्वांसह, हे मुनी.
लोकचारप्रवृत्त्यर्थमभूच्छ्रुतिविशारदः
लोकांच्या आचार-वर्तन समजण्यासाठी तो वेदांमध्ये पारंगत झाला.
प्रोवाच ब्राह्मणश्रेष्ठं भरद्वाजमिदं वचः
त्याने श्रेष्ठ ब्राह्मण भरद्वाजाला ही वचने सांगितली.
तत्र दैत्यपतेः पुण्यो हयमेधः प्रवर्तते
तेथे दैत्यराजाचा पवित्र अश्वमेध यज्ञ चालू आहे.
तेनाहं प्रतिजानामि कुरुक्षेत्रं गतो बलिः
म्हणून मी सांगतो, बळी कुरुक्षेत्रात गेला आहे.
गमिष्यामो वयं विष्णो बलेरध्वरं मा खिद
आपण सर्वजण बळीच्या यज्ञासाठी जाऊ, हे विष्णू, चिंता करू नकोस.
सान्निध्यं भवतो ब्रूहि ज्ञातुमिच्छामि तत्त्वतः
तुमचे सान्निध्य कसे आहे ते मला खरेखुरे जाणून घ्यायचे आहे, सांगा.
निवासामि सुपुण्येषु स्थानेषु बहुरूपवान्
मी अनेक रूपांनी अतिशय पवित्र ठिकाणी वास करतो.
दिशः समस्ता गिरयो ऽम्बुदाश्च व्याप्ता भरद्वाज ममानुरूपैः
सर्व दिशा, पर्वते आणि समुद्र माझ्या रूपांनी व्यापले आहेत, हे भरद्वाज.
ब्रह्माद्याः स्थावरान्ता द्विजखगमहिता मूर्तिमन्तो ह्यमूर्ताः ते सर्वे मत्प्रसूता बहु विविधगुणाः पूरणार्थं पृथिव्याः
ब्रह्मादि सर्व स्थावर, द्विज, पक्षी, आणि पूज्य, देहधारी व निराकार, हे सर्व अनेक गुणांनी युक्त माझ्यापासून पृथ्वीच्या पूर्णतेसाठी उत्पन्न झाले आहेत.
यैर्दृष्टमात्रैः सहसैव नाशं प्रयाति पापं द्विजवर्य कीर्तनैः
ज्यांना केवळ पाहिल्याने किंवा कीर्ती केल्याने, हे श्रेष्ठ द्विज, पाप त्वरित नष्ट होते.
सर्वपापक्षयकरं कीर्तनस्पर्शनादिभिः
कीर्तन, स्पर्श आणि अशा विविध कृतींमुळे सर्व पापांचा नाश होतो.
हयशीर्षं च कृष्णांशे गोविन्दं हस्तिनापुरे
कृष्णाच्या अंशात हयग्रीव, हस्तिनापुरात गोविंद असे प्रकटले आहेत.
केदारे माधवं शौरिं कुब्जाम्रे हृष्टमूर्धजम्
केदारमध्ये माधव, कुब्जाम्रात शौरि, आणि तिथे हृष्टमूर्धज असे प्रकटले आहेत.
जयेशं भद्रकर्णे च विपाशायां द्विजप्रियम्
भद्रकर्णात जयेश, विपाशा नदीवर ब्राह्मणांना प्रिय असा देव आहे.
कृतशौचे नृसिंहं च गोकर्णे विश्वकर्मिणम्
शुद्धता केल्यानंतर गोकर्णात नरसिंह, तिथेच विश्वकर्मा प्रकटले आहेत.
विशाखयूपे ह्यजितं हंसं हंसपदे तथा
विशाखयूपावर अजित, आणि हंसपदावर हंस असे प्रकटले आहेत.
मणिमत्पर्वते शंभुं ब्रह्मण्ये च प्रजापतिम्
मणिमत पर्वतावर शंभू, ब्रह्मण्यात प्रजापती असे प्रकटले आहेत.
विद्धि विष्णुं मुनिश्रेष्ट स्थितमोषधिसानुनि
मुनिश्रेष्ठा, औषधी पर्वताच्या शिखरावर विष्णू वास करतो, हे जाण.
गयायां गोपतिं देवं गदापाणिनमीश्वरम्
गयेत गायींचा स्वामी, गदाधारी देव, आणि ईश्वर असे प्रकटले आहेत.
अर्द्धनारीश्वरं पुण्ये माहेन्द्रे दभिणे गिरौ
पवित्र महेंद्र पर्वताच्या दक्षिण उतारावर अर्धनारीश्वर वास करतो.
वैकुण्ठमपि सह्याद्रौ पारियात्रऽपराजितम्
सह्याद्रीवर वैकुंठ, आणि परियात्र पर्वतावर अपराजित असे प्रकटले आहेत.
मलयाद्रौ च सौगन्धिं विन्ध्यपादे सदाशिवम्
मलय पर्वतावर सौरगंधि, आणि विंध्याच्या पायथ्याशी सदाशिव वास करतो.
पाञ्चालिकं च ब्रह्मर्षे पाञ्चालेषु व्यवस्थितम्
ब्रह्मर्षे, पांचाल देशात पांचालिक असे स्थिर झाले आहे.
स्वयंभुवं मधुवते अयोगन्धिं च पुष्करे
मधुवटात स्वयंभू, आणि पुष्करात अयोगंधि असे प्रकटले आहेत.
अविमुक्तकमत्रैव लोलश्चात्रैव गीयते
इथेच अविमुक्त आहे, आणि लोल याच ठिकाणी गायले जाते.
कुमारधारे बाह्लीशं कार्तिकेयं च बर्हिणम्
कुमारधारे बाळीश, आणि तिथेच कार्तिकेय बार्हिण रूपात प्रकटला आहे.