दिशस्समीक्ष्य भयकातराक्षो दुर्गं हिमाद्रिं च तदारुरोह
सर्व दिशांना पाहून, भयाने घाबरलेला तो मग हिमालयाच्या किल्ल्यावर चढला.
वेगादुभौ दुदुवतुः सशस्त्रौ विष्णुस्त्रिशूली गिरिशश्च चक्री
दोघेही शस्त्र घेऊन वेगाने धावले — विष्णू त्रिशूल घेऊन, आणि गिरिश चक्र घेऊन.
पपात शैलात् तपनीयवर्णो यथान्तरिक्षाद् विमला च तारा
तो पर्वतावरून पडला, सोन्यासारखा रंग असलेला, जणू आकाशातून शुद्ध तारा पडतो.
यत्राघहन्त्री ह्यभवद् वितस्ता हराङ्घ्रिपाताच्छिशिराचलात्तु
जिथे हराच्या पायाचा स्पर्श थंड पर्वतावर झाला, तिथे पाप नष्ट करणारी वितस्ता नदी निर्माण झाली.
उपोष्य भक्त्या हिमवन्तमागाद् द्रष्टुं गिरीशं शिवविष्णुगुप्तम्
भक्तीने उपवास करून, तो हिमवताकडे गेला, गिरिश — शिव, जो विष्णूसोबत लपलेला होता — त्यांना पाहण्यासाठी.
विस्तुते हिमवत्पादे भृगुतुङ्गं जगाम सः
सर्वांनी गौरवलेल्या हिमवताच्या पायाशी, तो उंच भृगूकडे गेला.
येन प्रचिच्छेद त्रिधैव शङ्करं जिज्ञासमानो ऽस्त्रबलं महात्मा
तेथे, महान आत्म्याने शस्त्रांची ताकद जाणून घेण्यासाठी, शंकराला तीन भागात कापले.
किमर्थमायुधं चक्रं दत्तवांल्लोकपूजितम्
जगात पूजनीय असलेले चक्र शस्त्र म्हणून का दिले गेले?
चक्रप्रदानसंबद्धां शिवमाहात्मयवर्धिनीम्
चक्र देण्याशी संबंधित कथा शिवाची महती वाढवणारी आहे.
गृहाश्रमी महाभागो वीतमन्युरिति स्मृतः
धन्य गृहस्थ, जो रागमुक्त आहे, त्याची अशीच आठवण केली जाते.
पतिव्रता पतिप्राणा धर्मशीलेति विश्रुता
ती पतीव्रता, पती तिचा प्राण, आणि धर्मशील म्हणून प्रसिद्ध आहे.
संबभूव सुतः श्रीमान् उपमन्युरिति समृतः
एक तेजस्वी पुत्र जन्माला आला, ज्याचे नाव उपमन्यू आहे.
पोषयामास वदती क्षीरमेतत् सुदुर्गता
खूप संकटात असूनही, त्या स्त्रीने त्याला मिळेल ते दूध देऊन पोसले.
संभावनामप्यकरोच्छालिपिष्टरसे ऽपि हि
तिने त्याच्या सन्मानासाठी, शालीच्या पिठाचा रस करून त्याला दिला.
क्षीरौदनं च बुभुजे सुस्वादु प्राणपुष्टिदम्
त्याने दूधात शिजवलेला भात, जो अतिशय स्वादिष्ट आणि जीवाला पोषण देणारा होता, खाल्ला.
मात्रा दत्तं द्वितीये ऽह्नि नादत्ते पिष्टवारि तत्
दुसऱ्या दिवशी आईने दिलेले पीठाचे पाणी त्याने घेतले नाही.
तं माता रुदती प्राह बाष्पगद्गदया गिरा
आई रडत होती आणि अश्रूंनी भरलेल्या आवाजात त्याला बोलली.
अप्रसन्ने विरुपाक्षे कुतः क्षीरेण भोजनम्
विरूपाक्ष नाराज असेल तर दूधासोबतचे अन्न कसे मिळणार?
तदाराधय देवेशं विरूपाक्षं त्रिशूलिनम्
म्हणून देवांचा स्वामी, त्रिशूलधारी विरूपाक्ष याची पूजा कर.
प्राप्यते ऽमृतपायित्वं किं पुनः क्षीरभोजनम्
त्याला प्रसन्न केल्यावर अमृतपान मिळते, मग दूधभात मिळणे तर सोपेच.
को ऽयं विरूपाक्ष इति त्वयाराध्यस्तु कीर्तितः
हा विरूपाक्ष कोण आहे, ज्याची पूजा करायला सांगितलीस?
यो ऽयं विरुपाक्ष इति श्रूयतां कथयामि ते
हा विरूपाक्ष कोण आहे, ऐक, मी तुला त्याची कथा सांगतो.
तेनाक्रम्य जगत्सर्वं श्रीर्नीता स्ववशं पुरा
त्याने पूर्वी सर्व जग जिंकले आणि श्रीला आपल्या अधीन केले.
श्रीवत्सं वासुदेवस्य हर्तुमैच्छन्महाबलः
महाबळाने वासुदेवाच्या श्रीवत्स चिन्हाला घेण्याची इच्छा केली.
ज्ञात्वा तस्य वधाकाङ्क्षी महेश्वरमुपागमत्
हे समजून, त्याचा नाश करण्याची इच्छा करून, तो महेश्वराकडे गेला.
तस्थौ हिमाचलप्रस्थमाश्रित्य श्लुक्ष्णभूतलम्
तो हिमालयाच्या पठारावर, कोरड्या जमिनीवर उभा राहिला.
आराधयामास हरिः स्वयमात्मानमात्मना
हरीने स्वतःला स्वतःच्या मनाने परमात्म्याची पूजा केली.
गृणंस्तत्परमं ब्रह्म योगिज्ञेयमलक्षणम्
त्याने योगींना जाणता येणाऱ्या, गुणरहित परम ब्रह्माची स्तुती केली.
प्रत्यक्षं तैजसं श्रीमान् दिव्यं चक्रं सुदर्शनम्
तेजस्वी, दिव्य, श्रीयुक्त सुदर्शन चक्र प्रत्यक्ष प्रकट झाले.
कालचक्रनिभं चक्रं शङ्करो विष्णुमब्रवीत्
शंकर विष्णूला म्हणाला: 'हे चक्र काळाच्या चक्रासारखे आहे...'