द्रष्टुं ययौ च प्रह्लादः पुण्डरीकं महाम्भसि
प्रह्लादाने महाजलात पुण्डरीकाचे दर्शन घेतले.
पुण्डरीकं च संपूज्य उवास दिवसत्रयम्
पुण्डरीकाची पूजा करून, तो तिथे तीन दिवस राहिला.
स्नात्वा तथा कृष्णतीर्थे त्रिरात्रं न्यवसच्छुचिः
कृष्णतीर्थात स्नान करून, शुद्ध मनाने तो तिथे तीन रात्री राहिला.
जगामासौ पयोष्णायामखण्डं द्रष्टुमीश्वरम्
तो पयोष्णीवर अखंड येथे ईश्वराचे दर्शन घेण्यासाठी गेला.
द्रष्टुं जगाम मतिमान् वितस्तायां कुमारिलम्
शहाण्या त्या व्यक्तीने वितस्ता नदीवर कुमारिलाचे दर्शन घेतले.
आराध्यामानं यद्यत्र कृतं पापप्रणाशनम्
जिथे जिथे पूजा केली गेली, तिथे पापांचा नाश झाला.
देवप्रियार्थमसृजद्धितार्थं जगतस्तथा
देवांना आनंद मिळावा आणि जगाचा कल्याण व्हावा म्हणून त्याने हे निर्माण केले.
विधिवद्दधि च प्राश्य मणिमन्तं ततो ययौ
नियमाने दही खाऊन, तो पुढे मणिमंत येथे गेला.
तत्र तीर्थवरे स्नात्वा प्राजापत्ये महामतिःऽ ददर्श शंभु ब्रह्माणं देवेशं च प्रजापतिम्
तिथे, प्रजापतीच्या उत्तम तीर्थात स्नान करून, महात्म्याने शंभू, ब्रह्मा, देवांचा राजा आणि प्रजापती यांचे दर्शन घेतले.
षड्रात्रं तत्र च स्थित्वा जगाम मधुनन्दिनीम्
तिथे सहा रात्री राहून, तो मधुनंदिनी येथे गेला.
शूलबाहुं च गोविन्दं ददर्श दनुपुङ्गवः
दानवांचा श्रेष्ठ शूलबाहू आणि गोविंद यांचे दर्शन घेतले.
शूलं तथा वासुदेवो ममैतद् ब्रूहि पृच्छतः
वसुदेवाने शूलही दाखवले; तू विचारतोस म्हणून मला याबद्दल सांग.
कथयामास यां विष्णुर्भविष्यमनवे पुरा
त्याने ते सांगितले जे विष्णूने पूर्वी भविष्यमानु याला सांगितले होते.
आराधयामास विरञ्चिमारात् स तस्य तुष्टो वरदो बभूव
त्याने विरंचीची जवळून पूजा केली, आणि तो संतुष्ट होऊन वर दिला.
ब्रह्मर्षिशापैश्च निरीप्सितार्थो जले च वह्नौ स्वगुणोपहर्त्ता
ब्रह्मर्षींच्या शापामुळे त्याचा इच्छित हेतू नष्ट झाला, आणि पाणी व अग्नीत त्याचे गुण हरवले.
आबाधमानो विचचार भूम्यां सर्वाः क्रिया नाशयदुग्रमूर्तिः
दुखी होऊन तो पृथ्वीवर भटकत राहिला, आणि उग्र मूर्तीने सर्व विधी नष्ट केले.
तैश्चापि सार्द्ध भगवाञ्जगाम हिमालयं यत्र हरस्त्रिनेत्रः
त्यांच्यासोबत भगवंत हिमालयाकडे गेले, जिथे त्रिनेत्र असलेले शिव राहतात.
निजायुधानां च विपर्ययं तौ देवाधिपौ चक्रतुरुग्रकर्मिणौ
त्या दोन देवाधिपतींनी, जे पराक्रमी होते, आपापली शस्त्रे बदलली.
मत्वाजेयौ शत्रुभिर्घोररुपौ भयास्तोये निम्नगायां विवेश
शत्रूंनी जिंकता येणार नाही आणि भयंकर रूप असलेले असे समजून, तो भयाने नदीत उतरला, जणू पुरात शिरल्यासारखा.
द्वयोः सशस्त्रौ तटयोर्हरीशौ प्रच्छन्नमूर्ती सहसा बभूवतुः
दोन्ही किनाऱ्यावर, शस्त्रधारी वानरांचे स्वामी अचानक लपलेली रूपे घेतले.
दिशस्समीक्ष्य भयकातराक्षो दुर्गं हिमाद्रिं च तदारुरोह
सर्व दिशांना पाहून, भयाने घाबरलेला तो मग हिमालयाच्या किल्ल्यावर चढला.
वेगादुभौ दुदुवतुः सशस्त्रौ विष्णुस्त्रिशूली गिरिशश्च चक्री
दोघेही शस्त्र घेऊन वेगाने धावले — विष्णू त्रिशूल घेऊन, आणि गिरिश चक्र घेऊन.
पपात शैलात् तपनीयवर्णो यथान्तरिक्षाद् विमला च तारा
तो पर्वतावरून पडला, सोन्यासारखा रंग असलेला, जणू आकाशातून शुद्ध तारा पडतो.
यत्राघहन्त्री ह्यभवद् वितस्ता हराङ्घ्रिपाताच्छिशिराचलात्तु
जिथे हराच्या पायाचा स्पर्श थंड पर्वतावर झाला, तिथे पाप नष्ट करणारी वितस्ता नदी निर्माण झाली.
उपोष्य भक्त्या हिमवन्तमागाद् द्रष्टुं गिरीशं शिवविष्णुगुप्तम्
भक्तीने उपवास करून, तो हिमवताकडे गेला, गिरिश — शिव, जो विष्णूसोबत लपलेला होता — त्यांना पाहण्यासाठी.
विस्तुते हिमवत्पादे भृगुतुङ्गं जगाम सः
सर्वांनी गौरवलेल्या हिमवताच्या पायाशी, तो उंच भृगूकडे गेला.
येन प्रचिच्छेद त्रिधैव शङ्करं जिज्ञासमानो ऽस्त्रबलं महात्मा
तेथे, महान आत्म्याने शस्त्रांची ताकद जाणून घेण्यासाठी, शंकराला तीन भागात कापले.
किमर्थमायुधं चक्रं दत्तवांल्लोकपूजितम्
जगात पूजनीय असलेले चक्र शस्त्र म्हणून का दिले गेले?
चक्रप्रदानसंबद्धां शिवमाहात्मयवर्धिनीम्
चक्र देण्याशी संबंधित कथा शिवाची महती वाढवणारी आहे.
गृहाश्रमी महाभागो वीतमन्युरिति स्मृतः
धन्य गृहस्थ, जो रागमुक्त आहे, त्याची अशीच आठवण केली जाते.