सर्वसास्त्रार्थवित् प्राज्ञो गोत्रतश् चापि वारुणः
तो सर्व शास्त्रांचा अर्थ जाणणारा, बुद्धिमान आणि वंशाने वारुण होता.
तत्र ज्येष्ठो मम भ्राता कनीयानपरस्त्वहम्
माझा मोठा भाऊ तिथे ज्येष्ठ आहे; मी लहान, कनिष्ठ आहे.
मम नाम पिता चक्रे गतिभासेति कौतुकात्
माझ्या वडिलांनी कुतूहलाने मला 'गतिभास' हे नाव दिलं.
त्रिविष्टपगुणैर्युक्तश्चारुरूपो महासुर
तो स्वर्गातील गुणांनी युक्त, सुंदर रूपाचा आणि मोठा असुर होता.
तस्योर्ध्वदेहिकं कृत्वा गृहमावां समागतौ
त्याचे अंतिम संस्कार करून आम्ही दोघे घरी आलो.
तेनोक्तो नैव भवतो विद्यते भागा इत्यहम्
त्याने मला सांगितले, 'तुला काहीही हिस्सा नाही.'
उन्मत्तानां तथान्धानां धनभागो न विद्यते
वेड्यांना आणि आंधळ्यांना संपत्तीचा हिस्सा मिळत नाही.
एतावद् दीयते तेभ्यो नार्थभागहरा हि ते
त्यांना फक्त इतकंच दिलं जातं, कारण ते मालमत्तेचा हिस्सा घेत नाहीत.
धनार्थभागमर्हामि नाहं न्यायेन केन वै
मी संपत्तीच्या हिस्स्याचा योग्य आहे; मग कुठल्या न्यायाने मला मिळत नाही?
समुत्क्षिप्याक्षिपन्नद्यामस्यां मामिति कारणात्
म्हणून त्याने मला उचलून या नदीत फेकून दिलं.
कालः संवत्सराख्यस्तु युष्माभिरिह चोद्धृतः
तुम्ही इथे एक वर्षाचा काळ पूर्ण केला आहे.
को ऽयं च शक्रप्रतिमो दीक्षितो यो महाभुजः
हा कोण आहे, जो इंद्रासारखा, दीक्षा घेतलेला आणि बलवान आहे?
महर्द्धिसंयुता यूयं सानुकम्पाश्च मे भृशम्
तुमच्याकडे मोठं वैभव आहे आणि तुम्ही माझ्यावर खूप दयाळू आहात.
प्रोचुर्वं द्विजा ब्रह्मन् गोत्रश्चापि भार्गवाः
पूर्वी त्या द्विजांनी सांगितलं, 'ब्राह्मण, आमचा गोत्र भृगु आहे.'
दाता भोक्ता विभक्ता च दीक्षितो यज्ञकर्मणि
यज्ञकर्मात दिलेले दान, त्याचा उपभोग घेणारा, वाटप करणारा आणि यज्ञासाठी दीक्षा घेतलेला — हे सर्व एकच असतो.
प्रोचुर्दैत्यपतिं सर्वे वामनार्थकरं वचः
सर्वांनी दैत्यांचा स्वामी बलिला, वामनासाठी योग्य असे बोल ऐकवले.
श्रीमदावसथं दास्यो रत्नानि विविधानि च
तो आपल्या शोभिवंत निवासस्थानासह अनेक प्रकारची मौल्यवान रत्नेही देईल.
प्राह द्विजेन्द्र ते दद्मि यावदिच्छसि वै धनम्
त्याने द्विजांच्या प्रमुखाला सांगितले, 'तुला हवे तेवढे धन मी देईन.'
प्रयच्छाम्यद्य भवतो व्रियतामीप्सितं विभो
आज मी तुला काहीही माग, जे तुला हवे आहे ते देतो, हे महाबळवान.
प्राहासुरपतिं धुन्धुं स्वार्थसिद्धिकरं वचः
त्याने असुरांचा स्वामी धुंधु याला स्वतःच्या हितासाठी योग्य असे बोल सांगितले.
तस्याक्षमस्य यद्दत्तं किमन्यो न हरिष्यति
जो एकदा दिले त्यातून मागे फिरू शकत नाही, त्याने दिलेले दुसरा कोणीही कधीच काढून घेऊ शकत नाही.
समर्थेषु द्विजेन्द्रेषु प्रयच्छस्व महाभुज
हे महाबाहू, समर्थ द्विजांमध्ये तू दान दे.
संप्रयच्छस्व दैत्येन्द्र नाधिकं रक्षितुं क्षमः
दैत्यांचा अधिपती, तू दान दे; याहून अधिक राखता येईल असे तुझ्या हातात नाही.
प्रादाद् द्विजेन्द्राय पदत्रयं तदा यदा स नान्यं प्रगृहाण किञ्चित्
त्याने त्या द्विजप्रमुखाला तीन पावले जागा दिली आणि त्या वेळी दुसरे काहीच घेतले नाही.
चक्रे ततो लङ्घयितुं त्रिविक्रमं रूपमनन्तशक्तिः
मग अनंत शक्तीने त्रिविक्रमाचे रूप घेऊन मोठी पावले टाकायला सुरुवात केली.
महीं महीध्रैः सहितां सहार्मवां जहार रत्नाकरपत्तनैर्युताम्
त्याने पर्वत, समुद्र आणि रत्नांनी भरलेल्या नगरांसह संपूर्ण पृथ्वी जिंकली.
देवो द्वितीयेन जहार वेगात् क्रमेण देवप्रियमीप्सुरीश्वरः
देवांना प्रिय असलेले मिळवण्यासाठी, देवाने दुसऱ्या पावलानेही जलदपणे ते जिंकले.
पपात पृष्ठे भगवांस्त्रिविक्रमो मेरुप्रमाणेन तु विग्रहेण
त्रिविक्रम भगवान मेरूएवढ्या मोठ्या देहाने पाठीवर पडला.
त्रिंशद्योजनसाहस्री भूमेर्गर्ता दृढीकृता
पृथ्वीवर तीस हजार योजन खोल खड्डा तयार झाला.
अवर्षत् सिकतावृष्ट्या तां गर्तामपूरयत
त्याने वाळूची पाऊस पाडून तो खड्डा भरून काढला.