शुक्रस्य मतमास्ताय सो ऽश्वमेधाय दीक्षितः
शुक्राच्या संमतीने त्याला अश्वमेधासाठी दीक्षा देण्यात आली.
अरोढुमिच्छति वशी विजेतुं त्रिदशानपि
तो यज्ञ करायचा आणि देवतांनाही जिंकायची इच्छा धरतो.
उवायं मखविध्वंसे येन स्याम सुनिर्वृताः
ज्यामुळे हा यज्ञ नष्ट होईल आणि आम्ही सर्वजण निश्चिंत होऊ, ते घडावे.
विसृज्य देवताः सर्वा ज्ञात्वाजेयं महासुरम्
सर्व देवता सोडून, हा महान असुर जिंकता येणार नाही हे जाणून.
ततः कृत्वा स भगवान् वामनं रूपमीश्वरः
मग त्या भगवंताने वामनाचे रूप धारण केले.
क्षणान्मज्जंस्तथोन्मज्जन्मुक्तकेशो यदृच्छया
क्षणातच तो पाण्यात बुडून पुन्हा वर आला, त्याचे केस मोकळे झाले होते, आणि हे सर्व त्याच्या इच्छेने घडले.
ततः कर्म परित्यज्य यज्ञियं ब्राह्मणोत्तमाः
मग त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणांनी यज्ञाचे सर्व कर्मकांड सोडून दिले.
सदस्या यजमानश्च ऋत्विजो ऽथ महौजसः
त्यावेळी सभासद, यजमान आणि बलवान ऋत्विज हे सर्वजण तिथे होते.
किमर्थं पतितो ऽसीह केनाक्षिप्तो ऽसि नो वद
तू इथे का पडला आहेस? तुला कोणी फेकून दिलं? आम्हाला सांग.
प्राह धुन्धुपुरोगांस्ताञ् छ्रूयतामत्र कारणम्
धुंधु आणि त्याचे साथीदार म्हणाले, 'इथेच या गोष्टीचे कारण ऐका.'
सर्वसास्त्रार्थवित् प्राज्ञो गोत्रतश् चापि वारुणः
तो सर्व शास्त्रांचा अर्थ जाणणारा, बुद्धिमान आणि वंशाने वारुण होता.
तत्र ज्येष्ठो मम भ्राता कनीयानपरस्त्वहम्
माझा मोठा भाऊ तिथे ज्येष्ठ आहे; मी लहान, कनिष्ठ आहे.
मम नाम पिता चक्रे गतिभासेति कौतुकात्
माझ्या वडिलांनी कुतूहलाने मला 'गतिभास' हे नाव दिलं.
त्रिविष्टपगुणैर्युक्तश्चारुरूपो महासुर
तो स्वर्गातील गुणांनी युक्त, सुंदर रूपाचा आणि मोठा असुर होता.
तस्योर्ध्वदेहिकं कृत्वा गृहमावां समागतौ
त्याचे अंतिम संस्कार करून आम्ही दोघे घरी आलो.
तेनोक्तो नैव भवतो विद्यते भागा इत्यहम्
त्याने मला सांगितले, 'तुला काहीही हिस्सा नाही.'
उन्मत्तानां तथान्धानां धनभागो न विद्यते
वेड्यांना आणि आंधळ्यांना संपत्तीचा हिस्सा मिळत नाही.
एतावद् दीयते तेभ्यो नार्थभागहरा हि ते
त्यांना फक्त इतकंच दिलं जातं, कारण ते मालमत्तेचा हिस्सा घेत नाहीत.
धनार्थभागमर्हामि नाहं न्यायेन केन वै
मी संपत्तीच्या हिस्स्याचा योग्य आहे; मग कुठल्या न्यायाने मला मिळत नाही?
समुत्क्षिप्याक्षिपन्नद्यामस्यां मामिति कारणात्
म्हणून त्याने मला उचलून या नदीत फेकून दिलं.
कालः संवत्सराख्यस्तु युष्माभिरिह चोद्धृतः
तुम्ही इथे एक वर्षाचा काळ पूर्ण केला आहे.
को ऽयं च शक्रप्रतिमो दीक्षितो यो महाभुजः
हा कोण आहे, जो इंद्रासारखा, दीक्षा घेतलेला आणि बलवान आहे?
महर्द्धिसंयुता यूयं सानुकम्पाश्च मे भृशम्
तुमच्याकडे मोठं वैभव आहे आणि तुम्ही माझ्यावर खूप दयाळू आहात.
प्रोचुर्वं द्विजा ब्रह्मन् गोत्रश्चापि भार्गवाः
पूर्वी त्या द्विजांनी सांगितलं, 'ब्राह्मण, आमचा गोत्र भृगु आहे.'
दाता भोक्ता विभक्ता च दीक्षितो यज्ञकर्मणि
यज्ञकर्मात दिलेले दान, त्याचा उपभोग घेणारा, वाटप करणारा आणि यज्ञासाठी दीक्षा घेतलेला — हे सर्व एकच असतो.
प्रोचुर्दैत्यपतिं सर्वे वामनार्थकरं वचः
सर्वांनी दैत्यांचा स्वामी बलिला, वामनासाठी योग्य असे बोल ऐकवले.
श्रीमदावसथं दास्यो रत्नानि विविधानि च
तो आपल्या शोभिवंत निवासस्थानासह अनेक प्रकारची मौल्यवान रत्नेही देईल.
प्राह द्विजेन्द्र ते दद्मि यावदिच्छसि वै धनम्
त्याने द्विजांच्या प्रमुखाला सांगितले, 'तुला हवे तेवढे धन मी देईन.'
प्रयच्छाम्यद्य भवतो व्रियतामीप्सितं विभो
आज मी तुला काहीही माग, जे तुला हवे आहे ते देतो, हे महाबळवान.
प्राहासुरपतिं धुन्धुं स्वार्थसिद्धिकरं वचः
त्याने असुरांचा स्वामी धुंधु याला स्वतःच्या हितासाठी योग्य असे बोल सांगितले.