भार्गवेन्द्रेण शुक्रेण वाजिमेधाय दीक्षितः
भृगुवंशातील शुक्रमुनींनी त्याला अश्वमेधासाठी दीक्षा दिली.
शुक्रस्यानुमते ब्रह्मन् शुक्रशिष्याश्च पण्यिताः
शुक्राच्या संमतीने आणि त्याच्या विद्वान शिष्यांसह, हे ब्राह्मण.
कृताश्चासुरनाथेन शुक्रस्यानुमते ऽसुराः
शुक्राच्या अनुमतीने असुराधिपतीने असुरांकडून विधी करवून घेतले.
हयस्यानु ययौ श्रीमानसिलोमा महासुरः
घोड्याच्या मागे तेजस्वी, लोखंडी केस असलेला महान असुर गेला.
तेनोग्रगन्धेन दिवस्पृसेन मरुद् ववौ ब्रह्मलोके महर्षे
त्याच्या प्रचंड वासामुळे, आकाशाला भिडणारा वारा ब्रह्मलोकात वाहू लागला, हे महर्षे.
ततः शरण्यं शरणं जनार्धनं जग्मुः सशक्रा जगातः परयणम्
मग सर्वजण, इंद्रासह, शरण म्हणून जनार्दनाकडे गेले, जो सर्वांचा आधार आणि अंतिम ध्येय आहे.
प्रोचुः सर्वे सुरगणा भयगद्गदया गिरा
सर्व देवगण भीतीने गहिवरलेल्या आवाजात बोलले.
विज्ञप्तिः श्रूयतां विष्णो सुराणामार्तिनाशन
हे विष्णू, देवांच्या दुःखाचा नाश करणारा, आमची विनंती ऐकावी.
सर्वान् सुरान् विनिर्जित्य त्रैलोक्यमहारद् बलिः
सर्व देवांना जिंकून बळी हा त्रैलोक्याचा महान राजा झाला आहे.
अतो विवृद्धिमगमद् यथा व्याधिरुपेक्षितः
त्यामुळे तो अधिक बलवान झाला, जसे दुर्लक्षिलेला आजार वाढतो.
शुक्रस्य मतमास्ताय सो ऽश्वमेधाय दीक्षितः
शुक्राच्या संमतीने त्याला अश्वमेधासाठी दीक्षा देण्यात आली.
अरोढुमिच्छति वशी विजेतुं त्रिदशानपि
तो यज्ञ करायचा आणि देवतांनाही जिंकायची इच्छा धरतो.
उवायं मखविध्वंसे येन स्याम सुनिर्वृताः
ज्यामुळे हा यज्ञ नष्ट होईल आणि आम्ही सर्वजण निश्चिंत होऊ, ते घडावे.
विसृज्य देवताः सर्वा ज्ञात्वाजेयं महासुरम्
सर्व देवता सोडून, हा महान असुर जिंकता येणार नाही हे जाणून.
ततः कृत्वा स भगवान् वामनं रूपमीश्वरः
मग त्या भगवंताने वामनाचे रूप धारण केले.
क्षणान्मज्जंस्तथोन्मज्जन्मुक्तकेशो यदृच्छया
क्षणातच तो पाण्यात बुडून पुन्हा वर आला, त्याचे केस मोकळे झाले होते, आणि हे सर्व त्याच्या इच्छेने घडले.
ततः कर्म परित्यज्य यज्ञियं ब्राह्मणोत्तमाः
मग त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणांनी यज्ञाचे सर्व कर्मकांड सोडून दिले.
सदस्या यजमानश्च ऋत्विजो ऽथ महौजसः
त्यावेळी सभासद, यजमान आणि बलवान ऋत्विज हे सर्वजण तिथे होते.
किमर्थं पतितो ऽसीह केनाक्षिप्तो ऽसि नो वद
तू इथे का पडला आहेस? तुला कोणी फेकून दिलं? आम्हाला सांग.
प्राह धुन्धुपुरोगांस्ताञ् छ्रूयतामत्र कारणम्
धुंधु आणि त्याचे साथीदार म्हणाले, 'इथेच या गोष्टीचे कारण ऐका.'
सर्वसास्त्रार्थवित् प्राज्ञो गोत्रतश् चापि वारुणः
तो सर्व शास्त्रांचा अर्थ जाणणारा, बुद्धिमान आणि वंशाने वारुण होता.
तत्र ज्येष्ठो मम भ्राता कनीयानपरस्त्वहम्
माझा मोठा भाऊ तिथे ज्येष्ठ आहे; मी लहान, कनिष्ठ आहे.
मम नाम पिता चक्रे गतिभासेति कौतुकात्
माझ्या वडिलांनी कुतूहलाने मला 'गतिभास' हे नाव दिलं.
त्रिविष्टपगुणैर्युक्तश्चारुरूपो महासुर
तो स्वर्गातील गुणांनी युक्त, सुंदर रूपाचा आणि मोठा असुर होता.
तस्योर्ध्वदेहिकं कृत्वा गृहमावां समागतौ
त्याचे अंतिम संस्कार करून आम्ही दोघे घरी आलो.
तेनोक्तो नैव भवतो विद्यते भागा इत्यहम्
त्याने मला सांगितले, 'तुला काहीही हिस्सा नाही.'
उन्मत्तानां तथान्धानां धनभागो न विद्यते
वेड्यांना आणि आंधळ्यांना संपत्तीचा हिस्सा मिळत नाही.
एतावद् दीयते तेभ्यो नार्थभागहरा हि ते
त्यांना फक्त इतकंच दिलं जातं, कारण ते मालमत्तेचा हिस्सा घेत नाहीत.
धनार्थभागमर्हामि नाहं न्यायेन केन वै
मी संपत्तीच्या हिस्स्याचा योग्य आहे; मग कुठल्या न्यायाने मला मिळत नाही?
समुत्क्षिप्याक्षिपन्नद्यामस्यां मामिति कारणात्
म्हणून त्याने मला उचलून या नदीत फेकून दिलं.