धिग्धिगित्याह स बलिं वैकुण्ठाक्षेपवादिनम्
त्याने वैकुंठाचा तिरस्कार करणाऱ्या बलीला 'धिक्कार आहे, धिक्कार आहे' असे म्हणत उपहास केला.
हरिं निन्दयतो जिह्वा कथं न पतिता तव
तू हरिची निंदा करतोस, तरी तुझी जीभ कशी पडली नाही?
यत् त्रैलोक्यगुरुं विष्णुमभिनिन्दसि दुर्मते
अरे दुष्ट बुद्धी, तू त्रैलोक्यगुरू विष्णूची निंदा करतोस.
यस्य त्वं कर्कशः पुत्रो जातो देवावमान्यकः
तू कठोर स्वभावाचा असून देवांचा अवमान करणारा मुलगा जन्मास आला आहेस.
यता नान्यः प्रियः कश्चिन्मम तस्माज्जनार्दनात्
माझ्यासाठी जनार्दनापेक्षा प्रिय दुसरा कोणीच नाही.
सर्वेश्वरेश्वरं देवं कथं निन्दितवानसि
सर्वांच्या स्वामी असलेल्या देवाची निंदा तू कशी केलीस?
ममापि पूज्यो भगवान् गुरुर्लोकगुरुर्हरिः
माझ्यासाठीही भगवान हरि, जगाचा गुरू, पूज्य आहेत.
पूज्यं निन्दयसे पाप कथं न पतितो ऽस्यधः
अरे पापी, तू पूज्याची निंदा करतोस, तरी तू खाली कसा पडला नाहीस?
येषां त्वं कर्कशो राजा वासुदेवस्य निन्दकः
तू कठोर राजा, वासुदेवाची निंदा करणारा आहेस.
तस्मात् पापसमाचरा राज्यनाशमवाप्नुहि
म्हणून, पापी वागणुकीमुळे, तुला राज्याचा नाश होईल.
मनसा कर्मणा वाचा राज्यभ्रष्टस्तथा पत
मनाने, कृतीने आणि वाणीने, तू राज्यभ्रष्ट हो.
चतुर्दशसु लोकेषु रपाज्यभ्रष्टस्तथा पत
चौदा लोकांतही, तू राज्यापासून खाली पड.
यथा तथानुपस्येयं भवन्तं राज्यविच्युतम्
माझ्या डोळ्यांनी मी तुला असे राज्यच्युत पाहू दे.
अवतीर्यासनाद् ब्रह्मन् कृताञ्जलिपुटो बली
ब्रह्मन्, बली आसनावरून खाली उतरून, हात जोडून पुढे आला.
कृतापराधानपि हि क्षमन्ति गुरवः शिशून्
मुलांनी चूक केली असली तरी, मोठे त्यांना क्षमा करतात.
न बिभेमि परेभ्यो ऽहं न च राज्यपरिक्षयात्
मला दुसऱ्यांची भीती नाही, आणि राज्य गमावण्याचीही भीती नाही.
दुःखं कृतापराधत्वाद् भवतो मे महत्तरम्
तुमच्याविरुद्ध मी अपराध केल्यामुळे माझे दुःख आणखी वाढले आहे.
कृते ऽपि दोषे गुरवः शिशूनां क्षमन्ति दैत्यं समुपागतानाम्
चूक झाली तरी, मोठे मुलांना क्षमा करतात, अगदी दैत्यांपैकी कोणी त्यांच्याकडे आला तरीही.
चिरं विचिन्त्याद्भुतमेतदित्थमुवाच पौत्रं मधुरं वचो ऽथ
खूप विचार करून, त्याला हे अद्भुत वाटले आणि मग त्याने आपल्या नातवाला गोड शब्दांत सांगितले.
येन सर्वगतं विष्णुं जानंस्त्वां सप्तवानहम्
ज्याला सर्वत्र असलेला विष्णू माहित आहे, त्याच्या वंशात मी सातवा आहे.
ममाविशन्महाबाहो विवेकप्रतिषेधकः
माझ्यात प्रवेश करणारा, हे महाबाहो, विवेकाला अडथळा ठरतो.
अवश्यं भाविनो ह्यर्था न विनश्यन्ति कर्हिचित्
जे काही घडायचे ते नक्कीच घडते, ते कधीच नष्ट होत नाही.
आगमे निर्गमे प्राज्ञो न विषादं समाचरेत्
येण्या-जाण्यात शहाण्याने कधीच दुःखी व्हायचे नाही.
सुखदुःखानि दैत्येन्द्र नरस्तानि सहेत् तथा
हे दैत्यराजा, माणसाने सुखदुःख दोन्ही सहन करायला हवे.
संपदं च सुविस्तीर्णां प्राप्य नो ऽधृतिमान् भवेत्
मोठी समृद्धी मिळाली तरी, माणसाने मन स्थिर ठेवावे.
धीराः कार्येषु च सदा भवन्ति पुरुषोत्तमाः
धीर धरून वागणारे नेहमीच सर्वांत श्रेष्ठ असतात.
कर्तुमर्हसि विद्वांस्त्वं पण्डितो नावसीदति
तुला कृती करायला हवी; शहाणे कधीच निराश होत नाहीत.
भवतो ऽथ तथान्येषां श्रुत्वा तच्च समाचर
तुझ्याकडून आणि इतरांकडून हे ऐकून, तसेच वाग.
स ते त्राता भयादस्माद् दानवेन्द्र भविष्यति
तोच तुझ्या या भीतीपासून तुझा रक्षणकर्ता होईल, हे दैत्यराजा.
संसारगर्तपतितस्य करावलम्बं नूनं न ते भुवि नरा ज्वरिणो भवन्ति
संसाराच्या खड्ड्यात पडलेल्यांना खरोखरच आधार मिळत नाही; तापाने ग्रस्त माणसांना पृथ्वीवर कुठेच आधार मिळत नाही.