तथैव मित्रावरुणात्मजेन वेगान्महीपृष्ठमवाप्य तस्थौ
त्याचप्रमाणे मित्रावरुणाचा पुत्र वेगाने पृथ्वीवर पोहोचून तिथे उभा राहिला.
सुशस्थलात् पूर्वत एव विश्रुतो वसोः पुरात् पिश्चिमतो ऽवतस्थे
सुशस्तलाच्या पूर्वेला, प्राचीन काळापासून प्रसिद्ध असलेल्या त्या जागेपासून, तो वसुच्या नगरीच्या पश्चिमेला उभा राहिला.
मनुष्येमेधः शतकृत्सहस्रकृन्नरेन्द्रसूयश्च सहस्रकृद् वै
बुद्धिमान मनुष्य, शंभर आणि हजार यज्ञ करणारा, आणि हजार अश्वमेध यज्ञ केलेला राजा —
ख्यातिं जगामाथ गदाधरेति महाघवृक्षस्य शितः कुठारः
— हे सर्व 'गदाधर' म्हणून प्रसिद्ध झाले, जणू पापाच्या मोठ्या झाडाला तीक्ष्ण कुऱ्हाड लागावी तसे.
फलं महामेधमखस्य मानवा लभन्त्यनन्त्यं भगवत्प्रसादात्
भगवंताच्या कृपेने, लोकांना त्या महान यज्ञाचे अनंत फळ मिळते.
चक्रे जगत्पापविनष्टिमग्र्यां संदर्शनप्राशनमञ्जनेन
त्याने पाहणे, चाखणे आणि लावणे या कृतींनी जगातील पापांचा सर्वोच्च नाश केला.
आराधनाय देवस्य कृत्वाश्रममवस्थितः
देवताची पूजा करण्यासाठी आश्रम उभारून तो तिथेच राहिला.
तपस्तेपे सहस्राक्षः स्तुवन् देवं गदाधरम्
सहस्र नेत्र असलेल्या इंद्राने, गदाधर देवतेचे स्तवन करत तप केला.
कामक्रोधविहीनस्य साग्रः संवत्सरो गतः
त्याच्यासाठी इच्छा आणि राग नसताना एक वर्ष संपले.
गच्छ प्रीतो ऽस्मि भवतो मुक्तपापो ऽसि साम्प्रतम्
आता जा; मी तुझ्यावर प्रसन्न आहे. आता तू पापमुक्त झाला आहेस.
यतिष्यामि तथा शक्र भावि श्रेयो यता तव
हे शक्र, भविष्यात तुझ्या इच्छेप्रमाणे कल्याण व्हावे म्हणून मी प्रयत्न करीन.
स्नातस्य देवस्य तदैनसो नरास्तं प्रोचुरस्माननुसासयस्व
देवाने स्नान केल्यावर, त्या पुरुषांनी त्याला म्हटले: 'हे प्रभो, या पापाबद्दल आम्हाला शिकवा.'
वसध्वमेवान्तरमद्रिसुख्ययोर्हिमाद्रिकालिञ्जरयोः पुलिन्दाः
हे पुलिंदांनो, हिमालय आणि कालींजर या दोन आनंददायक पर्वतांच्या मधल्या प्रदेशातच राहा.
संपूज्यमानो ऽनुजगाम चमं मातुस्तदा धर्मनिवासमीड्यम्
पूजा होत असताना, तो आपल्या आईकडे गेला, जी धर्माचे निवासस्थान आणि स्तुतीस पात्र होती.
प्रणम्य पादौ कमलोदराभौ निवेदयामास तपस्तदात्मनः
कमळाच्या आतल्या भागासारख्या तिच्या पायांना वंदन करून, त्याने आपले तप तिला सांगितले.
स चाचचक्षे बलिना रणे जयं तदात्मनो देवगणैश्च सार्धम्
त्याने आपल्या बळावर आणि देवगणांसह मिळवलेल्या रणातील विजयाचीही हकिगत सांगितली.
दुःखान्विता देवमनाद्यमीड्यं जगाम विष्णुं शरणं वरेण्यम्
दुःखाने ग्रासलेली ती, आद्य आणि स्तुत्य विष्णूला शरण गेली.
चराचरस्य प्रभवं पुराणमाराधयामास शुभे वद त्वम्
ती चराचर जगाचा पुरातन स्रोत असलेल्या त्याची पूजा करू लागली. हे शुभे, तू मला सांग.
निराशना संयतवाक् सुचिता तदोपतस्थे शरणं सुरेन्द्रम्
कोणतीही अपेक्षा न ठेवता, वाणी संयमित ठेवून आणि शुद्ध आचरणाने, ती देवेंद्राच्या शरण गेली.
जयस्व पापेन्धनजातवेदस्तमौघसंरोध नमो नमस्ते
पापरूपी इंधनातून जन्मलेल्या अग्निदेव, जो अंधकाराचा समूह थांबवतो, तू विजय मिळव. तुला नमस्कार, नमस्कार.
त्वं कारणं सर्वचराचरस्य नाथो ऽसि मां पालय विश्वमूर्ते
तू सर्व चराचर जगाचा कारण आहेस, सर्वांचा स्वामी आहेस. हे विश्वरूपा, मला रक्षण कर.
अवाप्तावान् शत्रुपराभवं च ततो भवन्तं शरणं प्रपन्ना
शत्रूंचा पराभव करून मी तुझ्या आश्रयाला आलो आहे.
संपूजयित्वा करवीरपुष्यैः संधूप्य धूपैः कणमर्कभोज्यम्
करवीर फुलांनी तुझी पूजा केली, धूप अर्पण केला आणि सूर्याला योग्य असा नैवेद्य दिला.
स्तवेन पुण्येन च संस्तुवन्ती स्थिता निराहारमथोपवासम्
पुण्यश्लोक स्तोत्राने तुझी स्तुती करत उपवास करत ती उपासनेत मग्न राहिली.
दत्त्वा द्विजेभ्यः कणकं तिलाज्यं ततो ऽग्रतः सा प्रयता बभूव
द्विजांना सोनं आणि तिळाचं तूप दिलं, त्यानंतर ती तुझ्यासमोर शुद्ध मनाने उभी राहिली.
विनिःसृत्ययाग्रतः स्थित्वा इदं वचनमब्रवीत्
तो तिच्यासमोर येऊन उभा राहिला आणि असे शब्द बोलला:
प्राप्स्यसे दुर्लभं कामं मत्प्रसादान्न संशयः
माझ्या कृपेने तुला दुर्मिळ इच्छा नक्कीच पूर्ण होईल—यात शंका नाही.
दानवान् ध्वंसयिष्यामि संभूयैवोदरे तव
मी तुझ्या उदरामधून जन्म घेऊन दानवांचा नाश करीन.
प्रोवाच जगतां योनिं वेपमाना पुनः पुनः
ती थरथरत पुन्हा पुन्हा जगाचा आधार असलेल्या त्याला म्हणू लागली:
यस्योदरे जगत्सर्वं वसते स्थाणुजङ्गमम्
ज्याच्या उदरामध्ये सर्व स्थावर-जंगम जग वास करते,